Οι όζοι θυρεοειδούς αποτελούν μια διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα, η οποία μπορεί να έχει μέγεθος που κυμαίνεται από 1 χιλιοστό έως αρκετά εκατοστά. Είναι ένα σχετικά συχνό φαινόμενο στον γενικό πληθυσμό, με επιστημονικές μελέτες να υποδεικνύουν ότι μπορεί να υφίστανται σε έως και το 70% του πληθυσμού. Παρατηρούνται συχνότερα στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες, αν και οι ακριβείς αιτίες αυτής της ανισοκατανομής παραμένουν ακόμη άγνωστες.
Οι όζοι θυρεοειδούς μπορούν να είναι είτε ψηλαφητοί είτε μη ψηλαφητοί, και αυτό εξαρτάται κυρίως από το μέγεθός τους και δευτερευόντως από την θέση τους εντός του θυρεοειδούς αδένα. Μπορεί να υπάρχει ένας όζος ή περισσότεροι, είτε στον έναν είτε και στους δύο λοβούς του αδένα.
Όσον αφορά στη λειτουργία τους, οι όζοι ταξινομούνται σε δύο κατηγορίες, ψυχροί (υπολειτουργούν) και θερμοί (υπερλειτουργούν) όζοι, σε σύγκριση με τον υπόλοιπο θυρεοειδή αδένα. Όσον αφορά στα συμπτώματα που μπορεί να προκαλέσουν οι όζοι του θυρεοειδούς, η πλειονότητά τους δεν παρουσιάζει συγκεκριμένα συμπτώματα.
Συνήθως ανακαλύπτονται τυχαία κατά τη διάρκεια απεικονιστικών εξετάσεων του τραχήλου για άλλες παθήσεις.
Ωστόσο, όταν οι όζοι είναι μεγάλου μεγέθους, μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα λόγω της πίεσης που ασκούν σε γειτονικά όργανα. Αυτά τα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονο βήχα, βραχνάδα φωνής (λόγω πίεσης στο παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο), δύσπνοια (λόγω πίεσης στην τραχεία), δυσκολία κατά την κατάποση και δυσφαγία (λόγω πίεσης στον οισοφάγο).
Είναι άραγε οι όζοι του θυρεοειδούς αθώοι ή επικίνδυνοι;
Οι όζοι θυρεοειδούς είναι κατά πλειοψηφία καλοήθεις και δεν απαιτείται ειδική αντιμετώπιση. Ωστόσο, περίπου το 10% των περιπτώσεων κρύβουν καρκίνο του θυρεοειδούς, γεγονός που επιβάλλει την άμεση ανίχνευση και αντιμετώπισή τους.
Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να δημιουργήσουν υποψία για κακοήθη όζο του θυρεοειδούς.
Αυτοί περιλαμβάνουν:
- Το ανδρικό φύλο
- Όζο που εμφανίζεται για πρώτη φορά σε ηλικία κάτω των 20 ετών ή άνω των 60 ετών
- Ιστορικό ακτινοβολίας στην περιοχή του τραχήλου, ειδικά κατά την παιδική ηλικία
- Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του θυρεοειδούς σε έναν τουλάχιστον Α΄ βαθμού συγγενή
- Παρουσία διογκωμένων τραχηλικών λεμφαδένων
- Ένας όζος που είναι σκληρός και δεν μετακινείται κατά την κατάποση
- Ένας όζος που παρουσιάζει ύποπτα χαρακτηριστικά στο υπερηχογράφημα.
Πως γίνεται η διάγνωση των όζων θυρεοειδούς;
Για τη διάγνωση των όζων, χρησιμοποιούνται διάφορες εξετάσεις, όπως κλινική εξέταση του ασθενούς και ιστορικό, αιματολογικές εξετάσεις για τη μέτρηση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών, των αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων και της καλσιτονίνης, σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς αδένα σε περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού, υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς αδένα και του τραχήλου για την απεικόνιση των όζων, και παρακέντηση διά λεπτής βελόνης (FNA) και βιοψία υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση για την οριστική διάγνωση της φύσης του όζου.
Ποια είναι η αντιμετώπιση των θυρεοειδικών όζων;
Η θεραπεία των θυρεοειδικών όζων εξαρτάται κυρίως από την κατηγοριοποίηση των αποτελεσμάτων της βιοψίας της παρακέντησής τους. Για τους όζους που κατατάσσονται ως καλοήθεις (Bethesda II), δεν απαιτείται κάποια ειδική θεραπεία, αλλά απλώς παρακολούθηση και επανεξέταση σε τακτά χρονικά διαστήματα. Για τους όζους που κατατάσσονται ως άτυποι (Bethesda III), μπορεί να απαιτηθεί επανάληψη της βιοψίας μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, και σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεσή τους.
Για τους όζους που κατατάσσονται ως ύποπτοι για κακοήθεια (Bethesda V) ή κακοήθεις (Bethesda VI), η προτεινόμενη θεραπεία είναι η χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή). Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις υποψίας για θυλακιώδη νεοπλάσματα (Bethesda IV), η χειρουργική επέμβαση είναι απαραίτητη, καθώς έχει δείξει να είναι πιο επωφελής για τον ασθενή σε σύγκριση με τη μοριακή εξέταση του υλικού της βιοψίας του όζου.
Η χειρουργική επέμβαση είναι επίσης απαραίτητη σε περιπτώσεις όζων που πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:
- Όζος που υπερβαίνει τα 4 εκατοστά
- Όζος που συνεχίζει να μεγαλώνει
- Όζος που προκαλεί τοπικά συμπτώματα, όπως πόνο και πίεση στον λαιμό
- Όζος που έχει αισθητικές επιπτώσεις
- Όζος με συνοδό αυξημένη καλσιτονίνη αίματος
- Όζος που προκαλεί υπερθυρεοειδισμό
- Κυστικός όζος που επανεμφανίζεται μετά από βιοψία με λεπτή βελόνα
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η θυρεοειδεκτομή θα πρέπει να πραγματοποιείται από έναν εξειδικευμένο χειρουργό θυρεοειδούς, που διαθέτει την κατάλληλη εκπαίδευση και εμπειρία για την επέμβαση, χρησιμοποιώντας τις πιο σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους και τεχνικές, με απόλυτη ασφάλεια για τον ασθενή.
