Μια συμφωνία που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας ανακοίνωσαν την Παρασκευή οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βενεζουέλα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να υποστηρίζει ότι η Ουάσιγκτον εξασφάλισε πλειοψηφικό έλεγχο στην εκμετάλλευση περισσότερων από 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών επιβεβαιωμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη συμφωνία «τη μεγαλύτερη στην παγκόσμια ιστορία», υποστηρίζοντας ότι θα ενισχύσει την αμερικανική ενεργειακή ασφάλεια και θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση των τιμών των καυσίμων για τους Αμερικανούς. Όπως ανέφερε, η συμφωνία έγινε σε στενή συνεργασία με την υπηρεσιακή πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροδρίγες, και ιδιωτικές εταιρείες.
«Με δική μου εντολή, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, σε στενή συνεργασία με την ιδιαίτερα σεβαστή προσωρινή πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες και μέσω μιας σύμπραξης με ιδιωτικές επιχειρήσεις, εξασφάλισαν τον πλειοψηφικό έλεγχο των ΗΠΑ σε περισσότερα από 65 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΒΑΡΕΛΙΑ αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων στη Βενεζουέλα, χωρίς κανένα κόστος για τον Αμερικανό φορολογούμενο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.
Από την πλευρά του Καράκας, η Ροδρίγες επιβεβαίωσε τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την επίσης «ιστορική». Σύμφωνα με τη δική της περιγραφή, προβλέπει την ανάπτυξη 17 στρατηγικών πετρελαϊκών κοιτασμάτων, τα οποία διαθέτουν δυνητικά έως και 65 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας υποστηρίζει ότι η συμφωνία θα μπορούσε να προσελκύσει περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων και να δημιουργήσει φορολογικά έσοδα άνω των 209 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το κράτος.
Οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί, όμως η συμφωνία συνοδεύεται από σημαντικά ερωτήματα. Οι πλήρεις όροι της δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, ενώ παραμένει ασαφές με ποιον ακριβώς τρόπο θα εφαρμοστεί ο αμερικανικός «πλειοψηφικός έλεγχος» στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων.
Τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στον πλανήτη, τα οποία υπολογίζονται σε περίπου 303 δισεκατομμύρια βαρέλια. Παρά το τεράστιο μέγεθος των αποθεμάτων, η παραγωγή της χώρας παραμένει πολύ χαμηλότερη από τις δυνατότητές της.
Η κατάσταση αυτή συνδέεται με χρόνια υποεπένδυσης, προβλήματα στις πετρελαϊκές υποδομές, κυρώσεις και τη γενικότερη οικονομική και πολιτική κρίση που έχει πλήξει τη χώρα.
Η επαναφορά της παραγωγής στα επίπεδα που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν το μέγεθος των αποθεμάτων απαιτεί τεράστιες επενδύσεις και σημαντικό χρόνο. Για τον λόγο αυτό, η συμφωνία δεν σημαίνει ότι τα 65 δισεκατομμύρια βαρέλια θα μετατραπούν άμεσα σε διαθέσιμο πετρέλαιο στην αγορά.
Η Ουάσιγκτον αναζητά περισσότερο πετρέλαιο
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενεργειακή ασφάλεια και στην αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς πετρελαίου.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η συμφωνία με τη Βενεζουέλα θα οδηγήσει σε «σημαντική μείωση» των τιμών των καυσίμων τόσο άμεσα όσο και μακροπρόθεσμα, ενώ τόνισε ότι δεν θα επιβαρύνει τους Αμερικανούς φορολογούμενους.
Παράλληλα, τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου έχουν βρεθεί σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας (EIA), τα αποθέματα του Strategic Petroleum Reserve έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 1982.
Η Ουάσιγκτον έχει δεσμευτεί να αποδεσμεύσει σταδιακά σημαντικές ποσότητες από τα στρατηγικά αποθέματα, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις επιπτώσεις από τις διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό και την άνοδο των τιμών.
Το μεγάλο εμπόδιο: Οι επενδύσεις
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την αξιοποίηση των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της Βενεζουέλας δεν είναι η έλλειψη πετρελαίου, αλλά η δυνατότητα άντλησής του.
Οι πετρελαϊκές υποδομές της χώρας χρειάζονται εκτεταμένες επενδύσεις και εκσυγχρονισμό. Οι εγκαταστάσεις παραγωγής, τα διυλιστήρια και τα δίκτυα μεταφοράς έχουν υποστεί σημαντικές φθορές μετά από χρόνια περιορισμένων επενδύσεων.
Παράλληλα, οι αμερικανικές εταιρείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολιτικούς και νομικούς κινδύνους. Το ιστορικό εθνικοποιήσεων της Βενεζουέλας, αλλά και η αβεβαιότητα σχετικά με το μελλοντικό πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο, αποτελούν παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις των επενδυτών.
«Το κυριότερο πρόβλημα στη Βενεζουέλα» είναι «η ασφάλεια», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο αναλυτής της Again Capital Τζον Κίλνταφ, επισημαίνοντας ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να επιδιώξει τη δημιουργία ενός πλαισίου που θα περιορίζει τους πολιτικούς κινδύνους για τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Από την πλευρά του, ο Χόρχε Πινιόν, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ενέργειας του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν, έχει επισημάνει την ανάγκη για σταθερότητα και μακροπρόθεσμες εγγυήσεις. Για τις πετρελαϊκές εταιρείες, οι οποίες θα πρέπει να επενδύσουν τεράστια κεφάλαια, η δυνατότητα μιας μελλοντικής κυβέρνησης να αλλάξει τους όρους αποτελεί σημαντικό ρίσκο.
Τι σημαίνει η συμφωνία για τις ΗΠΑ
Για την Ουάσιγκτον, η συμφωνία προσφέρει πρόσβαση σε μία από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές βάσεις στον κόσμο και δημιουργεί προοπτικές για αμερικανικές εταιρείες σε μια αγορά που για χρόνια παρέμενε ιδιαίτερα δύσκολη.
Για το Καράκας, η συμφωνία μπορεί να αποτελέσει πηγή κεφαλαίων που είναι απαραίτητα για την αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας της χώρας.
Ωστόσο, το πραγματικό μέγεθος του οφέλους θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι ανακοινώσεις μπορούν να μετατραπούν σε πραγματικές επενδύσεις, νέες γεωτρήσεις και αύξηση της παραγωγής.
Τα 65 δισεκατομμύρια βαρέλια που βρίσκονται στο επίκεντρο της συμφωνίας αποτελούν ένα τεράστιο μέγεθος, αλλά δεν αντιστοιχούν σε πετρέλαιο που μπορεί να διοχετευθεί άμεσα στην παγκόσμια αγορά. Η αξιοποίησή τους θα απαιτήσει χρόνο, κεφάλαια, τεχνογνωσία και κυρίως πολιτική και νομική σταθερότητα.
Γι’ αυτό και, παρά τους πανηγυρικούς χαρακτηρισμούς περί «ιστορικής συμφωνίας», το πραγματικό στοίχημα για την Ουάσιγκτον και το Καράκας αρχίζει τώρα: αν τα τεράστια αποθέματα της Βενεζουέλας μπορούν πράγματι να μετατραπούν σε παραγωγή, επενδύσεις και φθηνότερη ενέργεια.
