Ο Χοσέ Φλόρες οδηγούσε με την οικογένειά του για να δουν την ταινία «Toy Story 5» την Τετάρτη στο Καράκας της Βενεζουέλας, όταν ήχησε μια δυνατή ειδοποίηση σεισμού στο κινητό της συζύγου του, ένα Android. Έξι δευτερόλεπτα αργότερα, ένιωσε τη γη να τρέμει από τους φονικούς σεισμούς.
Η Βενεζουέλα δεν διαθέτει δικό της εθνικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, αλλά οι χρήστες κινητών τηλεφώνων Android έλαβαν ειδοποιήσεις από το σύστημα «Earthquake Alerts» της Google, το οποίο μπορεί να αντλεί δεδομένα από περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια κινητά τηλέφωνα εξοπλισμένα με ενσωματωμένους επιταχυνσιόμετρα. Ο ίδιος αισθητήρας που ανιχνεύει την περιστροφή της οθόνης μπορεί επίσης να ανιχνεύσει δονήσεις από σεισμικά κύματα.
Η Google ανέφερε ότι το σύστημα, το οποίο είναι διαθέσιμο σε σχεδόν 100 χώρες, έστειλε προειδοποιήσεις σε 11,4 εκατομμύρια άτομα την Τετάρτη και προειδοποίησε τους χρήστες από μερικά δευτερόλεπτα έως και δύο λεπτά πριν από το χτύπημα των δύο ισχυρών σεισμών.
Αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιαπωνία, το Μεξικό, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες, διαθέτουν κρατικά συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης. Αυτά βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εκτεταμένα περιφερειακά δίκτυα υπόγειων αισθητήρων που ανιχνεύουν σεισμούς και μπορούν να στέλνουν ειδοποιήσεις στα περισσότερα κινητά τηλέφωνα iPhone ή Android μέσω των ρυθμίσεων ειδοποιήσεων της κυβέρνησης, οι οποίες συχνά είναι ενεργοποιημένες από προεπιλογή.
Πώς λειτουργεί το σύστημα
Όταν συμβαίνουν σεισμοί εκπέμπονται δύο τύποι κυμάτων που ταξιδεύουν με διαφορετικές ταχύτητες. Τα ταχύτερα και πιο ήπια πρωτογενή κύματα, ή κύματα P, ταξιδεύουν με ταχύτητα τεσσάρων μιλίων ανά δευτερόλεπτο και είναι λιγότερο πιθανό να προκαλέσουν καταστροφές. Τα πιο αργά και ισχυρότερα δευτερογενή κύματα, ή κύματα S, ταξιδεύουν με περίπου τη μισή ταχύτητα και προκαλούν δονήσεις.
Όταν τα κύματα P αρχίζουν να διαδίδονται από το επίκεντρο του σεισμού, τα τηλέφωνα Android ανιχνεύουν τις δονήσεις, αρχίζουν να συλλέγουν δεδομένα και τα αποστέλλουν στους διακομιστές της Google για επεξεργασία. Οι διακομιστές χρησιμοποιούν πληροφορίες από πολλά τηλέφωνα για να προσδιορίσουν αν συμβαίνει σεισμός. Τα τηλέφωνα πρέπει να είναι ακίνητα, πάνω σε ένα τραπέζι ή σε μια τσάντα στο πάτωμα, για παράδειγμα, και όχι στην τσέπη κάποιου που περπατά, προκειμένου να ανιχνεύσουν έναν σεισμό.
Το σύστημα υπολογίζει γρήγορα τη θέση και το μέγεθος του σεισμού και στη συνέχεια στέλνει ειδοποιήσεις στα τηλέφωνα στην περιοχή. Όλα τα τηλέφωνα Android στην πληγείσα περιοχή λαμβάνουν τις ειδοποιήσεις.
Τα επίκεντρα των σεισμών στη Βενεζουέλα βρίσκονταν κάτω από πυκνοκατοικημένες περιοχές. Μέσα σε τρία δευτερόλεπτα, τα κινητά τηλέφωνα ανίχνευσαν τα κύματα P του πρώτου σεισμού, ανέφερε ο Μαρκ Στογαΐτης, επικεφαλής μηχανικός της Google που εργάζεται στο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης. Έξι δευτερόλεπτα αργότερα, το σύστημα αναγνώρισε τον σεισμό και έστειλε τις πρώτες ειδοποιήσεις.
Το σύστημα λαμβάνει και επεξεργάζεται δεδομένα συνεχώς, είπε ο Μαρκ Στογαΐτης. Καθώς εξελίσσεται ένας σεισμός, το σύστημα συχνά αναπροσαρμόζει το μέγεθος, την ώρα, την τοποθεσία και την περιοχή ειδοποίησης. Το σύστημα της Google ανίχνευσε την αύξηση του μεγέθους των σεισμών στη Βενεζουέλα και «η περιοχή ειδοποίησης διευρύνθηκε καθώς ο σεισμός εντεινόταν», είπε ο Μαρκ Στογαΐτης. Λίγα δευτερόλεπτα μετά τον πρώτο σεισμό, σημειώθηκε ένας δεύτερος, ισχυρότερος σεισμός, και εστάλησαν περισσότερες ειδοποιήσεις.
«Καθώς τα σεισμικά κύματα και από τα δύο συμβάντα αλληλεπικαλύπτονταν, το σύστημα τα αντιμετώπισε ως ένα ενιαίο μεγάλο συμβάν, προειδοποιώντας όσους ένιωσαν τη δόνηση και από τα δύο συμβάντα», τόνισε ο Μαρκ Στογαΐτης.
Η απόσταση έχει σημασία. Όσο πιο μακριά βρίσκονται οι άνθρωποι από το επίκεντρο, τόσο πιο πιθανό είναι να λάβουν έγκαιρη προειδοποίηση, δίνοντάς τους περισσότερο χρόνο να αντιδράσουν πριν ξεκινήσει η δόνηση. Είναι πιο δύσκολο να σταλούν έγκαιρες προειδοποιήσεις σε άτομα που βρίσκονται κοντά στο επίκεντρο. Αυτές οι προειδοποιήσεις συνήθως φτάνουν όταν η δόνηση έχει ήδη ξεκινήσει.
Η Google αποστέλλει ειδοποιήσεις για σεισμούς μεγέθους 4,5 και άνω, οι οποίοι θεωρούνται αρκετά ισχυροί ώστε να προκαλέσουν ζημιές. Οι χρήστες λαμβάνουν διαφορετικούς τύπους ειδοποιήσεων ανάλογα με το εκτιμώμενο μέγεθος του σεισμού στην περιοχή όπου βρίσκονται. Η μία ειδοποίηση εκπέμπει έναν δυνατό ήχο και χρησιμοποιεί επείγοντα μηνύματα για να προτρέψει τους χρήστες να αναλάβουν άμεση δράση σε περιοχές όπου ενδέχεται να σημειωθούν ισχυρές δονήσεις, μια άλλη εκπέμπει ηχητικό σήμα για να προτρέψει τους χρήστες να είναι έτοιμοι, ενώ μια τρίτη προειδοποιεί τους χρήστες να είναι προσεκτικοί σε περιοχές όπου ενδέχεται να σημειωθούν πιο ήπιες δονήσεις.
Εστάλησαν σχεδόν 1,4 εκατ. ειδοποιήσεις
Οι δύο σεισμοί στη Βενεζουέλα ήταν ισχυροί — ο πρώτος είχε μέγεθος 7,2 Ρίχτερ και ο δεύτερος 7,5 Ρίχτερ. Ο δεύτερος σεισμός ήταν ο ισχυρότερος που έπληξε τη χώρα από το 1900. Η Google ανέφερε ότι απέστειλε το πλήρες φάσμα των ειδοποιήσεών της.
Σχεδόν 1,4 εκατομμύρια από τις αυστηρές προειδοποιήσεις της, τις οποίες η εταιρεία αποκαλεί ειδοποιήσεις «Take Action» (Λάβετε δράση), στάλθηκαν σε άτομα που βρίσκονταν σε περιοχές όπου η ένταση της δόνησης ήταν μεγαλύτερη.
Εκτιμάται ότι το 70% όλων των smartphone παγκοσμίως λειτουργούν με το λειτουργικό σύστημα της Google, το Android. Το σύστημα ανίχνευσης σεισμών λειτουργεί οπουδήποτε χρησιμοποιούνται αυτά τα τηλέφωνα, ακόμη και σε χώρες που δεν διαθέτουν άλλα συστήματα προειδοποίησης, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025. Η Google άρχισε να αποστέλλει προειδοποιήσεις για σεισμούς που ανιχνεύονταν από τηλέφωνα Android το 2021, αρχικά στη Νέα Ζηλανδία, την Ελλάδα, την Τουρκία, τις Φιλιππίνες και την Κεντρική Ασία. Μέχρι το 2023, η υπηρεσία είχε επεκταθεί σε 98 χώρες.
Είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν αυτές οι έγκαιρες προειδοποιήσεις έσωσαν ζωές την Τετάρτη. Ωστόσο, μερικά δευτερόλεπτα μπορούν να προσφέρουν αρκετό χρόνο στους ανθρώπους για να λάβουν μέτρα και να προστατευθούν. Οι περισσότερες χώρες συνιστούν στους πολίτες να «πέσουν στο έδαφος, να καλυφθούν και να κρατηθούν» πριν αρχίσει η δόνηση.
Ο Φλόρες και η οικογένειά του, οι οποίοι έλαβαν την ειδοποίηση ενώ οδηγούσαν στο Καράκας, ήταν αρχικά μπερδεμένοι, ακόμη και αφού είχε αρχίσει η δόνηση. Ήταν η πρώτη φορά που λάμβαναν μια τέτοια ειδοποίηση.
«Νομίζαμε ότι ο δρόμος ήταν πολύ ανώμαλος, κάτι που είναι φυσιολογικό στη Βενεζουέλα. Μετά είδαμε τους φανοστάτες να «χορεύουν» και συνειδητοποιήσαμε ότι η κατάσταση ήταν πραγματικά σοβαρή», είπε.
Τώρα που γνωρίζει για τις ειδοποιήσεις, είπε ο Φλόρες, αισθάνεται ότι θα είναι καλύτερα προετοιμασμένος να αντιδράσει αν λάβει κάποια στο μέλλον. «Είναι πολύ χρήσιμο να λαμβάνεις την ειδοποίηση, καθώς φαίνεται ότι σχεδόν προέβλεψε τον σεισμό», ανέφερε.
