Με την έναρξη της φετινής θερινής περιόδου επανήλθε και μια σειρά από σημαντικές αλλαγές όσον αφορά τη χρήση του αιγιαλού και της παραλίας από ξενοδοχειακές επιχειρήσεις. Η νέα εγκύκλιος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών βάζει ένα τέλος σε φαινόμενα αυθαίρετης οικονομικής εκμετάλλευσης παραλιών από ξενοδοχεία που δεν διαθέτουν την απαραίτητη άδεια.
Το κύριο μήνυμα είναι σαφές: αν δεν υπάρχει άδεια για επιχειρηματική χρήση της παραλίας, δεν επιτρέπεται να ζητείται χρήμα από τον λουόμενο για ξαπλώστρα, ομπρέλα ή άλλα μέσα αναψυχής.
Πιο συγκεκριμένα, ξενοδοχεία που έχουν λάβει άδεια για την απλή χρήση της παραλίας (δηλαδή παραχώρηση χρήσης από το Δημόσιο χωρίς εμπορικό σκοπό) και δεν έχουν δηλώσει ειδική οικονομική δραστηριότητα για την εκμετάλλευση αυτής της παραλίας, οφείλουν να προσφέρουν όλες τις σχετικές παροχές στους λουόμενους δωρεάν. Αυτές οι παροχές περιλαμβάνουν τις ξαπλώστρες, τις ομπρέλες, τα τραπεζοκαθίσματα και οποιαδήποτε άλλη υπηρεσία σχετίζεται με την παραμονή στην παραλία.
Τι σημαίνει «ειδικός ΚΑΔ» και γιατί παίζει ρόλο
Στον επιχειρηματικό κόσμο ως γνωστόν, κάθε δραστηριότητα συνοδεύεται από έναν Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ). Για να μπορεί λοιπόν ένα ξενοδοχείο να χρεώνει τους επισκέπτες για χρήση παραλιακού εξοπλισμού ή θαλάσσιων μέσων αναψυχής (π.χ. κανό, sup, τζετ σκι κ.λπ.), οφείλει να έχει ενεργό τον αντίστοιχο ΚΑΔ. Ουσιαστικά δηλαδή, θα πρέπει να έχει δηλώσει επίσημα ότι δραστηριοποιείται στον τομέα της εκμίσθωσης παραλιακού εξοπλισμού.
Εάν αυτό δεν ισχύει, τότε απαγορεύεται να ζητήσει οποιοδήποτε ποσό, καθώς η διάθεση ομπρελών και ξαπλωστρών θεωρείται «παρεπόμενη» της βασικής λειτουργίας του ξενοδοχείου, δηλαδή προσφέρεται ως διευκόλυνση στους επισκέπτες χωρίς αντίτιμο. Δεν επιτρέπεται να μετατραπεί σε αυτόνομη οικονομική δραστηριότητα, εκτός εάν υπάρχει η νόμιμη άδεια.
Μπορώ να πάω για μπάνιο σε παραλία ξενοδοχείου χωρίς να είμαι πελάτης;
Η ερώτηση αυτή είναι εύλογη και απασχολεί πολλούς, ειδικά σε τουριστικές περιοχές όπου οι παραλίες μπροστά από τα ξενοδοχεία μοιάζουν να είναι «ιδιωτικές». Η απάντηση είναι ξεκάθαρα ναι. Όλες οι παραλίες στην Ελλάδα είναι δημόσιες και κοινόχρηστες, ακόμα κι αν βρίσκονται ακριβώς μπροστά από ξενοδοχείο. Κανένα ξενοδοχείο δεν έχει το δικαίωμα να απαγορεύσει την πρόσβαση σε κάποιον που δεν είναι πελάτης του.
Η νέα εγκύκλιος το καθιστά απόλυτα σαφές: η ελεύθερη διέλευση και χρήση του αιγιαλού είναι δικαίωμα όλων των πολιτών, και οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις οφείλουν να διασφαλίζουν την πρόσβαση αυτή, ακόμα κι αν χρειάζεται να περάσετε μέσα από εγκαταστάσεις τους (π.χ. έναν διάδρομο, έναν ακάλυπτο χώρο, έναν κοινόχρηστο διάδρομο).
Εφόσον λοιπόν το ξενοδοχείο δεν διαθέτει ΚΑΔ για εκμετάλλευση της παραλίας, όχι μόνο δεν μπορεί να σας χρεώσει για τη χρήση ξαπλώστρας ή ομπρέλας, αλλά δεν μπορεί καν να σας απαγορεύσει να καθίσετε ή να κολυμπήσετε στην παραλία που βρίσκεται μπροστά του.
Τι ισχύει όταν υπάρχει χρέωση – Υπάρχουν όρια και προϋποθέσεις
Από την άλλη πλευρά, αν το ξενοδοχείο έχει δηλώσει ειδική δραστηριότητα για την εκμετάλλευση του παραλιακού χώρου (δηλαδή έχει ενεργό τον σχετικό ΚΑΔ), τότε μπορεί να ζητήσει οικονομικό αντάλλαγμα για τις παρεχόμενες υπηρεσίες – πάντα όμως με την υποχρέωση να εκδίδει φορολογικό παραστατικό. Η χρήση του χώρου δεν είναι αυθαίρετη· κάθε ενέργεια πρέπει να είναι δηλωμένη και νόμιμη.
Ενδεικτικά, επιτρέπεται:
- Η εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, όπως κανό, sup ή τζετ σκι.
- Η τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων για την εξυπηρέτηση πελατών beach bar ή εστιατορίου.
- Η λειτουργία τροχήλατων αναψυκτηρίων (π.χ. καντίνες), υπό προϋποθέσεις.
Αυτό όμως δεν αναιρεί την υποχρέωση διατήρησης της ελεύθερης πρόσβασης. Η ύπαρξη ΚΑΔ επιτρέπει τη χρέωση, αλλά όχι τον αποκλεισμό του κοινού από τη θάλασσα.
Γιατί γίνονται τώρα αυτές οι αλλαγές;
Η εγκύκλιος αυτή έρχεται ως απάντηση σε χρόνια προβλήματα και καταγγελίες για αυθαίρετες ή και παράνομες πρακτικές από ξενοδοχεία και beach bars, που συχνά φέρονται σαν να τους «ανήκουν» οι παραλίες μπροστά στις εγκαταστάσεις τους. Σε πολλές περιοχές είχε καταγραφεί το φαινόμενο ιδιωτών να τοποθετούν παντού ξαπλώστρες και να απαιτούν πληρωμή ακόμη και από περαστικούς ή λουόμενους που απλώς ήθελαν να απλώσουν την πετσέτα τους.
Η νέα οδηγία του Υπουργείου επιδιώκει να διασφαλίσει τον δημόσιο και κοινόχρηστο χαρακτήρα των παραλιών, να βελτιώσει την τουριστική εμπειρία και να θέσει δικλείδες διαφάνειας και φορολογικής συμμόρφωσης.
Είναι επίσης μία προσπάθεια να υπάρξει ισορροπία μεταξύ του δικαιώματος των επιχειρήσεων να προσφέρουν υπηρεσίες και του δικαιώματος των πολιτών να απολαμβάνουν ελεύθερα τη φυσική ακτογραμμή της χώρας.
Τι να κάνετε αν σας ζητηθούν χρήματα χωρίς απόδειξη
Αν διαπιστώσετε ότι ένα ξενοδοχείο που δεν έχει εμφανώς κάποια παραλιακή επιχείρηση σας ζητά χρήματα για να καθίσετε σε ξαπλώστρα ή να χρησιμοποιήσετε ομπρέλα, έχετε κάθε δικαίωμα να αρνηθείτε. Ζητήστε απόδειξη. Αν δεν σας δώσουν, μπορείτε να το καταγγείλετε είτε στην ΑΑΔΕ είτε στις κατά τόπους τουριστικές αρχές.
Ακόμη, αν σας απαγορεύσουν την είσοδο στην παραλία, μπορείτε να καλέσετε την Αστυνομία, καθώς η παρεμπόδιση πρόσβασης σε κοινόχρηστο χώρο είναι παράνομη πράξη.
Το φετινό καλοκαίρι οι παραλίες ανήκουν σε όλους
Με την εγκύκλιο αυτή, το κράτος στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: οι παραλίες δεν είναι ιδιωτικές. Η φυσική ομορφιά της χώρας, οι ακτές και οι θάλασσές της ανήκουν σε όλους – κατοίκους και τουρίστες. Όλοι έχουν δικαίωμα στην πρόσβαση, στην ξεκούραση και στην απόλαυση του ήλιου χωρίς εμπόδια και χωρίς καταχρηστικές χρεώσεις.
