Κάτοικοι, όπως ο 46χρονος Yujiro Osaki, περίμεναν στην ουρά για μια σακούλα 3 κιλών, η οποία, αν και ελαφρώς φθηνότερη από το σούπερ μάρκετ, δεν επαρκεί για πάνω από λίγες εβδομάδες.
Όπως χαρακτηριστικά σχολίασε ο ίδιος, πρόκειται για μια «γελοία κατάσταση για την Ιαπωνία», επισημαίνοντας την αντίφαση ενός τόσο βασικού αγαθού να γίνεται δυσεύρετο.
Η ακρίβεια φέρνει ανατροπές στη συμπεριφορά των καταναλωτών
Η χώρα βιώνει μια άνευ προηγουμένου κρίση στην αγορά ρυζιού, με τις τιμές να αυξάνονται απότομα, ωθώντας τους καταναλωτές να αναζητούν ευκαιρίες και να στήνονται σε ουρές για μερικά κιλά φθηνότερο προϊόν.
Το φαινόμενο εντείνεται μετά από χρόνια σταθερών τιμών, καθώς ο πληθωρισμός αλλάζει ριζικά τη δυναμική στην καθημερινότητα των Ιαπώνων.
Το ρύζι, σύμβολο επάρκειας και σταθερότητας στη χώρα, μετατρέπεται τώρα σε δείκτη κρίσης.
Πολιτική πίεση στην κυβέρνηση Ishiba ενόψει εκλογών
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Shigeru Ishiba αντιμετωπίζει ισχυρές πολιτικές πιέσεις, καθώς πλησιάζουν οι εκλογές για την άνω βουλή τον Ιούλιο.
Με τον διπλασιασμό σχεδόν των τιμών του ρυζιού το 2024, η λαϊκή δυσαρέσκεια για τον πληθωρισμό ενδέχεται να κρίνει το εκλογικό αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με τους Financial Times, οι αναλυτές εκτιμούν ότι το θέμα έχει αποκτήσει κεντρική σημασία, καθώς η τιμή του ρυζιού αγγίζει τα συναισθήματα και τις καθημερινές ανάγκες των πολιτών.
Ιστορικό ρεκόρ τιμής και περιορισμένη προσφορά, παρά την επάρκεια
Η μέση τιμή σακιού 60 κιλών από τη συγκομιδή του 2024 έχει ξεπεράσει τα 26.400 γεν (περίπου 161 ευρώ), καταγράφοντας ιστορικό υψηλό.
Παρόλο που δεν υπάρχει έλλειψη αποθεμάτων, η αγορά δεν έχει επανέλθει πλήρως μετά την κακή συγκομιδή του 2023.
Η χρονιά αυτή συνέπεσε με το τέλος της αποπληθωριστικής εποχής στην Ιαπωνία και την αυξημένη διάθεση των λιανοπωλητών να προσαρμόσουν τις τιμές προς τα πάνω.
Ενεργοποίηση στρατηγικού αποθέματος
Η κατάσταση επιδεινώθηκε από τη συσσώρευση προϊόντος από ιδιώτες και τη σκόπιμη παρακράτηση αποθεμάτων από χονδρεμπόρους.
Η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αξιοποιήσει το στρατηγικό απόθεμα ρυζιού – ένα μέτρο που προβλεπόταν μόνο για φυσικές καταστροφές – για πρώτη φορά σε ειρηνική περίοδο. Όταν το πρώτο μέρος του αποθέματος διατέθηκε προς πώληση το περασμένο Σαββατοκύριακο, σχηματίστηκαν αμέσως τεράστιες ουρές στα σούπερ μάρκετ, δείγμα της έντονης πίεσης που βιώνει ο πληθυσμός.
Πόλεμος προμηθειών
Οι επακόλουθες επιπτώσεις των ελλείψεων και των αυξανόμενων τιμών έχουν δημιουργήσει τεράστιο ανταγωνισμό μεταξύ των συνεταιρισμών που αγοράζουν ρύζι, οι οποίοι ελέγχουν περίπου το 40% της ιαπωνικής αγοράς, των χονδρεμπόρων και άλλων μεγάλων αγοραστών, όπως εθνικές αλυσίδες εστιατορίων και παραγωγούς τροφίμων.
Πολλοί συνεταιρισμοί προσέγγισαν άμεσα τους αγρότες, προσφέροντας τιμές που ήταν κλειδωμένες περίπου στα ¥26.000 για μια σακούλα 60 κιλών.
Οι συνεταιρισμοί δεν μπορούν τώρα να πουλήσουν ρύζι πολύ κάτω από αυτό, δήλωσαν οι αναλυτές, χωρίς να κάνουν ζημία.
Στα σούπερ μάρκετ σε όλη τη χώρα, εν τω μεταξύ, οι τιμές του ρυζιού ιαπωνικής παραγωγής είναι στα ιστορικά υψηλά, τα ράφια είναι άδεια ή ελάχιστα γεμάτα και πολλά καταστήματα εμφανίζουν πινακίδες που προτείνουν στους καταναλωτές με περιορισμένα οικονομικά να αναζητήσουν φθηνότερους υδατάνθρακες από το ψωμί και τα ζυμαρικά.
Στο Ατάμι, ένα ηλικιωμένο ζευγάρι έφυγε από το κατάστημα γεωργικών προϊόντων με άδεια χέρια.
Το φθηνότερο ρύζι είχε εξαντληθεί μέχρι τη στιγμή που έφτασαν στο ταμείο.
«Ρωτήσαμε πότε θα γίνει η επόμενη πώληση», είπε ο σύζυγος. «Είπαν ότι δεν ήξεραν.»
Ιστορικό ρεκόρ πτωχεύσεων καταστημάτων κάρυ
Υπό αυτό το πρίσμα, ένας ανησυχητικός αριθμός καταστημάτων κάρυ στην Ιαπωνία οδηγήθηκε σε πτώχευση τον τελευταίο χρόνο, καθώς η εκρηκτική αύξηση στις τιμές του ρυζιού και των πρώτων υλών καθιστά δυσβάσταχτη τη λειτουργία τους.
Σύμφωνα με στοιχεία της Teikoku Databank, δεκατρία καταστήματα κάρυ με χρέη άνω των 10 εκατομμυρίων γιεν (περίπου 70.000 δολάρια) πτώχευσαν στο οικονομικό έτος που έληξε τον Μάρτιο, αριθμός που αποτελεί ιστορικό ρεκόρ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
Η έρευνα τονίζει πως ο πραγματικός αριθμός πτωχεύσεων πιθανώς είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς δεν καταγράφονται επισήμως τα μικρότερα οικογενειακά καταστήματα.
Το ιαπωνικό κάρυ, που βασίζεται σε ρύζι, κρέας, λαχανικά και μείγμα μπαχαρικών, πλήττεται σοβαρά από το αυξημένο κόστος των συστατικών του.
Βασικοί παράγοντες είναι η έλλειψη ρυζιού λόγω δυσμενών καιρικών φαινομένων, η συνεχιζόμενη υποτίμηση του γιεν και η γενικευμένη αύξηση των τιμών ενέργειας, που συμπιέζουν σημαντικά τα περιθώρια κέρδους.
Η τιμή για ένα βασικό πιάτο κάρυ με ρύζι έχει φτάσει πλέον τα 365 γιεν (2,50 δολάρια), που αποτελεί ιστορικό υψηλό.
Η επίδραση της πανδημίας και η πτώση της ζήτησης
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η ζήτηση για κάρυ εκτοξεύτηκε λόγω της αυξημένης προτίμησης για παραγγελίες σε πακέτο και υπηρεσίες παράδοσης, καθώς οι Ιάπωνες αναζητούσαν εύκολα και χορταστικά γεύματα στο σπίτι.
Ωστόσο, αυτή η τάση έχει πλέον ανακοπεί και οι πωλήσεις παρουσιάζουν πτώση, επιδεινώνοντας την οικονομική πίεση στον κλάδο.
www.bankingnews.gr
