Σε κατοικίες που οι περισσότερες είχαν κατασκευαστεί για να υλοποιήσουν ένα από τα μεγαλύτερα όνειρα του Έλληνα τις τελευταίες δεκαετίες, δηλαδή στην απόκτηση ενός εξοχικού κοντά στη θάλασσα ή στον τόπο καταγωγής του, μένει σήμερα σχεδόν 1 στους 2 τουρίστες που έρχεται στην Ελλάδα.
Αυτό σημαίνει ότι, ούτε λίγο ούτε πολύ, η εκθετική ανάπτυξη του τουρισμού την τελευταία τουλάχιστον επταετία στη χώρα μας, δεν θα ήταν δυνατόν να επιτευχθεί χωρίς τη συμβολή αυτών των σπιτιών που, λόγω της έντονης ακρίβειας που υπάρχει ιδιαίτερα το καλοκαίρι (χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Κυκλάδες και το Ιόνιο), ή των αυξημένων αναγκών των οικογενειών που έχουν συρρικνώσει την περίοδο διακοπών, έχουν αποφασίσει να τα εκμεταλλεύονται για ένα έξτρα εισόδημα είτε νοικιάζοντας τα μακροπρόθεσμα είτε μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb ή ακόμα και πουλώντας τα σε ξένους τουρίστες.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, λίγο πάνω από 400.000 κατοικίες από το σύνολο των 626.000 εξοχικών κατοικιών που υπάρχουν στην Ελλάδα, έχουν καταγραφεί στις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. «Άρα το 75% των εξοχικών κατοικιών και όχι μόνο νοικιάζονται για τουριστικό σκοπό. Αυτό έχει φέρει περισσότερους τουρίστες στην Ελλάδα οι οποίοι χωρίς τις κατοικίες αυτές δεν θα είχαν πού να μείνουν» τονίζει ο Γιάννης Ρεβύθης, οικονομολόγος, εκτιμητής και μεσίτης ακινήτων, με ενεργή παρουσία στην ελληνική αγορά ακινήτων από το 1989 και ιδρυτής της εταιρείας Revithis Real Estate.
Σύμφωνα με μεσίτες πρόκειται για το τρίτο «κύμα» ιστορικά (το πρώτο ήταν στο χρηματιστηριακό «κραχ» του 2000 και το δεύτερο την εποχή των μνημονίων) που πολλοί Έλληνες ιδιοκτήτες εξοχικών είτε δεν μπορούν να τα συντηρήσουν είτε ακόμα και να τα χρησιμοποιήσουν και αναγκάζονται να τα εκμεταλλεύονται νοικιάζοντας τα, είτε πουλώντας τα.
Η αύξηση κατά 300% του ελληνικού τουρισμού τα τελευταία 30 χρόνια (από 10 εκατ. σε 35-40 εκατ. που αναμένονται φέτος) καλλιέργησε την κουλτούρα της βραχυχρόνιας ενοικίασης που οι ιδιοκτήτες των εξοχικών τις λειτουργούν είτε μόνοι τους είτε τα παραχωρούν μακροχρόνια σε κάποιο μεσίτη ή εταιρεία Airbnb για να τα μισθώσουν αυτοί για λογαριασμό τους σε βραχυχρόνια βάση.
«Παραδοσιακά εδώ και δεκαετίες οι ελληνικές οικογένειες, εύρωστες και μη, είχαν το όνειρο της εξοχικής κατοικίας και μπορούσαν και το πραγματοποιούσαν» μας λέει ο κ. Ρεβύθης. «Η μόδα αυτή ήταν πολύ έντονη και παραμένει και μέσω αυτής υπήρξε η τρομερή επέκταση οικισμών που παρατηρήθηκε σε περιοχές γύρω από την Αττική, την Πελοπόννησο αλλά και σε νησιά» προσθέτει ο κ. Ρεβύθης.
Πάντως στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες προτιμούν την ενοικίαση των κατοικιών τους προκειμένου να πληρώνουν τις δόσεις δανείου (αν φυσικά ακόμα υπάρχουν και δεν έχουν αποπληρωθεί) του εξοχικού ή για να καλύπτουν τα έξοδα κτήσης και διατήρησης του.
Υπάρχουν όμως και αρκετές περιπτώσεις, ειδικά σε σημεία που δεν είναι ιδιαιτέρως τουριστικά, που οι ιδιοκτήτες επιλέγουν τελικά ακόμα και να πουλήσουν το ακίνητο τους. «Αυτό συμβαίνει συνήθως σε κατοικίες που έχουν κάνει τον “κύκλο τους” ή σε περιπτώσεις που η οικογένεια έχει κάπου και ένα δεύτερο εξοχικό» τονίζει ο μεσίτης Δημήτρης Ζαχαράκης του γραφείου Skouras Real Estate που δραστηριοποιείται στην Πελοπόννησο και κυρίως στο Ναύπλιο και την Καλαμάτα.
Υπάρχουν βέβαια και οι περιπτώσεις που η πώληση έχει να κάνει με τις πολύ υψηλές τιμές που έχουν διαμορφωθεί σε κάποιες δημοφιλείς τουριστικά περιοχές που δελεάζουν τους ιδιοκτήτες και τους οδηγούν στην απόφαση να αποχωριστούν το ακίνητο τους.
Σύμφωνα με τον κ. Ζαχαράκη στο πρώτο εξάμηνο του 2026 παρατηρείται ένα σχετικό «πάγωμα» του ενδιαφέροντος στην αγορά των εξοχικών κατοικιών στη χώρα μας σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 που ήταν αρκετά έντονο.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως από το κλίμα ανησυχίας και αβεβαιότητας που έχει καλλιεργηθεί το τελευταίο τρίμηνο μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή και αφορά κυρίως τους ξένους αγοραστές καθώς το ενδιαφέρον των Ελλήνων τα τελευταία χρόνια είναι αρκετά περιορισμένο.
