Σε συνέχεια των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ) για τους servicers, παρουσιάζονται με αναλυτικά παραδείγματα οι αλλαγές.
Μέσα από ενδεικτικά παραδείγματα δανειοληπτών αποτυπώνεται τι θα αλλάξει σχετικά με τους servicers την επόμενη μέρα των μέτρων που ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Αναλυτικά τα παραδείγματα:
1.Προκαταβολή κατά τη διμερή ρύθμιση
Βάση: οφειλή 100.000 ευρώ. Το ισχύον πλαίσιο, σύμφωνα με το κείμενο, αφήνει την προκαταβολή στη διαπραγμάτευση των μερών, ενώ έχουν αναφερθεί απαιτήσεις άνω του 30% και έως 50%. Η νέα ρύθμιση θέτει ανώτατο όριο 15%.
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | |
| Αρχική οφειλή | 100.000 ευρώ | 100.000 ευρώ |
| Ζητούμενη προκαταβολή | π.χ. 40% = 40.000 ευρώ | έως 15% = 15.000 ευρώ |
| Ποσό που απομένει για ρύθμιση | 60.000 ευρώ | τουλάχιστον 85.000 ευρώ |
| Άμεση διαφορά ρευστότητας | — | 25.000 ευρώ όφελος |
Πρακτικά: ο οφειλέτης που μπορεί να διαθέσει 15.000 ευρώ αλλά όχι 40.000 ευρώ δεν αποκλείεται πλέον από τη συμφωνία μόνο λόγω του ύψους της προκαταβολής.
2.Προκαταβολή 50% σε οφειλή 200.000 ευρώ
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | Διαφορά | |
| Οφειλή | 200.000 ευρώ | 200.000 ευρώ | — |
| Προκαταβολή | 50% = 100.000 ευρώ | 15% = 30.000 ευρώ | 70.000 ευρώ |
| Υπόλοιπο προς ρύθμιση | 100.000 ευρώ | 170.000 ευρώ | 70.000 ευρώ |
Το παράδειγμα δείχνει τη μέγιστη διαφορά όταν μια υποθετική προκαταβολή 50% αντικαθίσταται από το νέο ανώτατο όριο 15%. Το όριο μπορεί να είναι ακόμη χαμηλότερο σε τεκμηριωμένη ιδιαίτερη οικονομική δυσχέρεια ή όταν συντρέχουν κοινωνικά κριτήρια/ειδικά προβλήματα υγείας.
3.Αίτηση ρύθμισης και δεσμευτικές προθεσμίες
Υποθετικός οφειλέτης με οφειλή 80.000 ευρώ υποβάλλει πλήρη φάκελο την 1η Ιανουαρίου.
| Ημερομηνία/στάδιο | Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο |
| 1/1 | Υποβολή αιτήματος στο υφιστάμενο πλαίσιο | Υποβολή αίτησης και πλήρους φακέλου |
| Έως 1/4 | Δεν υπήρχε η νέα δεσμευτική 3μηνη προθεσμία | Απάντηση πιστωτή με πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη |
| Έως 1/5 | — | 1 μήνας για ανταπόκριση του οφειλέτη |
| Έως 1/7 | Μπορούσαν να υπάρξουν καθυστερήσεις | Συνολική ολοκλήρωση το αργότερο σε 6 μήνες |
Εάν ο πιστωτής υπερβεί την τρίμηνη προθεσμία, το νέο πλαίσιο προβλέπει αυτοδίκαιη καταγραφή της παράβασης, αναστολή εκτοκισμού και κεφαλαιοποίησης τόκων και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος.
4.Ενεργή ρύθμιση – ο servicer δεν παρέχει στοιχεία πληρωμής
Υποθετική ρύθμιση 60.000 ευρώ με μηνιαία δόση 600 ευρώ. Ο οφειλέτης είναι συνεπής (πχ αποδέχτηκε τον εξωδικαστικό μηχανισμό), αλλά δεν μπορεί να καταβάλει τη δόση επειδή ο πιστωτής/servicer δεν έχει χορηγήσει τα αναγκαία στοιχεία για την εξυπηρέτηση της ρύθμισης. Ή καταβάλλει κανονικά τη δόση του και παρόλα αυτά λαμβάνει καταγγελία της σύμβασης του ή διαταγή πληρωμής ή κατάσχεση.
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | |
| Μηνιαία δόση | 600 ευρώ | 600 ευρώ |
| Κίνδυνος καταγγελίας/καταδιωκτικών ενεργειών | Λαμβάνει καταδιωκτικά μέτρα | Απαγορεύονται όταν είναι συνεπής ή η αδυναμία οφείλεται στη μη χορήγηση αναγκαίων στοιχείων |
| Παραβίαση από πιστωτή | — | Αυτοδίκαιη ακυρότητα + πίστωση 5 δόσεων = 3.000 ευρώ |
| Παράταση ρύθμισης | — | 5 μήνες χωρίς επιβαρύνσεις |
| Διοικητικό πρόστιμο | — | 50.000 ευρώ – 500.000 ευρώ |
Άρα, με μηνιαία δόση €600, το προβλεπόμενο ποσό πίστωσης υπέρ του οφειλέτη ανέρχεται σε 3.000 ευρώ (5 × 600 ευρώ), ενώ η ρύθμιση παρατείνεται κατά 5 μήνες.
5.Αίτημα για πλήρη εικόνα οφειλής
Υποθετική οφειλή 120.000 ευρώ. Ο οφειλέτης ζητά σύμβαση και τροποποιήσεις, ιστορικό καταβολών, κεφάλαιο, τόκους, επιτόκιο, προμήθειες και λοιπές επιβαρύνσεις.
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | |
| Δικαίωμα ενημέρωσης | Υφίστανται ήδη υποχρεώσεις διαφάνειας/ενημέρωσης | Ρητό αυτοτελές δικαίωμα χωρίς επιβάρυνση |
| Προθεσμία | Δεν υπήρχε η νέα ειδική ενιαία προθεσμία | 45 ημέρες, εφόσον τα στοιχεία δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα |
| Μη ανταπόκριση | Δεν υπήρχε η νέα ειδική συνέπεια | Αναστολή τοκοφορίας έως την πλήρη χορήγηση |
Η νέα ρύθμιση συνεπώς μετατρέπει την ενημέρωση σε συγκεκριμένη διαδικασία με σαφή χρονικό ορίζοντα και οικονομική συνέπεια για τη μη συμμόρφωση.
6.Γονέας/νόμιμος φροντιστής εξαρτώμενου τέκνου με αναπηρία 67%+
Παράδειγμα: Έστω ετήσιο εισόδημα γονέων ΑμεΑ 21.000 ευρώ, περιουσιακά στοιχεία 270.000 ευρώ και εξαρτώμενο τέκνο με πιστοποιημένη αναπηρία 70%.
| Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο | |
| Ιδιότητα γονέα/φροντιστή | Δεν καλυπτόταν από τη νέα ειδική επέκταση | Περιλαμβάνεται εφόσον πληρούνται τα ίδια κριτήρια |
| Αναπηρία τέκνου | — | 70% ≥ 67% |
| Ειδική μεταχείριση | Δεν ενεργοποιούνταν από αυτή την ιδιότητα | Δυνατότητα χαρακτηρισμού ως ευάλωτου |
| Πρακτική συνέπεια | — | Εφόσον πληρούνται όλα τα κριτήρια, μπορεί να καταστεί υποχρεωτική η πρόταση του υπολογιστικού εργαλείου του εξωδικαστικού |
7.Συνδυαστικό σενάριο – από την αίτηση μέχρι τη ρύθμιση
Οφειλέτης έχει οφειλή 150.000 ευρώ και διαθέτει περίπου 20.000 ευρώ Για το παράδειγμα υποθέτουμε ότι ο πιστωτής ζητούσε αρχικά προκαταβολή 40%.
| Βήμα | Τι ισχύει σήμερα | Νέο Πλαίσιο |
| Αρχικό αίτημα | Απευθείας διαπραγμάτευση | Αίτηση + πλήρης φάκελος |
| Προκαταβολή | 40% = 60.000 ευρώ → δεν μπορεί να την καλύψει | Έως 15% = 22.500 ευρώ το διαθέσιμο ποσό 20.000 ευρώ βρίσκεται πολύ κοντά στο νέο όριο |
| Απάντηση πιστωτή | Δεν υπήρχε η νέα δεσμευτική 3μηνη προθεσμία | Έως 3 μήνες |
| Περιεχόμενο | Δεν υπήρχε η νέα τυποποιημένη απαίτηση | Κατάλληλη, βιώσιμη, τεκμηριωμένη πρόταση που να βασίζεται στα στοιχεία περιουσίας & εισοδήματός του |
| Απάντηση οφειλέτη | — | 1 μήνας |
| Ολοκλήρωση | Μπορούσε να υπάρξουν καθυστερήσεις | Έως 6 μήνες συνολικά |
8.Παράδειγμα προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού
Παράδειγμα: Οφειλέτης με συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ και κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού στην οποία δηλώνει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, συνολικής αξίας 50.000 ευρώ.
Βήματα οφειλέτη σύμφωνα με τη νέα διαδικασία
- Υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα προστασίας κύριας κατοικίας.
- Η πλατφόρμα διαχωρίζει αυτόματα την κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ από τα υπόλοιπα ακίνητα.
- Η ένταξη στη ρύθμιση συνεπάγεται ότι συναινεί στη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων αξίας 50.000 ευρώ.
- Προκύπτει ρύθμιση μόνο με βάση την αξία της κύριας κατοικίας.
Βήμα 1 — Υπολογισμός νέας οφειλής (με βάση μόνο την κύρια κατοικία)
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η ρύθμιση βασίζεται αποκλειστικά στην αξία της κύριας κατοικίας:
Νέα βάση υπολογισμού = 150.000 ευρώ
Οι πιστωτές υποχρεούνται να προτείνουν ρύθμιση που:
- διασώζει την κύρια κατοικία
- ρευστοποιεί τα λοιπά ακίνητα
- μειώνει την οφειλή σε βιώσιμο επίπεδο
Διαγραφή οφειλής:
Αρχική οφειλή: 300.000 ευρώ
Αξία λοιπών ακινήτων: 50.000 ευρώ (ρευστοποίηση)
Διαγραφή που προκύπτει από τον αλγόριθμο:150.000 ευρώ.
Ικανοποίηση πιστωτών από τη ρευστοποίηση λοιπών ακινήτων: 50.000 ευρώ
Οφειλή προς ρύθμιση: 150.000 ευρώ
Βήμα 2 — Νέα μηνιαία δόση
Η νέα οφειλή προς ρύθμιση ύψους 150.000 ευρώ ρυθμίζεται σε μέχρι 35 έτη (ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη)
Βήμα 3 — Προστασία της κύριας κατοικίας
Με την υπογραφή της σύμβασης:
- Απαγορεύεται ο πλειστηριασμός της κύριας κατοικίας από τους πιστωτές που ρυθμίζονται μέσω εξωδικαστικού (τράπεζες/servicers/δημόσιο/φορείς κοινωνικής ασφάλισης)
- Η σύμβαση έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου
- Ο οφειλέτης προστατεύεται μόνιμα, εφόσον τηρεί τη ρύθμιση
Με το νέο πλαίσιο:
- Ο οφειλέτης σώζει το σπίτι του
- Η οφειλή μειώνεται στο μισό της αρχικής από 300.000 ευρώ σε 150.000 ευρώ
- Οι δόσεις γίνονται βιώσιμες
- Η διαδικασία είναι συναινετική και γρήγορη
Η διαγραφή που προκύπτει από τον αλγόριθμο δεν σημαίνει άφεση χρέους και διαγραφή αλλά γίνεται από τον αλγόριθμο αυτόματα για να προκύψει βιώσιμη δόση.
Από τον αλγόριθμο δηλαδή γίνεται ένας υπολογισμός οφειλών με βάση την αξία της κύριας κατοικίας του οφειλέτη προκειμένου να δώσει χαμηλότερες και βιώσιμες δόσεις για τον οφειλέτη και να προστατεύσει την κύρια κατοικία. Οι πιστωτές ανακτούν τις οφειλές και ικανοποιούνται, μέσω της ρευστοποίησης των λοιπών ακινήτων.
Άρα αν το σύνολο της περιουσίας είναι μεγαλύτερο, δεν θα γίνει κούρεμα στην οφειλή.
Έτσι, στο ίδιο παράδειγμα, οφειλέτης με συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ και κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού στην οποία δηλώνει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, συνολικής αξίας 160.000 ευρώ
Η δόση για να είναι βιώσιμη θα υπολογιστεί από τον αλγόριθμο με βάση την αξία της κύριας κατοικίας 150.000 ευρώ
Αυτό δεν σημαίνει ότι θα διαγραφούν οι υπόλοιπες οφειλές του οφειλέτη (ύψους 150.000 ευρώ) προς τους πιστωτές. Το υπόλοιπο των οφειλών προς τους πιστωτές θα ικανοποιηθεί από την υπόλοιπη περιουσία του ύψους 160.000 (αξία περιουσίας μεγαλύτερη των οφειλών) μέσω της διαδικασίας της εκποίησης και δεν θα γίνει κούρεμα στην οφειλή. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι οι πιστωτές θα εισπράξουν το υπερβάλλον καθώς η ικανοποίηση εκτείνεται έως το συνολικό ύψος οφειλής (300.000 ευρώ).
