To Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε χθες ότι δεν υπάρχει συνταγματικό δικαίωμα στην άμβλωση, ανατρέποντας την απόφαση -ορόσημο Roe κατά Wade πριν από σχεδόν 50 χρόνια.
Πρόκειται για μια σπάνια ανατροπή της πάγιας νομοθεσίας που θα προκαλέσει ένα τεράστιο ρήγμα στα αναπαραγωγικά δικαιώματα στην Αμερική.
Μπάιντεν: Ανοίγει ένας ακραίος και επικίνδυνος δρόμος
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, χαρακτήρισε την απόφαση «τραγικό λάθος» και τους Ρεπουμπλικανούς που την πανηγυρίζουν «λάθος, ακραίοι και εκτός πραγματικότητας». «Το δικαστήριο» είπε ο Μπάιντεν, υπέδειξε στην Αμερική «έναν ακραίο και επικίνδυνο δρόμο». Κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τη σύμφωνη γνώμη του συντηρητικού δικαστή Κλάρενς Τόμας, ο Μπάιντεν, δήλωσε ότι βασικά δικαιώματα, όπως ο γάμος μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου και η πρόσβαση στην αντισύλληψη, θα μπορούσαν τώρα να αποτελέσουν στόχο του δικαστηρίου.
Ενδεικτική εξάλλου ήταν και η δήλωση του προέδρου Μπάιντεν πως μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ «Γυρίσαμε 150 χρόνια πίσω».
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ο δικαστής Τόμας είπε πολλά σήμερα. Ζήτησε ρητά να επανεξεταστεί το δικαίωμα της ισότητας του γάμου. Το δικαίωμα των ζευγαριών να κάνουν τις επιλογές τους σχετικά με την αντισύλληψη. Αυτό είναι ένα ακραίο και επικίνδυνο μονοπάτι στο οποίο μας έχει οδηγήσει τώρα το δικαστήριο».
Η απόφαση – ορόσημο, η οποία εκδόθηκε μία μέρα με την ανατροπή από το δικαστήριο ενός νόμου της Νέας Υόρκης για τον έλεγχο της οπλοκατοχής, ήρθε για την υπόθεση Dobbs κατά Jackson Women’s Health Organization, στην οποία η τελευταία κλινική αμβλώσεων στο Μισισιπή αντιτάχθηκε στις προσπάθειες της πολιτείας να απαγορεύσει τις αμβλώσεις μετά τις 15 εβδομάδες κύησης και να ανατρέψει την πρώτη απόφαση στην υπόθεση Roe κατά Wade.
«Θεωρούμε ότι οι αποφάσεις Roe και Casey πρέπει να ανατραπούν» ανέφερε η γνώμη της πλειοψηφίας των δικαστών του Ανώτατου Δικαστηρίου, την οποία συνέταξε ο Σάμιουελ Αλίτο και στην οποία προσχώρησαν άλλοι τέσσερις συντηρητικοί.
«Μια γυναίκα θα πρέπει να γεννήσει το παιδί του βιαστή της»
Οι τρεις φιλελεύθεροι δικαστές διαφώνησαν, λέγοντας πως η γνώμη της πλειοψηφίας «λέει ότι από την ίδια τη στιγμή της γονιμοποίησης, μια γυναίκα δεν έχει κανένα δικαίωμα να μιλήσει» και πως οι συντηρητικοί γνώριζαν καλά ότι οι πολιτείες θα θέσπιζαν – και σε πολλές περιπτώσεις είχαν ήδη θεσπίσει – περιορισμούς στις αμβλώσεις μέχρι τη στιγμή της σύλληψης.
Σύμφωνα με τους κρατικούς περιορισμούς, «μια γυναίκα θα πρέπει να γεννήσει το παιδί του βιαστή της ή ένα νεαρό κορίτσι το παιδί του πατέρα της – άσχετα αν αυτό θα καταστρέψει τη ζωή της» έγραψαν οι φιλελεύθεροι δικαστές.
Τουλάχιστον 26 πολιτείες αναμένεται να απαγορεύσουν τις αμβλώσεις
Στον απόηχο της απόφασης, τουλάχιστον 26 πολιτείες αναμένεται να απαγορεύσουν τις αμβλώσεις φέτος ή το συντομότερο δυνατό. Ο Ρεπουμπλικανός γενικός εισαγγελέας του Τέξας, Κεν Πάξτον, πανηγύρισε για την απόφαση και δήλωσε: «Οι αμβλώσεις είναι παράνομες εδώ».
Η απόφαση αυτή είναι μία από τις συνεπακόλουθες των τελευταίων γενεών. Θα έχει βαθιές, άμεσες και διαρκείς συνέπειες για δεκάδες εκατομμύρια γυναίκες. Οι αλυσιδωτές επιπτώσεις θα μπορούσαν να διαρκέσουν δεκαετίες.
«Ακόμη και αν δεν είναι εντελώς πρωτοφανής, είναι εξαιρετικά σπάνια» δήλωσε η Μαίρη Ζίγκλερ, καθηγήτρια συνταγματικού δικαίου στη Νομική Σχολή του Χάρβαρντ, καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις και ιστορικός των αμβλώσεων. «Είναι επίσης ασυνήθιστο να γίνεται κάτι τέτοιο τόσο γρήγορα, χωρίς κανενός είδους προειδοποίηση».
Τμήματα του νότου και των μεσοδυτικών πολιτειών αναμένεται να απαγορεύσουν τις αμβλώσεις ή να επιβάλουν αυστηρούς περιορισμούς, αναγκάζοντας ενδεχομένως τους ασθενείς να ταξιδεύουν εκατοντάδες χιλιόμετρα ή να αυτοδιαχειρίζονται τις αμβλώσεις.
Πάνω από 60.000 γυναίκες δε θα μπορούν να κάνουν άμβλωση ετησίως
Τουλάχιστον ένας οικονομολόγος έχει υπολογίσει ότι οι απαγορεύσεις αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε 60.000 γεννήσεις ετησίως από γυναίκες που δεν μπορούν να κάνουν άμβλωση, επηρεάζοντας το 41% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και πλήττοντας περισσότερο τις νέες, φτωχές και μαύρες γυναίκες και τα άτομα που έχουν ήδη παιδιά.
Ανοίγει ο δρόμος για αποφάσεις κατά της αντισύλληψης και του γάμου ομοφυλόφιλων;
Όπως ανέφερε ο Μπάιντεν, η απόφαση θα μπορούσε επίσης να προαναγγείλει περιορισμούς σε άλλους τομείς της ιδιωτικής ζωής. Στη γνωμοδότησή του, ο Τόμας ενθάρρυνε ρητά τους συναδέλφους δικαστές να «επανεξετάσουν όλες τις υποθέσεις αυτού του δικαστηρίου» που θεσπίζουν δικαιώματα στην αντισύλληψη και στον γάμο και το σεξ μεταξύ ομοφυλοφίλων.
Ο Τόμας δεν αναφέρθηκε στον διαφυλετικό γάμο, ένα άλλο δικαίωμα που πολλοί φοβούνται ότι θα μπορούσε να στοχοποιηθεί. Ο Τόμας είναι μαύρος. Η σύζυγός του, η ακροδεξιά ακτιβίστρια Τζίνι Τόμας, είναι λευκή.
Αντιτίθενται οι Δημοκρατικοί: Υπόσχονται τη διατήρηση του δικαιώματος της άμβλωσης
Μαζικές διαδηλώσεις ξέσπασαν έξω από το δικαστήριο και σε μεγάλες πόλεις και μικρότερες κωμοπόλεις σε όλες τις ΗΠΑ μετά την ανακοίνωση της απόφασης. Οι πολιτείες και οι πόλεις που διοικούνται από τους Δημοκρατικούς έχουν υποσχεθεί να διατηρήσουν τα δικαιώματα στις αμβλώσεις και να υποδεχθούν ανθρώπους από γειτονικές πολιτείες με απαγορεύσεις, ενώ ορισμένοι εισαγγελείς δεσμεύτηκαν να μην διώξουν ανθρώπους για αμβλώσεις, ακόμη και αν νέοι νόμοι ποινικοποιήσουν τη διαδικασία.
«Οι αντιδράσεις στην απόφαση είναι πραγματικά απρόβλεπτες, και εν μέρει ο λόγος που το ξέρουμε αυτό είναι επειδή οι αντιδράσεις στη Roe ήταν απρόβλεπτες» δήλωσε η Ζίγκλερ.
«Καταπατείται το άβατο της σχέσης ασθενούς -γιατρού»
Ο Δρ. Ιφάτ Χόσκινς, πρόεδρος του Αμερικανικού Κολλεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων δήλωσε: «Η σημερινή απόφαση αποτελεί άμεσο πλήγμα στη σωματική αυτονομία, την αναπαραγωγική υγεία, την ασφάλεια των ασθενών και την ισότητα στην υγεία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αρχή της κοινής λήψης αποφάσεων βασίζεται στο σεβασμό της εμπειρογνωμοσύνης των ανθρώπων για το σώμα και τη ζωή τους και της εμπειρογνωμοσύνης των κλινικών ιατρών στην επιστήμη και την ιατρική. Δεν υπάρχει χώρος μέσα στο άβατο της σχέσης ασθενούς-ιατρού για μεμονωμένους νομοθέτες που επιθυμούν να επιβάλουν τις προσωπικές θρησκευτικές ή ιδεολογικές τους απόψεις στους άλλους»
