Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ επιτέθηκαν χθες, Παρασκευή, στο Ιράν σε απάντηση για πλήγμα ιρανικού μη επανδρωμένου εναέριου οχήματος (drone) σε φορτηγό πλοίο στο Στενό του Ορμούζ, με τις δύο χώρες να αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση των όρων της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που συμφωνήθηκε την περασμένη εβδομάδα.
Το διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (U.S. Central Command ή CENTCOM) ανέφερε ότι έπληξε αποθήκες πυραύλων και drones καθώς και τοποθεσίες παράκτιων ραντάρ στο Ιράν, δίνοντας αργότερα στη δημοσιότητα κοκκώδες ασπρόμαυρο βίντεο που δείχνει έκρηξη με την ένδειξη «αδιαβάθμητο». Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η επιχείρηση έχει ολοκληρωθεί.
Το Ιράν ανακοίνωσε ότι βλήμα έπληξε την περιοχή γύρω από λιμενοβραχίονα στο Σιρίκ, στο νότιο Ιράν, και ότι ιρανικές ναυτικές δυνάμεις απάντησαν πλήττοντας στρατιωτικούς στόχους των ΗΠΑ στην περιοχή. Η Τεχεράνη δεν διευκρίνισε τι μπορεί να έχει χτυπηθεί.
Αλλού, ωστόσο, υπήρξαν ενδείξεις προόδου προς τον τερματισμό της τετράμηνης σύγκρουσης, καθώς το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν συμφωνία για το τέλος των εχθροπραξιών ανάμεσα στο Ισραήλ και την υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση Χεζμπολάχ. Και οι δύο πλευρές παρουσίασαν τη συμφωνία ως ένα πρώτο βήμα με το οποίο καλείται η Χεζμπολάχ να αφοπλιστεί και το Ισραήλ να αποσύρει στρατεύματά του από τον Λίβανο, όμως δεν είναι σαφές πώς θα εφαρμοστεί. Η Χεζμπολάχ είπε ότι δεν θα συνεργαστεί.
«Η βία θα αντιμετωπιστεί με βία», λέει ο Βανς
Η Τεχεράνη έχει πει ότι θα ελέγχει το Στενό του Ορμούζ και προειδοποίησε τις χώρες του Κόλπου να μην υποστηρίξουν την Ουάσινγκτον μετά την επίθεση που σημειώθηκε την Πέμπτη σε φορτηγό πλοίο που έπλεε κοντά στις ακτές του Ομάν. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέρριψε την ευθύνη για την επίθεση στο Ιράν και είπε ότι παραβίασε την ενδιάμεση συμφωνία που επιτεύχθηκε την περασμένη εβδομάδα.
«Η αδικαιολόγητη επίθεση εναντίον εμπορικού πλοίου από ιρανικές δυνάμεις παραβίασε σαφώς την κατάπαυση πυρός», ανέφερε στη δήλωσή της η CENTCOM ανακοινώνοντας τα πλήγματα, τα οποία χαρακτήρισε «ισχυρή απάντηση στη χθεσινή επίθεση σε εμπορικό πλοίο που διέρχονταν από το Στενό του Ορμούζ».
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δήλωσαν ότι θα συνεχίσουν να παρέχουν «συντονισμό ασφαλούς διέλευσης και υποστήριξη» σε εμπορικά πλοία που διέρχονται από το στενό.
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι Αμερικανοί έχουν τιμήσει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, που είναι γνωστή επίσης ως μνημόνιο συνεννόησης (MOU).
«Το Ιράν υπέγραψε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός. Την έχουμε τιμήσει. Εάν έχουν διαφωνίες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής του MOU μπορούν να σηκώσουν το τηλέφωνο», έγραψε ο Βανς σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ. «Αλλά η βία θα αντιμετωπίζεται με βία», υπογράμμισε.
Ιρανικά κρατικά ΜΜΕ, επικαλούμενα μη κατονομαζόμενη στρατιωτική πηγή, ανέφεραν το πλήγμα στο λιμάνι του Σιρίκ έπειτα από έκρηξη που ακούστηκε εκεί. Η πηγή είπε πως υπήρξαν πολλές προειδοποιητικές βολές από το Σιρίκ προς πλοία που παραβίασαν τους κανονισμούς του Στενού του Ορμούζ περίπου πέντε ώρες νωρίτερα, προσθέτοντας ότι εκτοξεύθηκαν επίσης δύο προειδοποιητικοί πύραυλοι από την κοντινή περιοχή Καρπάν προς τον στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο δίαυλο.
Σήμερα, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr μετέδωσε, επικαλούμενο επικεφαλής λιμένων στη Χορμοζγκάν (ανατολικά), ότι δεν υπάρχουν ζημιές στο Σιρίκ μετά την επίθεση των ΗΠΑ. Ο αξιωματούχος είπε πως το λιμάνι λειτουργεί κανονικά χωρίς να έχουν αναφερθεί ζημιές στις εγκαταστάσεις και στον εξοπλισμό.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν πως σε απάντηση το ναυτικό τους «έπληξε τις τοποθεσίες όπου ο τρομοκρατικός στρατός των ΗΠΑ σταθμεύει στην περιοχή» και προειδοποίησαν ότι εάν υπάρξουν και άλλες επιθέσεις των ΗΠΑ θα υπάρξει μεγαλύτερη απάντηση, σύμφωνα με ανακοίνωση που μεταδόθηκε στα κρατικά ΜΜΕ.
Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός δίνει στο Ιράν τον έλεγχο στην κυκλοφορία των πλοίων στο στενό, ανέφεραν οι Φρουροί.
«Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας διάφορα μέτωπα, επιδίωξαν να παραβιάσουν αυτήν τη δέσμευση, και η απαραίτητη απάντηση δόθηκε και θα συνεχίσει να δίνεται. Αν η επιθετικότητα επαναληφθεί, η απάντησή μας θα είναι μεγαλύτερη από αυτήν», ανέφεραν οι Φρουροί.
Οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν πριν από τα πλέον πρόσφατα πλήγματα
Οι ΗΠΑ δεν απάντησαν αμέσως στις αναφορές του Ιράν για πλήγματα σε αμερικανικούς στόχους.
Ο Εμπραχίμ Αζίζι, ο επικεφαλής της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε σε απάντηση των πλέον πρόσφατων πληγμάτων ότι ο Τραμπ απέτυχε να δείξει δέσμευση στις αρχές της διαπραγμάτευσης ή κατάπαυσης του πυρός.
«Αυτή η απερίσκεπτη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός θα οδηγήσει, όπως πάντα, σε υποχώρηση και λύπη εκ μέρους τους», έγραψε ο Αζίζι στο X.
Πριν από τα πλέον πρόσφατα πλήγματα, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν περίπου 3% την Παρασκευή οδεύοντας προς μεγάλες εβδομαδιαίες απώλειες, μετά την έξοδο πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων από το Στενό του Ορμούζ, απ΄ όπου διέρχονταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού σε πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) προτού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν τον πόλεμο εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Η Saudi Aramco επανέλαβε τις φορτώσεις αργού στον σαουδαραβικό τερματικό σταθμό Ρας Τανούρα στον Κόλπο, το μεγαλύτερο πετρελαϊκό λιμάνι στον κόσμο, έπειτα από σχεδόν τετράμηνη διακοπή, σύμφωνα με ναυτιλιακά δεδομένα.
Οι μεταφορές λιπασμάτων μέσω του στενού αυξήθηκαν επίσης, βοηθώντας να μετριαστούν ανησυχίες για εκτόξευση των τιμών των τροφίμων διεθνώς.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο –ολοκληρώνοντας περιοδεία στον Κόλπο για να καθησυχάσει τους συμμάχους στην περιοχή σχετικά με την ενδιάμεση συμφωνία– εξέδωσε κοινή ανακοίνωση με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου καλώντας για «ελεύθερη, άνευ όρων και απεριόριστη ναυσιπλοΐα», στο στενό χωρίς διόδια ή «προσπάθειες να αξιώσουν έλεγχο».
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι το στενό θα πρέπει να ελέγχεται από το Ιράν και το Ομάν, ενώ ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί. κορυφαίος σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, προειδοποίησε τους συμμάχους της Ουάσινγκτον στον Κόλπο ότι η επιβίωσή τους εξαρτάται από την ανεκτικότητα της Τεχεράνης.
