Μια νέα εποχή για τις ελληνικές εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων σηματοδοτεί η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη, Ουρουγουάη). Έπειτα από διαπραγματεύσεις δύο δεκαετιών, η συμφωνία ανοίγει μια τεράστια αγορά 300 εκατομμυρίων καταναλωτών, δίνοντας την ευκαιρία σε προϊόντα υψηλής ποιότητας, όπως το ελαιόλαδο, τα τυριά και τα φρούτα, να συστηθούν για πρώτη φορά σε ένα παγκόσμιο κοινό.
Άρση δασμών και προστασία εμβληματικών προϊόντων
Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής, Αντώνης Φιλιππής, υπογράμμισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι ο στόχος είναι η επίτευξη ουσιαστικών εμπορικών συμφωνιών με απτά οφέλη και σταθερότητα. Η σταδιακή κατάργηση των εισαγωγικών δασμών αναμένεται να ενισχύσει άμεσα την ελκυστικότητα προϊόντων όπως το ελαιόλαδο —το οποίο σήμερα επιβαρύνεται σημαντικά— καθώς και των ακτινιδίων, των ροδάκινων και των αρτοσκευασμάτων.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι η κατοχύρωση 20 ελληνικών γεωγραφικών ενδείξεων. Η φέτα αποκτά προστασία με μεταβατική περίοδο επτά ετών, ενώ θωρακίζονται προϊόντα όπως το ούζο, το τσίπουρο, η μαστίχα Χίου, ο κρόκος Κοζάνης και εμβληματικοί οίνοι (Ρετσίνα, Νάουσα, Σαντορίνη κ.ά.), η ελιά Καλαμάτας, η κονσερβοελιά Αμφίσσης, η κεφαλογραβιέρα, το μανούρι και η κορινθιακή σταφίδα Βοστίτσα. Σήμερα, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις χώρες αυτές ανέρχονται σε περίπου 34 εκατ. ευρώ, ποσό που εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατακόρυφα με τη μείωση των δασμών.
Δικλείδες ασφαλείας έναντι του αθέμιτου ανταγωνισμού
Παρά τις προοπτικές, οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες για τον ανταγωνισμό από φθηνότερα προϊόντα με χαμηλότερα πρότυπα παραγωγής. Για την αντιμετώπιση αυτών των φόβων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποιεί αυστηρούς μηχανισμούς διασφάλισης:
- Ρήτρα αμοιβαιότητας: Τα εισαγόμενα προϊόντα από τη Νότια Αμερική οφείλουν να πληρούν τις ίδιες προδιαγραφές με τα ευρωπαϊκά.
- Άμεση παρέμβαση: Δυνατότητα λήψης μέτρων εντός 21 ημερών σε περίπτωση διαταραχών στην αγορά.
- Λίστα ευαίσθητων προϊόντων: 13 προϊόντα (όπως εσπεριδοειδή, κρέας και μέλι) θα παρακολουθούνται στενά, με πρόβλεψη για επαναφορά δασμών αν υπάρξει πίεση στις τιμές.
Πρόσθετη οικονομική στήριξη 45 δισ. ευρώ
Η συμφωνία συνοδεύεται από μια σημαντική δημοσιονομική πρωτοβουλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία προτείνει την κινητοποίηση 45 δισεκατομμυρίων ευρώ για την άμεση στήριξη των αγροτών. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαιρέτισε την κίνηση αυτή, τονίζοντας ότι η στήριξη του πρωτογενούς τομέα αποτελεί εθνική προτεραιότητα και η Ελλάδα θα συνεχίσει να διεκδικεί μια ισχυρή Κοινή Αγροτική Πολιτική και για την περίοδο 2028-2034.
