Η σημερινή σύνοδος του NATO στην Ολλανδία συνεχίζεται, με βασικό μέρος της ατζέντας να αποτελεί η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών των κρατών-μελών της συμμαχίας, με αρκετές χώρες να δίνουν μικρό μερίδιο του ΑΕΠ τους στην άμυνα, προκαλώντας την οργή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η Ελλάδα όμως δεν αποτελεί μέλος των κρατών που ο Τραμπ κατηγορεί για τις ελάχιστες δαπάνες τους.
Η ηλιόλουστη Ελλάδα η οποία δεν έχει εμπλακεί σημαντικά σε κάποια στρατιωτική σύγκρουση εδώ και πολλές δεκαετίες μπορεί να μην θεωρείται κάποια στρατιωτική υπερδύναμη στη Μεσόγειο, όμως οι δαπάνες του ελληνικού κράτους για τις Ένοπλες Δυνάμεις είναι σημαντικές – μόνο τέσσερις σύμμαχοι του ΝΑΤΟ δαπάνησαν μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ τους για την ασφάλεια από ότι η μεσογειακή χώρα πέρυσι.
Εκτός από τις ΗΠΑ, οι εκτιμήσεις του ΝΑΤΟ δείχνουν ότι σε αυτό το σύνολο περιλαμβάνονται η Πολωνία, η Λετονία και η Εσθονία, οι οποίες αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες ως απάντηση στη ρωσική επιθετικότητα τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με ρεπορτάζ του αμερικανικού CNBC.
Εν τω μεταξύ, η Ελλάδα είναι σταθερά ένας μεγάλος δαπανητής για την άμυνα, δαπανώντας περίπου το 3,1% του ΑΕΠ της το 2024, κατατασσόμενη έτσι στην πέμπτη θέση από τις 32 χώρες της συμμαχίας.
AP
Στο επίκεντρο των κινήτρων της Αθήνας για υψηλές αμυντικές δαπάνες βρίσκεται η τεταμένη και εύθραυστη σχέση της με τη σύμμαχο στο ΝΑΤΟ και γείτονα χώρα, Τουρκία.
Η τεταμένη ιστορία με την Τουρκία
Η Ελλάδα και η Τουρκία έχουν «πολλά ιστορικά προβλήματα», δήλωσε στο CNBC ο Jacob Kirkegaard, ανώτερος συνεργάτης του Bruegel.
Οι εντάσεις μεταξύ των δύο εθνών χρονολογούνται εδώ και αρκετές εκατοντάδες χρόνια και περιλαμβάνουν πόλεμο, τον εκτοπισμό πάνω από 1 εκατομμύριο ανθρώπων, συγκρούσεις για την Κύπρο και ένα ισχυρό γεωγραφικό στοιχείο λόγω των πολλών νησιών της Ελλάδας, είπε.
«Έχετε αυτόν τον πολύ μεγάλο αριθμό ελληνικών νησιών αρκετά κοντά στις τουρκικές ακτές που, κατ’ αρχήν, οι Τούρκοι θα μπορούσαν να εισβάλουν σχετικά εύκολα», δήλωσε ο Kirkegaard. «Η Ελλάδα παραδοσιακά διατηρεί μια σημαντική στρατιωτική παρουσία σε όλα σχεδόν αυτά τα νησιά και αυτό είναι αρκετά δαπανηρό, διότι σημαίνει ότι πρέπει να έχεις πολλές φρουρές».
Οι ανησυχίες για την «τουρκική απειλή» είναι ακόμη και σήμερα επίκαιρες, δήλωσε στο CNBC ο Γιώργος Τζογόπουλος, ανώτερος συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
«Η Ελλάδα ξοδεύει πολλά για την άμυνα για να προστατεύσει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα», είπε.
«Η Ελλάδα δεν έχει άλλη επιλογή από το να είναι προετοιμασμένη για όλα τα σενάρια», πρόσθεσε.
Υψηλές δαπάνες δεν σημαίνει υψηλές δυνατότητες
Η στρατιωτική ισχύς της Ελλάδας έχει σημαντικές ρωγμές παρά τον μεγάλο αμυντικό προϋπολογισμό της χώρας, λένε οι ειδικοί. Για παράδειγμα, η Ελλάδα εστιάζει ολοένα και περισσότερο στην επένδυση σε εξελιγμένα οπλικά συστήματα, ειδικά μετά τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, δήλωσε στο CNBC ο Wolfango Piccoli, συμπρόεδρος της συμβουλευτικής για τον πολιτικό κίνδυνο στην Teneo.
Αλλά, σημείωσε, «μεγάλο μέρος αυτών των δαπανών έχει κατευθυνθεί στο εξωτερικό». «Η χώρα εξακολουθεί να στερείται μιας ισχυρής εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και μια βασική προτεραιότητα που κινείται προς τα εμπρός είναι η δημιουργία και η διατήρηση μιας εγχώριας βιομηχανικής βάσης που μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από τους ξένους προμηθευτές όπλων», δήλωσε ο Piccoli.
Οι στρατιωτικές δυνατότητες της Ελλάδας μαστίζονται επίσης από πρακτικά προβλήματα, πρόσθεσε ο Kirkegaard. Πολλά από τα πολυάριθμα άρματα μάχης του ελληνικού στρατού είναι σχετικά παλιά και το προσωπικό δεν είναι εκπαιδευμένο για να χρησιμοποιεί τα οχήματα αυτά σε μεγάλους σχηματισμούς. Ο εξοπλισμός είναι επίσης συχνά πολύ διασκορπισμένος στα νησιά της χώρας.
«Επομένως, θα ήταν λάθος, στην περίπτωση της Ελλάδας, να εξισώσουμε τις δαπάνες με τις στρατιωτικές δυνατότητες», δήλωσε ο Kirkegaard.
Οι υψηλές δαπάνες «ενισχύουν το κύρος» της χώρας
Καθώς οι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ συγκεντρώνονται αυτή την εβδομάδα, τα επίπεδα των αμυντικών δαπανών της Ελλάδας θα πρέπει επίσης να ενισχύσουν τη φωνή της χώρας μεταξύ των 32 μελών του συνασπισμού, τονίζει το CNBC.
Οι δαπάνες έχουν ήδη ενισχύσει τη σχέση της Ελλάδας με μεγάλες δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία, δήλωσε ο Piccoli, εν μέρει επειδή αυτά τα έθνη προμηθεύουν στρατιωτικό εξοπλισμό στην Αθήνα.
«Οι αμυντικές δαπάνες στην Ελλάδα λειτουργούν επίσης ως εργαλείο γεωπολιτικής μόχλευσης, ενισχύοντας το κύρος και τις εγγυήσεις ασφαλείας της σε ένα πολύπλοκο περιφερειακό περιβάλλον», πρόσθεσε ο Piccoli.
Στην κορυφή της ατζέντας της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ θα βρεθούν οι αμυντικές δαπάνες, με το Reuters να αναφέρει ότι τα μέλη του συνασπισμού συμφώνησαν κατ’ αρχήν να αυξήσουν τον στόχο τους για τις δαπάνες αυτές στο 5% του ΑΕΠ τους. Αυτό περιλαμβάνει 3,5% για παραδοσιακά αμυντικά θέματα και 1,5% για συναφή στοιχεία όπως οι υποδομές και η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο.
AP
Το άλμα στο στόχο του 5% θα είναι πολύ μικρότερο για την Ελλάδα σε σύγκριση με πολλά άλλα έθνη, αλλά ακόμη και η Αθήνα μπορεί να μην τα καταφέρει, εκτίμησε ο Kirkegaard.
«Νομίζω λοιπόν ότι η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που θα ανταποκριθούν ιδιαίτερα σε αυτούς τους νέους στόχους του ΝΑΤΟ; Όχι, νομίζω ότι η απάντηση είναι όχι, διότι η ευρύτερη μετατόπιση στα επίπεδα δαπανών του ΝΑΤΟ οφείλεται στη ρωσική επιθετικότητα, η οποία δεν είναι, ξέρετε, η κύρια στρατιωτική πρόκληση της Ελλάδας», δήλωσε.
Πηγή: newsbomb.gr
