Και με «αέρα» τον έξτρα δημοσιονομικό χώρο 900 εκατ. ευρώ (ή και έως 1,7 δισ. ενδεχομένως) που φαίνεται να διανοίγεται φέτος με βάση τις έως τώρα επιδόσεις της Οικονομίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και το επιτελείο του εξετάζουν και μέτρα-έκπληξη, πέραν των όσων έχουν ήδη εξαγγελθεί και περιλαμβάνονται στο επίσημο πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας.
Στα σχέδια που εξετάζονται προτείνονται ακόμα και μειώσεις έμμεσων φόρων ή παροχή έκτακτης «13ης σύνταξης» που δεν έχουν περιληφθεί στο προεκλογικό πρόγραμμα, εφόσον συνεχιστεί μέχρι και τα τέλη της χρονιάς η θετική εξέλιξη του Προϋπολογισμού, που ως τον Μάιο είχε πρωτογενές υπερπλεόνασμα 3,5 δισ. ευρώ.
Στο επίκεντρο μπαίνουν τα νοικοκυριά που πλήττονται περισσότερο από την κρίση. Άμεσα και με διαδικασίες-εξπρές, ώστε να ψηφιστεί πριν κλείσει η Βουλή για διακοπές τον Αύγουστο, σχεδιάζεται να κατατεθεί νέο φορολογικό νομοσχέδιο που θα προβλέπει επιπλέον στήριξη σε οικογένειες με παιδιά, αλλά και σταδιακή μείωση (έως κατάργηση) του τέλους επιτηδεύματος.
Μέσα στον Ιούλιο σχεδιάζεται επίσης να τεθεί σε διαβούλευση και άλλο νομοσχέδιο, που θα προβλέπει επαναφορά του ειδικού τιμολογίου ρεύματος για τους πολύτεκνους. Εκεί μπορούν να ενταχθούν και άλλα μέτρα στήριξης, καθώς υπάρχουν εισηγήσεις για να διπλασιαστούν τα κονδύλια, ώστε να επιδοτηθούν ευάλωτες ομάδες για 20.000 (αντί για 10.000) «φθηνά» σπίτια.
Στα πρώτα νέα μέτρα θα είναι και η επέκταση του επιδόματος Market Pass για τουλάχιστον 3 (ή έως και 6) μήνες ακόμα, καθώς αρχές Ιουλίου καταβάλλεται η τελευταία δόση πληρωμής στους δικαιούχους που το έλαβαν από Φεβρουάριο και μετά. Τελευταία στιγμή θα αποφασιστεί και τυχόν προνομοθέτηση μειώσεων έμμεσων φόρων, αλλά και ΦΠΑ, που δεν ήταν καν στο προεκλογικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας.
Εκπλήξεων… συνέχεια
Το μήνυμα όλων αυτών των κινήσεων είναι ότι όλα όσα υποσχέθηκε για τη νέα τετραετία η Νέα Δημοκρατία είναι τα ελάχιστα που θα πράξει ως κυβέρνηση, ενώ όσο «ανεβαίνει» η οικονομία θα έρχονται και άλλα νέα θετικά μέτρα.
Κλειδί όμως για όλα αυτά θα είναι και πάλι οι ισχυροί ρυθμοί ανάπτυξης, καθώς το οικονομικό επιτελείο έχει αναθεωρήσει ήδη την πρόβλεψη για φέτος από 1,8% που προέβλεπε στον Προϋπολογισμό του 2023 σε 2,3% του Προγράμματος Σταθερότητας, αλλά και οι «χαμηλές πτήσεις» των διεθνών τιμών καυσίμων και ενέργειας.
Τα πρώτα νέα μέτρα θα θεσμοθετηθούν στις 100 ημέρες της νέας κυβέρνησης και μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου, εφόσον πάρει την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής. Θα λαμβάνονται κατά κύματα σε τρία μεγάλα νομοθετικά πακέτα, ενώ σχεδιάζεται και ένα ακόμα ειδικά για τις συντάξεις -πέραν και άλλων πέντε ή έξι ακόμα που θα έρθουν μέχρι τέλος του χρόνου για Υγεία, Παιδεία, Δικαιοσύνη κτλ.
Φορολογικό νομοσχέδιο
Δρομολογείται μέσα στον 1ο μήνα (Ιούλιο) και θα περιλαμβάνει μειώσεις στα τεκμήρια, μειώσεις στον ΕΝΦΙΑ για όσους κάνουν ασφάλιση, μείωση τέλους επιτηδεύματος, αύξηση στο αφορολόγητο κ.ά.
Συγκεκριμένα:
-Μόνιμο όφελος έως 220 ευρώ ετησίως θα έχει κάθε μισθωτός, συνταξιούχος ή κατ’ επάγγελμα αγρότης με παιδιά από την αύξηση του αφορολόγητου ορίου κατά 1.000 ευρώ ανά τέκνο. Η μείωση φόρου θα φανεί αρχικά στη μηνιαία παρακράτηση που θα γίνει στη μισθοδοσία Ιανουαρίου. Για ένα εξαρτώμενο τέκνο η μείωση θα είναι 90 ευρώ, ενώ θα φτάνει στα 220 ευρώ αν έχει δύο ή περισσότερα παιδιά σε ετήσια βάση. Το δημοσιονομικό κόστος αυτής της εξαγγελίας έχει υπολογιστεί στα 80 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Με τα νέα δεδομένα, το αφορολόγητο όριο θα διαμορφωθεί ως εξής: Στα 8.636 ευρώ χωρίς παιδιά, με 1 παιδί αυξάνεται από τα 9.000 στα 10.000 ευρώ, από τα 10.000 στα 11.000 ευρώ με 2 παιδιά, από τα 11.000 στα 12.000 ευρώ με 3 παιδιά, από τα 12.000 στα 13.000 ευρώ με 4 παιδιά, από τα 13.000 στα 14.000 ευρώ με 5 παιδιά κ.ο.κ.
-Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων προβλέπεται μείωση 10% στον ΕΝΦΙΑ εφόσον ασφαλίσουν τα ακίνητά τους για κινδύνους πυρκαγιάς ή σεισμού κτλ. Η ψήφιση του μέτρου επείγει για να προσαρμοστεί η αγορά και να γίνουν οι διασταυρώσεις με τα ασφαλιστικά συμβόλαια πριν από την έκδοση των εκκαθαριστικών του 2024.
-Για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες επέρχεται μείωση στο Τέλος Επιτηδεύματος κατά 20% το 2025, κατά 30% το 2026 και πλήρης κατάργηση το 2027. Το όφελος ξεκινά αρχικά από 100 ευρώ κατ’ ελάχιστον, ενώ θα φτάνει και στα 1.000 ευρώ τον χρόνο ανά επαγγελματική εγκατάσταση (έδρα, υποκαταστήματα κ.λπ.).
-Εως και 1 εκατομμύριο φορολογούμενοι θα βρουν ανακούφιση ή φοροαπαλλάσσονται πλήρως με τη μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης κατά περίπου 30% μεσοσταθμικά από 1/1/2025. Σήμερα φορολογούνται για 6 δισ. ευρώ «πλασματικό» (τεκμαρτό) εισόδημα, που προκύπτει με όρους που είχαν καθοριστεί πριν από μια δεκαπενταετία, σε προ μνημονίων εποχές. Προϋπόθεση είναι, πριν από την εφαρμογή του μέτρου, να έχει ξεκινήσει η υποχρεωτική εφαρμογή του myData για ενίσχυση των ηλεκτρονικών ελέγχων.
Στο ίδιο νομοσχέδιο πιθανότατα (ή όποιο άλλο τυχόν έρθει πρώτο στη Βουλή) θα ενταχθεί και παράταση του Market Pass για ένα ακόμη τρίμηνο – ή ενδεχομένως έως το τέλος του 2023.
Μισθολογικό νομοσχέδιο
Αναμένεται στη Βουλή μέσα στις πρώτες 100 ημέρες, ενδεχομένως κοντά στη ΔΕΘ. Θα προβλέπει (για πρώτη φορά μετά από 10 χρόνια) Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών, αύξηση επιδόματος μητρότητας ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών, Youth Pass στους 18άρηδες κ.ά. Η νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών θα φέρει και νέα αύξηση στους μισθούς που βάζουν καθαρά στην τσέπη τους οι εργαζόμενοι.
Στο ίδιο νομοσχέδιο επιδιώκεται να μπει και το νέο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων. Θα προβλέπει οριζόντια αύξηση στα οικογενειακά επιδόματα. Έτσι, ένας εργαζόμενος με δύο παιδιά θα δει αυτόματα αύξηση 50 ευρώ τον μήνα ή 600 ευρώ τον χρόνο μόνο από το οικογενειακό επίδομα, ανεξαρτήτως των υπόλοιπων αυξήσεων στον μισθό του.
Αυξήσεις -έστω και μικρές- θα δουν όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι, κυρίως όμως οι πλέον χαμηλόμισθοι, αλλά και όσοι ασκούν καθήκοντα αυξημένης ευθύνης (τμηματάρχες, διευθυντές κ.λπ.). Το όφελος έτσι θα φτάνει ή θα ξεπερνά τον έναν μισθό τον χρόνο για τους περισσότερους. Το δημοσιονομικό κόστος έχει προϋπολογιστεί σε μισό δισ. ευρώ και έχει εγκριθεί από την Κομισιόν με το Πρόγραμμα Σταθερότητας που κατατέθηκε τον Απρίλιο. Ωστόσο, εκτιμάται πως μπορεί να καθυστερήσει και ίσως πάει τελικά με επόμενο νομοσχέδιο για Οκτώβριο λόγω παρατηρήσεων που αναμένεται να κατατεθούν στη δημόσια διαβούλευση – ιδιαίτερα για τα ειδικά μισθολόγια.
