Οι σοροί των τεσσάρων που δεν έχουν βρεθεί ακόμα -η 51χρονη καθηγήτρια Οικολογίας στο πανεπιστήμιο της Γένοβας, Μόνικα Μοντεφαλκόνε, η 23χρονη κόρη της Τζόρτζια Σομακάλ, ο 30χρονος Φεντερίκο Γκουαλτιέρι, η 31χρονη Μουριέλ Οντενίνο- αναμένεται να «μιλήσουν» και σε ό,τι αφορά τα αίτια της τραγωδίας. Με την ανεύρεσή τους και μαζί με τη σορό του πέμπτου της παρέας, του εκπαιδευτή καταδύσεων Τζιανλούκα Μπενεντέτι, θα «γυρίσουν το χρόνο» ώστε να δώσουν απαντήσεις για τα αίτια της τραγωδίας.
Τα ερωτήματα είναι πολλά. Πώς γίνεται μια ομάδα από επιστήμονες και πολύ έμπειρους δύτες να χαθεί; Τι συνέβη; Η Μοντεφαλκόνε είναι από τις πλέον γνωστές παγκοσμίως και διάσημη στην Ιταλία επιστήμονας, κυρίως λόγω των τηλεοπτικών εμφανίσεών της στα πλαίσια του «Mare Calda», επιστημονικού προγράμματος για την κλιματική αλλαγή και τις θάλασσες. Είχε δε δίπλωμα σπηλαιοκαταδύσεων και θεωρείτο μια από τις καλύτερες δύτριες του κόσμου. Επιπλέον, μαζί της είχε την 23χρονη κόρη της. Θα την έβαζε σε κίνδυνο χωρίς λόγο, ένας άνθρωπος που ήταν γνωστός για την εμμονή του στην ασφάλεια;
Η σορός του πέμπτου από την παρέα που συμμετείχε στην κατάδυση, του δύτη-εκπαιδευτή Τζιανλούκα Μπενεντέτι, βρέθηκε κοντά στην είσοδο του υποθαλάσσιου σπηλαίου Θινουάνα Καντού, γνωστού και ως «Σπήλαιο των καρχαριών» (λόγω του γεγονότος ότι εκεί βρίσκουν συχνά καταφύγιο οι σφυροκέφαλοι και άλλοι καρχαρίες που υπάρχουν σε μεγάλη αφθονία στην περιοχή και αποτελούν ένα από τα κύρια τουριστικά αξιοθέατα).
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, που μεταδίδει η Corriere della Sera, η φιάλη οξυγόνου του Μπενεντέτι ήταν άδεια, γεγονός που δείχνει ότι είχε φτάσει πολύ κοντά στην έξοδο, αλλά δεν κατάφερε να τη βρει για να αναδυθεί στην επιφάνεια. Οι άλλοι 4 αγνοούμενοι θεωρείται βέβαιο πως βρίσκονται στο ίδιο σπήλαιο με αυτό που βρέθηκε ο Μπενεντέτι. Είναι το ένα από τα τρία σπήλαια του συμπλέγματος στην ατόλη αυτή, βρίσκεται σε βάθος περίπου 60 μέτρων και εκτείνεται σε μήκος περίπου 260 μέτρων, με πολλά «τεχνικά» περάσματα: στενά περάσματα, σημεία χωρίς ορατότητα, υποθαλάσσια ρεύματα κ.α.
Το πόσο δύσκολη είναι η κατάδυση στο σημείο, καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι η ομάδα οκτώ έμπειρων δυτών που διέθεσε ο μαλδιβιανός στρατός για να εντοπιστούν οι σοροί των Ιταλών βούταγε σε βάρδιες, ακόμα και τη νύχτα. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο λοχίας των Εθνικών Αμυντικών Δυνάμεων των Μαλδιβών (MNDF), ο οποίος συμμετείχε στις έρευνες για τον εντοπισμό των αγνοουμένων δυτών, Μοχάμεντ Μαχντί, αισθάνθηκε αδιαθεσία καθώς αναδυόταν από το σπήλαιο και άφησε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο όπου μεταφέρθηκε. Διαπιστώθηκε ότι ο λοχίας πέθανε από DCS, δηλαδή νόσο αποσυμπίεσης, μια σοβαρή ασθένεια που επηρεάζει τους δύτες μετά από γρήγορη ανάβαση ή υπερβολικό χρόνο παραμονής σε μεγάλο βάθος.
Τα 4 σενάρια
Τα αίτια που οδήγησαν στην τραγωδία δεν έχουν ακόμη διαπιστωθεί. Υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερις υποθέσεις: έντονες καιρικές συνθήκες και ισχυρά ρεύματα, αποπροσανατολισμός ή εγκλωβισμός στο σπήλαιο, νάρκωση από άζωτο ή τοξικότητα από οξυγόνο, καθώς και πιθανά ισχυρά ρεύματα που ενδέχεται να παρέσυραν τα θύματα στο βαθύ υποθαλάσσιο σπήλαιο. Όμως, ακόμα και έτσι, δεν εξηγούνται όλα.
Η Μοντεφαλκόνε βρισκόταν στις Μαλδίβες για επιστημονική έρευνα, όμως η συγκεκριμένη κατάδυση δεν είχε σχέση με τους σκοπούς της έρευνας, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Γένοβα. Το σκάφος με το οποίο μετέβησαν οι πέντε -το Duke of York- μετέφερε 20 ακόμα Ιταλούς και ήταν γιοτ που χρησιμοποιούταν ως σκάφος αναψυχής. Οι πέντε, βούτηξαν με εξοπλισμό που τους δόθηκε στο σκάφος και ο οποίος σε καμία περίπτωση δεν ήταν κατάλληλος για κατάδυση σε υποθαλάσσιο σπήλαιο, παρά το γεγονός ότι είχαν πρόσβαση σε nitrox, ένα μείγμα οξυγόνου και αζώτου για καταδύσεις σε μεγάλα βάθη και μια βάρκα από την οποία βούταγαν. Επιπλέον, καθώς το «σπήλαιο των καρχαριών» βρίσκεται σε βάθος 50-60 μέτρων, ξεπερνά κατά πολύ το όριο των 30 μέτρων το οποίο επιτρέπεται για καταδύσεις αναψυχής στις Μαλδίβες, αφού για περισσότερα χρειάζεται ειδική άδεια, την οποία δεν είχαν. Πώς έγινε η τραγωδία λοιπόν; Πώς γίνεται να υπέπεσαν σε τόσα πολλά, τόσο σοβαρά και συνεχόμενα λάθη οι έμπειροι δύτες;
«Η γυναίκα μου δεν θα έβαζε ποτέ σε κίνδυνο τη ζωή της κόρης μας ή των άλλων, ήταν σχολαστική, έλεγχε τα πάντα», λέει στο ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων Ansa ο Κάρλο Σομακάλ, σύζυγος της Μόνικα Μοντεφαλκόνε και πατέρας της 23χρονης Τζόρτζια. «Κάτι πρέπει να συνέβη εκεί κάτω. Πέθαναν πέντε άτομα, είναι ειδική, ξέρει τι να κάνει ακόμα και σε περίπτωση δυσκολιών», τόνισε, επισημαίνοντας ότι, η καθηγήτρια, που θεωρείται μία από τις καλύτερες δύτριες στον κόσμο, κατείχε επίσης το πτυχίο «cave diver», μια προηγμένη πιστοποίηση τεχνικής κατάδυσης που επιτρέπει τις καταδύσεις σε σπήλαια.
Ένα επιπλέον μυστήριο έχει να κάνει με τον καιρό. Κι αυτό γιατί τις ώρες που ακολούθησαν την τραγωδία, στα τοπικά ΜΜΕ διέρρευσε η είδηση ότι στην περιοχή όπου συνέβη το δυστύχημα είχε εκδοθεί κίτρινος συναγερμός λόγω «δυσμενών καιρικών συνθηκών» (θυμίζουμε πως σε αυτό το κομμάτι της Γης τώρα είναι χειμώνας). Διαφορετική όμως, είναι η εκδοχή που έδωσαν οι άλλοι 20 Ιταλοί που επέβαιναν στο «Duke of York»: «Εκεί που βρισκόμασταν εμείς δεν υπήρχε καιρικός συναγερμός. Είχε ήλιο, η θάλασσα ήταν ήρεμη και μάλιστα έπρεπε να βάλουμε αντηλιακό γιατί καιγόμασταν», είπε ο καθηγητής Στέφανο Βανίν, φίλος και συνάδελφος της ερευνήτριας Μόνικα Μοντεφάλκονε, η οποία χάθηκε μαζί με την κόρη της Τζιόρτζια και τους άλλους τρεις συντρόφους της κατάδυσης στα νερά του ατολικού συμπλέγματος Βαάβου. Οι πέντε δύτες βρισκόταν στις Μαλδίβες «όχι για διακοπές, αλλά για να συλλέξουν δεδομένα και ήταν όλοι πολύ έμπειροι», διευκρίνισε ο Βανίν.
Η επίσημη έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και δεν έχει διατυπωθεί καμία οριστική αιτία. Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, υπάρχουν διάφορες ερευνητικές κατευθύνσεις. Η πρώτη αφορά την έλλειψη αναπνεύσιμου αερίου. Τα στοιχεία από την άδεια φιάλη του Μπενεντέτι υποδηλώνουν ότι τουλάχιστον ένας από τους δύτες εξάντλησε την προμήθειά του πριν βγει από το σπήλαιο και ενδεχομένως οι υπόλοιποι, προσπαθώντας να βοηθήσουν, πανικοβλήθηκαν και πνίγηκαν. Η δεύτερη είναι η πιθανότητα η ομάδα να μπλοκαρίστηκε ή να έχασε τη διαδρομή εξόδου μέσα στο σπήλαιο. Η τρίτη είναι ένα τεχνικό πρόβλημα με τον εξοπλισμό ή με τη διαχείριση των φιαλών. Και η τέταρτη, μια αλυσίδα συμβάντων: ότι ένα αρχικό πρόβλημα ανάγκασε άλλα μέλη της ομάδας να βοηθήσουν, καταναλώνοντας περισσότερο αέριο και χρόνο από ό,τι είχε προγραμματιστεί.
