Μετά τη νίκη τους στη Γερουσία των ΗΠΑ και τα σημαντικά κέρδη που κατέγραψαν στη Βουλή των Αντιπροσώπων, οι Δημοκρατικοί βουλευτές και γερουσιαστές αναμένεται να επιδιώξουν τη διερεύνηση κάθε υπόθεσης και κάθε ενέργειας που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών της διακυβέρνησης Τραμπ.
«Βρείτε δικηγόρους και ετοιμαστείτε να υπερασπιστείτε τον εαυτό σας», προειδοποίησε τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης ο βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία από την Καλιφόρνια, ο οποίος θεωρείται ο επικρατέστερος για να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Τα αποτελέσματα αυτά πιθανότατα θα δρομολογήσουν έρευνες για τον πόλεμο στο Ιράν, τη λειτουργία του FBI και, φυσικά, τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας του Ντόναλντ Τραμπ.
Πώς θα επηρεάσουν αυτές οι βαθιές πολιτικές ανακατατάξεις την Ευρώπη; Από τις τιμές της ενέργειας έως τον πόλεμο στην Ουκρανία, πολλά για τη Γηραιά Ήπειρο εξαρτώνται από τις εξελίξεις στην Ουάσιγκτον. Ακολουθούν πέντε ζητήματα που αξίζει να παρακολουθήσουμε.
Η Ευρώπη κινδυνεύει να επωμιστεί το μεγαλύτερο βάρος της δυσαρέσκειας του Τραμπ
Ορισμένοι έμπειροι παρατηρητές εκτιμούν ότι αυτό δεν είναι απλώς ένα πιθανό ενδεχόμενο, αλλά ένα εξαιρετικά πιθανό σενάριο.
«Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για περισσότερες εντάσεις και ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη», προειδοποίησε ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, έμπειρος Γερμανός διπλωμάτης και επί σειρά ετών πρόεδρος της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου.
Οι Δημοκρατικοί θα έχουν πλέον περισσότερες δυνατότητες να ασκήσουν πίεση στον Τραμπ, αξιοποιώντας τις διαδικασίες έγκρισης των κρατικών δαπανών, εντείνοντας τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και προωθώντας περισσότερες έρευνες και ακροάσεις. Παράλληλα, είναι πιθανό να αρχίσουν να θέτουν αυστηρότερους όρους στα νομοσχέδια που επιδιώκει να προωθήσει ο Λευκός Οίκος.
Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ διαθέτει σημαντική συνταγματική ευχέρεια στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής, της διπλωματίας και της εθνικής ασφάλειας, καθώς και της εμπορικής πολιτικής. Ο Τραμπ, μάλιστα, έχει αξιοποιήσει απροκάλυπτα αυτές τις εξουσίες σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό, εκδίδοντας προεδρικά διατάγματα και υιοθετώντας νέες, πρωτοφανείς και αμφιλεγόμενες νομικές μεθοδεύσεις, προκειμένου να παρακάμπτει το Κογκρέσο.
«[Ο Τραμπ] είναι αυτός που διοικεί τις ένοπλες δυνάμεις. Ελέγχει τους δασμούς και τις εμπορικές συμφωνίες. Διαθέτει το ισχυρότερο δημόσιο βήμα για να προβάλλει τις θέσεις του. Ακόμη κι αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, ο ίδιος μπορεί να ασκήσει βέτο στα νομοσχέδια», δήλωσε στο Brussels Playbook ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Καμάλα Χάρις.
Αναμένεται μεγαλύτερη αντιπαράθεση
Ο Τραμπ πιθανότατα θα θελήσει να αποδείξει ότι εξακολουθεί να είναι το απόλυτο αφεντικό και ο κυρίαρχος των εξελίξεων και στη διεθνή σκηνή έχει περισσότερες δυνατότητες να το πετύχει.
Η Ευρώπη βρίσκεται εδώ και καιρό στο στόχαστρό του, αλλά και στο στόχαστρο των πιστών υποστηρικτών του κινήματος MAGA, οι οποίοι χύνουν υποκριτικά «κροκοδείλια δάκρυα» για τη Γηραιά Ήπειρο, ισχυριζόμενοι ότι θέλουν να τη σώσουν από τον ίδιο της τον εαυτό.
Τώρα έχουν στη διάθεσή τους μόλις δύο χρόνια για να το πετύχουν.
Τέρμα τα γκάζια!
Ανάσα για την Ουκρανία
Οι περισσότεροι κορυφαίοι Δημοκρατικοί έχουν υποστηρίξει σταθερά την αποστολή βοήθειας στην Ουκρανία, παρουσιάζοντας τη στήριξη αυτή ως υπεράσπιση της παγκόσμιας δημοκρατίας και του διεθνούς δικαίου, αλλά και ως επιλογή που εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ.
Οι Δημοκρατικοί μπορούν πλέον να αρχίσουν να διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις για την παροχή βοήθειας στην Ουκρανία. Ωστόσο, «μην περιμένετε την άμεση σωτηρία του Ζελένσκι», προειδοποίησε η Μπρόνουεν Μάντοξ, διευθύντρια της βρετανικής δεξαμενής σκέψης Chatham House.
«Διότι, ακόμη κι αν οι Δημοκρατικοί αποφασίσουν να αρχίσουν να στέλνουν περισσότερη βοήθεια στο Κίεβο, συμπεριλαμβανομένης οικονομικής ενίσχυσης, θα χρειαστούν μήνες για να υλοποιηθεί αυτή η απόφαση και ενδεχομένως ακόμη και χρόνια», πρόσθεσε.
Η Ουκρανία χρειάζεται άμεση βοήθεια, ιδίως πυραύλους Patriot για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής της άμυνας, προκειμένου να αντέξει τον φετινό χειμώνα, ενώ συνεχίζονται οι ρωσικοί βομβαρδισμοί.
Μια ειρηνευτική συμφωνία στα μέτρα του Τραμπ
Ο Τραμπ έχει παρουσιάσει τον εαυτό του ως πρόεδρο της ειρήνης, υποστηρίζοντας με έμφαση ότι έχει βάλει τέλος σε οκτώ διεθνείς συγκρούσεις.
Έχει δηλώσει ότι η επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας στην Ουκρανία θα έπρεπε να είναι η ευκολότερη υπόθεση και, το τελευταίο διάστημα, επιρρίπτει όλο και μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στον πρόεδρο της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, για την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας.
Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ θα αγνοήσει τις αντιδράσεις του Κιέβου και των Ευρωπαίων συμμάχων και θα «αρχίσει να αίρει τις κυρώσεις και να συνάπτει επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Ρωσία».
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Μπορώ κάλλιστα να τον φανταστώ να προχωρά μονομερώς σε μια τέτοια κίνηση, δίνοντας εντολή στο υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ να μην εφαρμόζει τις κυρώσεις και επιδιώκοντας περισσότερες ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία. Έχει ήδη συνομιλήσει με τον Πούτιν για την επιστροφή των μεγάλων αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στη ρωσική αγορά».
Ωστόσο, όσον αφορά το ΝΑΤΟ και την υλοποίηση των απειλών του για περιορισμό της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ο Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ θα μείνει περισσότερο στα λόγια παρά στις πράξεις.
«Σε ό,τι αφορά το ΝΑΤΟ, δεν νομίζω ότι θα αλλάξουν και πολλά, είτε ως προς την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία είτε ως προς τη μείωση της στρατιωτικής τους παρουσίας. Ο Τραμπ είναι ουσιαστικά μόνος του σε αυτό το ζήτημα στις ΗΠΑ. Δεν έχει την υποστήριξη ούτε των Δημοκρατικών ούτε των Ρεπουμπλικανών, ούτε του Κογκρέσου ούτε των μέσων ενημέρωσης».
Πτώση στις τιμές της ενέργειας
Θα καταρρεύσουν οι τιμές της ενέργειας; Καλύτερα να μην ποντάρει κανείς σε αυτό.
Τη Δευτέρα, οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση τους από τον Αύγουστο. Ωστόσο, το Brent, το βασικό διεθνές σημείο αναφοράς για τις τιμές του πετρελαίου, εξακολουθούσε να διαπραγματεύεται στα 108 δολάρια το βαρέλι.
Εάν ο Τραμπ δεν καταφέρει να συνάψει ειρηνευτική συμφωνία με την Τεχεράνη, η οποία θα οδηγήσει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, το παρατεταμένο ενεργειακό σοκ, που εκτοξεύει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη και επιδεινώνει την κρίση του κόστους ζωής, θα συνεχιστεί, επηρεάζοντας και τις πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη.
Όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές και τον κλάδο των αερομεταφορών, ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, προειδοποίησε ότι, χωρίς συμφωνία, ο κλάδος θα βρεθεί αντιμέτωπος με «μια πραγματική κρίση τον προσεχή Μάρτιο ή Απρίλιο».
Ο Τραμπ δεν έχει πολλές καλές επιλογές στο ζήτημα του Ιράν:
- Να επαναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ελπίζοντας ότι οι Ιρανοί θα υποχωρήσουν ή ότι θα καταρρεύσει το θεοκρατικό καθεστώς.
- Να υποχωρήσει ο ίδιος.
- Να αποσυρθεί από την κρίση, δηλώνοντας ότι άλλοι -δηλαδή οι Ευρωπαίοι ή οι Ασιάτες- πρέπει να βρουν τη λύση.
