Τι συνέβη στον χώρο του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών τις πρώτες ημέρες μετά τη σύγκρουση και πώς ο τόπος μεταβλήθηκε ενώ η ποινική έρευνα είχε ήδη ξεκινήσει, περιγράφουν οι δικαστές στις 204 σελίδες του βουλεύματος με το οποίο ο Χρήστος Τριαντόπουλος, ο Κώστας Αγοραστός και ακόμη τρία πρόσωπα παραπέμπονται στο Ειδικό Δικαστήριο.
Το Δικαστικό Συμβούλιο ανασυνθέτει στο σκεπτικό του τις κινήσεις που έγιναν στον χώρο από τις 2 έως τις 8 Μαρτίου 2023, καταγράφοντας ποιοι είχαν αρμοδιότητα, ποιες εντολές δόθηκαν και ποιες ενέργειες έγιναν ή δεν αποτράπηκαν. Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο βασικές παρεμβάσεις: η απομάκρυνση περίπου 300 κυβικών μέτρων χώματος, αδρανών υλικών και συντριμμιών και, λίγες ημέρες αργότερα, η επίστρωση τμημάτων του χώρου με χαλίκια και τριμμένη πίσσα.
Σύμφωνα με το βούλευμα, όλα αυτά συνέβησαν σε χρόνο κατά τον οποίο η ποινική διαδικασία είχε ήδη ενεργοποιηθεί. Το Συμβούλιο επισημαίνει ότι από τις 2 Μαρτίου είχε ασκηθεί ποινική δίωξη και είχε παραγγελθεί κύρια ανάκριση, ενώ οι ανακριτικές έρευνες και η συλλογή του αποδεικτικού υλικού βρίσκονταν ακόμη «σε πρώιμο αρχικό στάδιο». Παράλληλα, στο σημείο παρέμενε αγνοούμενη η Εριέττα Μόλχο.
Η απομάκρυνση των 300 κυβικών
Το πρώτο σκέλος αφορά τις εργασίες που έγιναν από τις 2 έως τις 7 Μαρτίου. Το βούλευμα αναφέρει ότι εργαζόμενοι εταιρείας που είχε μεταβεί στο σημείο με φορτηγά και μηχανήματα «απομάκρυναν με τα φορτηγά τους περίπου 300 κυβικά χώματος με ό,τι υλικά και αντικείμενα περιλάμβανε αυτό».
Στον όγκο αυτό, όπως αναφέρεται στο δικαστικό έγγραφο, περιλαμβάνονταν «προσωπικά αντικείμενα των επιβατών και συντρίμμια – υπολείμματα των αμαξοστοιχιών και των συστημάτων τους», ενώ το Συμβούλιο κάνει ειδική αναφορά και σε «εκμεταλλεύσιμο βιολογικό υλικό, που ήταν εξαιρετικά χρήσιμο για την ταυτοποίηση κάποιων εκ των θυμάτων».
Για την απομάκρυνση αυτή το βούλευμα αποδίδει στον Ευάγγελο Φαλάρα ότι «έδωσε εντολή» να απομακρυνθούν από τον τόπο του δυστυχήματος «τουλάχιστον 300 κυβικά χώματος και αδρανών υλικών, καθώς και συντρίμμια των συγκρουσθεισών αμαξοστοιχιών». Για τους υπόλοιπους τέσσερις αναφέρει ότι «δεν αντέδρασαν, προκειμένου να αποτρέψουν τις ενέργειες αυτές».
Το Συμβούλιο συνδέει την απομάκρυνση του υλικού με την εξέλιξη της έρευνας, κρίνοντας ότι οι συγκεκριμένες εργασίες «αλλοίωσαν τον τόπο του δυστυχήματος – εγκλήματος» και ήταν «ικανές και πρόσφορες να δυσχεράνουν τις έρευνες και τη συλλογή ουσιωδών αποδεικτικών στοιχείων από τις ανακριτικές αρχές».
Η δεύτερη παρέμβαση
Τέσσερις ημέρες αργότερα, το σκηνικό στον χώρο μεταβάλλεται εκ νέου. Από τις 4 έως τις 8 Μαρτίου, σύμφωνα με το βούλευμα, πραγματοποιούνται εργασίες επίστρωσης.
Στο συγκεκριμένο σκέλος το Συμβούλιο αποδίδει στον Κώστα Αγοραστό ότι «έδωσε εντολή» να γίνει «επίστρωση του δρόμου στον τόπο του ατυχήματος με χαλίκια – υλικά 3Α και Ε4» και «επίστρωση τμήματος εδάφους στον τόπο του ατυχήματος με τριμμένη πίσσα».
Για τον Χρήστο Τριαντόπουλο το βούλευμα αναφέρει ότι «δεν αντέδρασε, προκειμένου να αποτρέψει την ενέργεια αυτή, μολονότι είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση προς τούτο».
Οι δικαστές συνδέουν την επίστρωση με τις προηγηθείσες εργασίες στον χώρο, σημειώνοντας ότι είχε ήδη «εκπληρωθεί ο σκοπός, για τον οποίο ζητήθηκε η συνδρομή της Περιφέρειας Θεσσαλίας δια της διάθεσης σκαπτικών μηχανημάτων».
Τι σημαίνουν οι παρεμβάσεις για την έρευνα
Το κρίσιμο σημείο του σκεπτικού βρίσκεται στις συνέπειες που αποδίδει το Συμβούλιο στις συγκεκριμένες ενέργειες. Σύμφωνα με την κρίση του, η απομάκρυνση των υλικών και η μεταβολή της μορφής του χώρου «συνετέλεσε στην απώλεια σημαντικών αποδεικτικών στοιχείων από τον τόπο του εγκλήματος».
Το βούλευμα αναφέρεται ακόμη σε «βλάβη στους παθόντες και στις οικογένειες των θυμάτων του πολύνεκρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος», καθώς, όπως σημειώνει, αποστερήθηκαν κρίσιμο αποδεικτικό υλικό για την άσκηση των δικαιωμάτων τους.
Με βάση αυτό το σύνολο των ενεργειών και παραλείψεων, το Συμβούλιο καταλήγει ότι προκύπτουν «επαρκείς ενδείξεις, που στηρίζουν την κατηγορία για παράβαση καθήκοντος από κοινού κατ’ εξακολούθηση και μη» για τον Χρήστο Τριαντόπουλο, τον Κώστα Αγοραστό, τον Βασίλειο Παπαγεωργίου, τον Αγάπιο Χαρακόπουλο και τον Ευάγγελο Φαλάρα.
Ο ρόλος κάθε κατηγορουμένου
Το βούλευμα δεν περιορίζεται στην περιγραφή των εργασιών στον χώρο, αλλά επιχειρεί να συνδέσει τις πράξεις με τις αρμοδιότητες κάθε προσώπου.
Για τον Χρήστο Τριαντόπουλο γίνεται αναφορά στον «συντονισμό δράσεων των συναρμοδίων Υπουργείων και Φορέων» και ειδικότερα στην «παρακολούθηση και του συντονισμού δράσεων των συναρμοδίων φορέων στον τόπο του πολύνεκρου δυστυχήματος».
Για τον Κώστα Αγοραστό καταγράφεται ο ρόλος του ως Περιφερειάρχη Θεσσαλίας και η αρμοδιότητά του στον συντονισμό των δράσεων στον τόπο του δυστυχήματος. Για τον Βασίλειο Παπαγεωργίου το Συμβούλιο αναφέρεται στις αρμοδιότητές του ως Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας.
Για τον Αγάπιο Χαρακόπουλο, τότε Διευθυντή της Διεύθυνσης Αστυνομίας Λάρισας, υπογραμμίζεται η ευθύνη «για την προστασία της σκηνής του συμβάντος», ώστε να είναι δυνατή η αξιοποίηση των ευρημάτων, στοιχείων, ιχνών και πειστηρίων.
Αντίθετα, για τον Ευάγγελο Φαλάρα το βούλευμα σημειώνει ότι ήταν «αποκλειστικά αρμόδιος μόνον για τον απεγκλωβισμό των επιβατών της αμαξοστοιχίας και τη συγκέντρωση και μεταφορά των σορών».
Η απάντηση στο αίτημα Τριαντόπουλου
Το Συμβούλιο απορρίπτει παράλληλα το αίτημα του Χρήστου Τριαντόπουλου για περαιτέρω ανάκριση και νέα εξέταση του Ιωάννη Μπρατάκου, προκειμένου να διευκρινιστεί εάν στα καθήκοντά του περιλαμβανόταν «ο συντονισμός και η καθοδήγηση στο πεδίο».
Οι δικαστές κρίνουν ότι τα στοιχεία που έχουν ήδη συγκεντρωθεί επαρκούν για την αξιολόγηση της υπόθεσης, παραπέμποντας, μεταξύ άλλων, στα δελτία Τύπου και στις συνεντεύξεις του ίδιου του κατηγορουμένου σχετικά με τα καθήκοντα που του είχαν ανατεθεί.
Για τον Χρήστο Τριαντόπουλο, το Συμβούλιο καταλήγει ότι η πράξη που του αποδίδεται τελέστηκε «κατά την άσκηση των καθηκόντων του» και, ως εκ τούτου, η υπόθεση υπάγεται στη διαδικασία του άρθρου 86 του Συντάγματος και στην αρμοδιότητα του Ειδικού Δικαστηρίου.
Την ίδια ώρα, το βούλευμα διαχωρίζει το σκέλος που αφορά άλλες πράξεις του Ευάγγελου Φαλάρα και τριών ακόμη στελεχών της Πυροσβεστικής, κρίνοντας ότι για αυτές υπάγονται στη δικαιοδοσία των τακτικών ποινικών δικαστηρίων και διατάσσοντας τη διαβίβαση του συγκεκριμένου τμήματος της δικογραφίας στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Λάρισας.
