Οι ευρωπαϊκές χώρες συμφώνησαν τον Ιούνιο στη σύνοδο του ΝΑΤΟ σε αύξηση των αμυντικών δαπανών, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευσή τους να αμυνθούν αμοιβαία σε περίπτωση επίθεσης.
Οι αμυντικές δαπάνες μεταξύ των χωρών της ΕΕ έφθασαν σε νέο ρεκόρ 343 δισεκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με νέα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (EDA). Τα κράτη μέλη αύξησαν τις επενδύσεις τους στο συγκεκριμένο τομέα, κατά 19% μεταξύ 2023 και 2024. Οι χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης αυξάνουν ταχύτερα τις επενδύσεις, αλλά ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας προειδοποιεί ότι χωρίς στενότερη συνεργασία στην ΕΕ, τα περισσότερα χρήματα από μόνα τους δεν θα είναι αρκετά.
Όταν κανείς σκέφτεται ότι το ΝΑΤΟ ενισχύει την άμυνα της Ευρώπης ενάντια στα ρωσικά άρματα μάχης, πιθανότατα φαντάζεται πυραυλικές συστοιχίες Patriot, τείχη από drones, άρματα μάχης Leopard και μια ομάδα πεζικού με στολές multicam να στέκονται γύρω-γύρω με πολύ σοβαρή έκφραση. Ωστόσο, η Φινλανδία και η Πολωνία εξετάζουν κάτι πολύ λιγότερο τεχνολογικά προηγμένο και πολύ πιο μεσαιωνικό: τους βάλτους, γράφει ο δημοσιογράφος και στρατιωτικός αναλυτής Γουες Ο’ Ντόνελ.
Κι όμως δεν είναι αστείο, αλλά αφορά υγρότοπους, τυρφώνες και έλη. Τα άρματα μάχης “μισούν” τη λάσπη και η λάσπη “μισεί” πολύ τα άρματα μάχης, σχολιάζει ο ειδικός.
Σε μια εποχή υπερηχητικών πυραύλων και drones με τεχνητή νοημοσύνη, είναι εύκολο να ξεχάσουμε ότι ένα άρμα μάχης 50 τόνων είναι, στην ουσία, ένα μεγάλο ατσάλινο κουτί που χρειάζεται σταθερό έδαφος για να κινηθεί. Αν το ρίξει κάποιος σε ασταθές υγρό έδαφος, μετατρέπεται σε ένα πολύ ακριβό… διακοσμητικό για τον κήπο.
Το σχέδιο Πολωνίας και Φινλανδίας
Η Φινλανδία και η Πολωνία εξετάζουν την ιδέα της επαναυδάτωσης των αποστραγγισμένων τυρφώνων κατά μήκος των ανατολικών συνόρων τους. Αυτές οι περιοχές αποξηράνθηκαν πριν από δεκαετίες για να δημιουργηθεί χώρος για δασοκομία ή γεωργική γη.
Αλλά αν επαναφέρουν το νερό, ξαφνικά δημιουργείται ένα έδαφος που είναι αδιάβατο για βαριά τεθωρακισμένα. Σκεφτείτε το ως μια φυσική αντι-αρματική τάφρο, με τη διαφορά ότι αυτό βοηθά επίσης στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Όπως το έθεσε χωρίς περιστροφές ένας Πολωνός αξιωματούχος της άμυνας: «Η φύση είναι σύμμαχος και θέλουμε να την αξιοποιήσουμε».
Η κίνηση ξεκινά με πιλοτικά προγράμματα. Στη Φινλανδία, οι συνομιλίες μεταξύ των υπουργείων Άμυνας και Περιβάλλοντος θα ξεκινήσουν αυτό το φθινόπωρο, θέτοντας τις βάσεις για την ελεγχόμενη αποκατάσταση τυρφώνων σε επιλεγμένες ζώνες.
Η Πολωνία διεξάγει παράλληλες εσωτερικές διαβουλεύσεις. Επιστήμονες, αξιωματούχοι της άμυνας και υπουργεία Περιβάλλοντος συζητούν πού θα μπορούσαν να αποκατασταθούν οι τυρφώνες χωρίς να υπονομευθεί η υπάρχουσα υποδομή, ιδίως οι οχυρώσεις του προγράμματος Eastern Shield.
Το think tank της Ευρώπης, το Greifswald Mire Centre, έχει προτείνει ένα σημαντικό κονδύλι της ΕΕ ύψους έως 500 εκατομμυρίων ευρώ για τον σχεδιασμό και την επαναυδάτωση 100.000 εκταρίων τυρφώνων σε ολόκληρη την περιοχή.
Αυτά είναι τα αρχικά νούμερα. Ωστόσο, αν η Πολωνία ή η Φινλανδία αποφασίσουν να συμμετάσχουν, η αποκατάσταση δεν θα είναι αποσπασματική, αλλά θα παραμείνει στοχευμένη, σταδιακή και επικεντρωμένη σε κρατικά ελεγχόμενες εκτάσεις, ώστε να αποφευχθούν νομικές εμπλοκές ή αντίσταση από τους αγρότες.
Αυτές οι υγροτοπικές εκτάσεις έχουν σχεδιαστεί για να αποτελούν σοβαρά εμπόδια, όχι τουριστικές παγίδες. Με την επανεισαγωγή κορεσμένων τυρφώνων, η Φινλανδία και η Πολωνία σχεδιάζουν να περιορίσουν την πρόοδο των τεθωρακισμένων σε στενά, προβλέψιμα μονοπάτια, καθιστώντας την άμυνα φθηνότερη και πιο αποτελεσματική.
Η Φινλανδία και η Πολωνία έχουν ήδη ξεκινήσει σχέδια για την αποκατάσταση των υγροτόπων κατά μήκος των βασικών διαδρόμων μιας πιθανής εισβολής. Το ένα τρίτο της Φινλανδίας καλύπτεται από τυρφώνες, αν και οι μισοί από αυτούς αποξηράνθηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο για να ενισχυθεί η δασοκομία.
Η επαναυδάτωση ακόμη και μέρους αυτών που βρίσκονται κοντά στα ρωσικά σύνορα θα περιπλέξει αμέσως οποιαδήποτε θωρακισμένη επίθεση.
Η Πολωνία έχει το πρόγραμμα «East Shield», το οποίο περιλαμβάνει ήδη ναρκοπέδια, αντιαρματικά εμπόδια και οχυρωμένες θέσεις. Προσθέστε τους υγρότοπους και δημιουργείτε ένα πολυεπίπεδο αμυντικό σύστημα όπου οποιαδήποτε ρωσική εισβολική δύναμη αναγκάζεται να κινηθεί σε προβλέψιμους διαδρόμους.
