Η άνευ προηγουμένου συνάντηση διεξήχθη μετά την έκπληξη που προκάλεσε το Σαββατοκύριακο ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, όταν δήλωσε ότι η ένωση της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας με τη Βόρεια Ιρλανδία θα ήταν «κάτι το φανταστικό».
Τόσο η Σκωτία, όσο και η Ουαλία και η Βόρεια Ιρλανδία κυβερνώνται σήμερα από κόμματα που τάσσονται υπέρ της ανεξαρτησίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, γεγονός πρωτοφανές από το 1999, όταν εγκαθιδρύθηκαν θεσμοί αυτονομίας (τοπικό κοινοβούλιο και κυβέρνηση) στις χώρες αυτές.
Ο πρωθυπουργός της Σκωτίας και επικεφαλής του κόμματος Plaid Cymru, Ριν απ Γιόρουερθ υποδέχτηκε τον Σκωτσέζο πρωθυπουργό αρχηγό του Σκωτικού Εθνικού Κόμματος (SNP) Τζον Σουίνι, τη Μισέλ Ο’ Νιλ, πρωθυπουργό της Βόρειας Ιρλανδίας και αντιπρόεδρο του Σιν Φέιν, καθώς και τη Μαίρη Λου ΜακΝτόναλντ, την πρόεδρο του Σιν Φέιν.
«Τα έθνη μας έχουν το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση» αναφέρεται στη συμφωνία που υπέγραψαν οι ηγέτες. «Καλούμε τη βρετανική κυβέρνηση να προετοιμάσει και να διευκολύνει συνταγματικές μεταρρυθμίσεις» πρόσθεσαν δηλώνοντας πεπεισμένοι ότι «το μέλλον των εθνών μας βρίσκεται στους κόλπους της ΕΕ» γιατί το Brexit «έπληξε» την οικονομία τους.
Διαδοχικές βρετανικές κυβερνήσεις τάχθηκαν κατά της οργάνωσης δημοψηφισμάτων για την ανεξαρτησία έπειτα από εκείνο του 2014 στη Σκωτία, όταν το 55% των ψηφισάντων τάχθηκε κατά. Την περασμένη εβδομάδα η Ντάουνινγκ Στριτ απέκλεισε κάθε τέτοιο ενδεχόμενο, τονίζοντας ότι ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ «πιστεύει σθεναρά στην Ένωση» του ΗΒ.
Ο Τραμπ πάντως προέβλεψε το Σαββατοκύριακο ότι «τελικά θα γίνει» η ένωση της Ιρλανδίας με τη Βόρεια Ιρλανδία.
Το Σιν Φέιν ζητά τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος μέχρι το 2030.
Σύμφωνα με τη Μισέλ Ο’Νιλ, οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου δείχνουν ότι «η συζήτηση για την ένωση είναι ζωντανή και οι άνθρωποι ενδιαφέρονται ζωηρά» όχι μόνο σε τοπικό επίπεδο αλλά και «σε διεθνή κλίμακα».
«Μακρινός στόχος»
Στη συνέντευξη Τύπου, οι ηγέτες που συγκεντρώθηκαν στο Κάρντιφ τόνισαν ότι τα έθνη τους θα προχωρήσουν με τον δικό τους ρυθμό προς την αυτοδιάθεση.
Ο Σκωτσέζος Τζον Σουίνι εκτίμησε ότι ένα δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας θα πρέπει να διεξαχθεί εντός των επόμενων πέντε ετών.
Στην Ουαλία, ο Ριν απ Γιόρουερθ, όταν εξελέγη τον Μάιο δήλωσε ότι η ανεξαρτησία είναι «μακρινός στόχος». Δεν όρισε κάποιο χρονοδιάγραμμα για δημοψήφισμα, λέγοντας ότι «προτιμά να αφήσει το ζήτημα στα χέρια του ουαλικού λαού», ωστόσο έκρινε ότι «διαπιστώνεται ολοένα και περισσότερο ότι η διακυβέρνηση από το Ουεστμίνστερ (σ.σ. την κεντρική κυβέρνηση) δεν λειτουργεί».
Για τον Μάικλ Κίτινγκ, καθηγητή πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Αμπερντίν στη Σκωτία, η κοινή διακήρυξη των τριών ηγετών είναι «πολιτικά σημαντική» επειδή επί πολλά χρόνια τα SNP και Plaid Cymru τηρούσαν αποστάσεις από το Σιν Φέιν, τον πρώην πολιτικό βραχίονα του IRA. Σε κάθε περίπτωση όμως «αυτό είναι απίθανο να αλλάξει τη γνώμη της βρετανικής κυβέρνησης», σημείωσε.
