Παρότι δεν υπάρχει κοινός ευρωπαϊκός στρατός και οι πολιτικές άμυνας παραμένουν αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών, η ΕΕ φαίνεται πως εντείνει τις προσπάθειές της να ενισχύσει σημαντικά την άμυνά της.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε την Τετάρτη από τον πρώην πρόεδρο της Φινλανδίας να εκπονήσει έκθεση σχετικά με τον τρόπο ενίσχυσης της πολιτικής και αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ.
«Γνωρίζουμε ότι οι φιλοδοξίες του [Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ] Πούτιν δεν τελειώνουν στην Ουκρανία» δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας μαζί με τον πρώην πρόεδρο της Φινλανδίας, Sauli Niinistö.
Η ανακοίνωση, μάλιστα, ήρθε λίγο πριν τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ, όπου η άμυνα αποτελεί κύριο ζήτημα.
Στη Φινλανδία «η αμυντική ετοιμότητα δεν είναι μόνο μέλημα του στρατού, είναι μέλημα όλων» είπε, προσθέτοντας: «Έχουμε πολλά να μάθουμε από τη Φινλανδία. Έχουν μια συγκεκριμένη νοοτροπία και πιστεύω ότι πρέπει να την υιοθετήσουμε ευρύτερα στην Ευρώπη… οι άνθρωποι μπορούν να είναι προετοιμασμένοι για όλες τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών, υβριδικών απειλών και φυσικών καταστροφών».
Η έκθεση, το περιεχόμενο της οποίας θα γίνει γνωστό το προσεχές φθινόπωρο, «εξετάζει την αμυντική στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σεβόμενη φυσικά ότι η οργάνωση των στρατευμάτων είναι αρμοδιότητα των κρατών-μελών» είπε η φον ντερ Λάιεν, απαντώντας σε ανησυχίες αρκετών σχετικά με το ποιος έχει την εξουσία σε ζητήματα άμυνας.
Η Φινλανδία έχει περισσότερα από 1.300 χιλιόμετρα συνόρων με τη Ρωσία και παρακολουθεί πολύ στενά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Niinistö είπε ότι ένα από τα διδάγματα από αυτή τη σύγκρουση είναι ότι «ο πόλεμος έχει αλλάξει… γίνεται με drones, με επιθέσεις στον κυβερνοχώρο, είναι ένας πολύ μεγάλος συνδυασμός».
Ελπίζουμε ότι «θα βρούμε όσο το δυνατόν περισσότερους τρόπους για να εγγυηθούμε την ασφάλειά μας» είπε.
Στο τραπέζι της ΕΕ ζητήματα άμυνας και ασφάλειας
Σημειώνεται πως στο θέμα της άμυνας και ασφάλειας οι ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να ζητήσουν να γίνουν περισσότερα για να ενισχυθεί η αμυντική ετοιμότητα της ΕΕ. «Τώρα που αντιμετωπίζουμε τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, είναι καιρός να λάβουμε ριζικά και συγκεκριμένα μέτρα για να είμαστε έτοιμοι για άμυνα και να θέσουμε την οικονομία της ΕΕ σε πολεμική βάση» τονίζει ο Σαρλ Μισέλ, στην επιστολή του προς τους «27».
«Η ευρωπαϊκή αμυντική τεχνολογική και βιομηχανική βάση θα πρέπει να ενισχυθεί σε ολόκληρη την Ένωση» και «η αύξηση της αμυντικής ετοιμότητας και η ενίσχυση της κυριαρχίας της Ένωσης θα απαιτήσουν πρόσθετες προσπάθειες», αναμένεται να τονίσουν οι ευρωπαίοι ηγέτες, σύμφωνα με το σχέδιο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής .
Επίσης, θα ζητηθεί η βελτίωση της πρόσβασης στη δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να καλέσει το Συμβούλιο της ΕΕ και την Επιτροπή «να διερευνήσουν όλες τις επιλογές για την κινητοποίηση χρηματοδότησης και να υποβάλουν έκθεση μέχρι τον Ιούνιο. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων καλείται να προσαρμόσει την πολιτική της για δανεισμό στην αμυντική βιομηχανία και τον τρέχοντα ορισμό των αγαθών διπλής χρήσης, διαφυλάσσοντας παράλληλα τη χρηματοδοτική της ικανότητα».
Επιπλέον, για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας εξετάζονται διάφορες «καινοτόμες ιδέες», όπως για παράδειγμα η δυνατότητα των ευρωομολόγων για άμυνα που σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, υποστηρίζουν η Γαλλία και η Ιταλία και γενικότερα οι χώρες του Νότου, αλλά δεν στηρίζουν οι λεγόμενες «τσιγκούνες» χώρες του Βορρά, με πρώτη τη Γερμανία. Για το λόγο αυτό, στο σχέδιο συμπερασμάτων οι ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν να εξεταστούν «όλες οι επιλογές» και όχι «καινοτόμες ιδέες», ενόψει της έκθεσης της Επιτροπής που αναμένεται τον Ιούνιο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.
