Σε ζήτημα ύψιστης προτεραιότητας για τα νοικοκυριά, τις τράπεζες αλλά και την κυβέρνηση έχει αναχθεί το στεγαστικό.
Από τη μία η αύξηση των επιτοκίων έχει «ανατινάξει» τον προϋπολογισμό εκατοντάδων χιλιάδων νοικοκυριών που πληρώνουν επιπλέον εκατοντάδες ευρώ κάθε χρόνο.
Και από την άλλη η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών των ακινήτων αλλά και των ενοικίων κάνει ακόμη πιο επιτακτική ανάγκη τη λήψη μέτρων στήριξης, κυρίως για μικρότερες ηλικίες.
Έρχεται στήριξη δανειοληπτών
Στο πρώτο μέτωπο, τόσο η κυβέρνηση όσο και οι τράπεζες αναγνωρίζουν ότι η αύξηση των επιτοκίων αποτελεί πλέον βραδυφλεγή βόμβα στον προϋπολογισμό των νοικοκυριών που έχουν λάβει στεγαστικό δάνειο.
Με τη μηνιαία δόση να αυξάνεται σε πολλές περιπτώσεις κατά περισσότερα από 100 ευρώ, ο κίνδυνος να εκτροχιαστεί ο οικογενειακός προϋπολογισμός είναι υπαρκτός. Και αυτό θα σημάνει μια νέα γενιά κόκκινων δανείων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις ίδιες τις τράπεζες
Με βάση το ισπανικό μοντέλο
Υπό αυτό το πρίσμα, στο τραπέζι έχει πέσει ήδη το σενάριο υιοθέτησης του ισπανικού μοντέλου επιδοτήσεων στεγαστικών δανείων, το οποίο προβλέπει κρατική επιδότηση του ποσοστού του επιτοκίου πέραν αυτού του Euribor.
Με βάση το μοντέλο αυτό και οι δανειολήπτες πληρώνουν λιγότερα αλλά και οι τράπεζες δεν χάνουν χρήματα.
Ουσιαστικά δηλαδή, εφόσον εν τέλει υιοθετηθεί το μοντέλο αυτό, το κράτος θα επιδοτεί το περιθώριο κέρδους της τράπεζας, ενώ ο δανειολήπτης θα επιβαρύνεται με το ποσό που αναλογεί στο διατραπεζικό επιτόκιο Euribor.
Σήμερα, το Euribor 3μήνου ανέρχεται σε 1.898 %, καθώς η διατραπεζική αγορά έχει ουσιαστικά προεξοφλήσει και τις επόμενες αυξήσεις. Έτσι, αν τελικά υιοθετηθεί το ισπανικό μοντέλο, το τελικό επιτόκιο για το δανειολήπτη θα είναι όσο το Euribor, συνεπώς κάτω από 2% και κοντά στα επίπεδα που βρισκόταν πριν το μπαράζ της ανόδου των επιτοκίων.
Αντίστοιχα, οι τράπεζες θα διατηρήσουν τα έσοδά τους, καθώς θα λαμβάνουν τα χρήματα που αντιστοιχούν στο περιθώριο κέρδους απευθείας από το κράτος.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, ο σχεδιασμός αυτός βρίσκεται ακόμη σε πρωτόλειο στάδιο, καθώς θα πρέπει να ξεκαθαρίσει στο βαθμό του δυνατού το τοπίο ως προς τις αυξήσεις των επιτοκίων, ώστε οι σχετικές συζητήσεις να γίνουν επί πραγματικής βάσης.
Ταυτόχρονα πάντως οι τραπεζίτες τονίζουν πως ζητούμενο των όποιων ενισχύσεων θα πρέπει να είναι να ωφεληθούν εκείνοι που πραγματικά το έχουν ανάγκη αλλά και να υπάρξουν κίνητρα ώστε οι δανειολήπτες να συνεχίζουν να πληρώνουν κανονικά τη δόση τους.
Και προγράμματα κρατικής επιχορήγησης
Την ίδια στιγμή, σε διαβούλευση βρίσκεται πλέον το σχέδιο νόμου που περιλαμβάνει μια σειρά από προγράμματα επιδότησης για νέους αλλά και για στήριξη της πρώτης κατοικίας και των ενοικιαστών.
Πρόκειται για τα προγράμματα: «Σπίτι μου», δηλαδή τη χορήγηση χαμηλότοκων ή άτοκων δανείων για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, «Κοινωνική Αντιπαροχή», το οποίο προβλέπει την αξιοποίηση ακινήτων Δημοσίου για παροχή κατοικίας με χαμηλό ενοίκιο.
Παράλληλα, περιλαμβάνεται το πρόγραμμα «Κάλυψη» για τη μίσθωση ιδιωτικών κατοικιών και διάθεση σε ωφελούμενους νέους του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και το «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω» με το οποίο θα δοθεί επιδότηση της ανακαίνισης ιδιωτικών κατοικιών που θα διατεθούν στη συνέχεια για μίσθωση.
Τα προγράμματα αυτά δίνουν έμφαση στη στεγαστική αποκατάσταση νέων και νέων οικογενειών, καθώς και ευάλωτων ομάδων πολιτών και θεσπίζονται με το νομοσχέδιο με τίτλο «Σπίτι μου – στεγαστική πολιτική για τους νέους, αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας για κοινωνική κατοικία και άλλες διατάξεις».
Πρόκειται για τις πρωτοβουλίες που είχε ανακοινώσει ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ και οι οποίες παίρνουν τώρα σάρκα και οστά, ως αντίβαρο στην οικονομική κρίση αλλά και την εκτίναξη του κόστους της στέγασης τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας.
