Εάν ρίξει κάποιος μια ματιά στη σύνθεση του πληθυσμού των ελληνικών φυλακών, θα διαπιστώσει πως αυτή τη στιγμή στα σωφρονιστικά καταστήματα όλης της χώρας κρατούνται συνολικά 13.065 άτομα. Από αυτά, τα 6.575 είναι αλλοδαποί, ήτοι το 50,5% του συνόλου. Με άλλα λόγια, ένας στους δύο έγκλειστους διαθέτει ξένη υπηκοότητα, όπως προκύπτει κι από σχετικό επίσημο έγγραφο που απέστειλε προ ημερών στη Βουλή ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Ιωάννης Λαμπρόπουλος, με αφορμή ερώτηση που είχε καταθέσει ο βουλευτής της Νίκης, Γιώργος Ρούντας.
Παρότι το ποσοστό παραμένει εξαιρετικά υψηλό, καταγράφεται πάντως μια ελαφρά αποκλιμάκωση σε σχέση με την τελευταία τριετία. Τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής δείχνουν πως οι αλλοδαποί κρατούμενοι αποτελούσαν το 58,9% το έτος 2022, το 57,2% το 2023 και το 54,3% το 2024. Τη φετινή χρονιά, λοιπόν, για πρώτη φορά μετά από καιρό, τους βρίσκει λίγο κάτω από το 51%, αλλά η παρουσία τους, όπως διαπιστώνεται, εξακολουθεί να ξεπερνά το μισό του συνολικού πληθυσμού των φυλακών.
Ο αναλυτικός πίνακας που κατατέθηκε στο Κοινοβούλιο παρουσιάζει μάλιστα τη διαβάθμιση των κρατουμένων ανά υπηκοότητα και είδος κράτησης (υπόδικοι και κατάδικοι). Έτσι, βλέπουμε πως για μία ακόμη χρονιά οι Αλβανοί κρατούμενοι αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα αλλοδαπών, φτάνοντας τα 1.515 άτομα. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί όμως ο αριθμός των Τούρκων υπηκόων που βρίσκονται έγκλειστοι στις ελληνικές φυλακές, που φθάνει τα 507 άτομα, καθιστώντας τους συγκεκριμένους κρατούμενους τη δεύτερη πολυπληθέστερη εθνικότητα – ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 8% όλων των αλλοδαπών κρατουμένων.
Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, η αύξηση των Τούρκων κρατουμένων σχετίζεται τόσο με υποθέσεις διακίνησης μεταναστών όσο και με την παρουσία μελών του οργανωμένου εγκλήματος που έχουν μετακινηθεί τα τελευταία χρόνια προς τη χώρα μας. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 300 Τούρκοι μαφιόζοι έχουν βρει καταφύγιο στην Ελλάδα, με περίπου τους 100 εξ αυτών να βρίσκονται ήδη στη φυλακή για ιδιαίτερα βαριά αδικήματα: δολοφονίες, οπλοκατοχή και οπλοχρησία, υποθέσεις ναρκωτικών και άλλα σοβαρά εγκλήματα.
Σημειωτέον πως η δράση τους έχει απασχολήσει έντονα τη Διεύθυνση Οργανωμένου Εγκλήματος και την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, που τα προηγούμενα χρόνια προχώρησαν σε εκτεταμένη χαρτογράφηση των τουρκικών συμμοριών. Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε όταν ομάδες αντιπάλων «στρατοπέδων» άρχισαν να λύνουν τις διαφορές τους με δολοφονικές ενέδρες ακόμη και σε δημόσιους χώρους, όπως είχε συμβεί στις 9 Δεκεμβρίου του 2024 στη Γλυφάδα, έξω από πρακτορείο τυχερών παιχνιδιών. Η περιοχή για ώρα έμοιαζε με πεδίο μάχης, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους δύο Τούρκοι, ενώ από τα πυρά είχε τραυματιστεί ένα ακόμη άτομο. Μετά την ολοκλήρωση της επιχειρησιακής χαρτογράφησης, ακολούθησε από την Ελληνική Αστυνομία ένα κύμα συλλήψεων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, οδηγώντας πολλά από τα πρωτοκλασάτα ονόματα των τουρκικών εγκληματικών κυκλωμάτων στη φυλακή.
Ακολουθούν αριθμητικά, άλλες μεγάλες ομάδες αλλοδαπών κρατουμένων, όπως Πακιστανοί (497), Σύροι (457), Αφγανοί (401), Βούλγαροι (284), Γεωργιανοί (282), Ιρανοί (182), Ρουμάνοι (179) και Ιρακινοί (156). Οι δέκα πρώτες υπηκοότητες συγκεντρώνουν πάνω από τα δύο τρίτα του συνολικού αριθμού αλλοδαπών κρατουμένων, με την κατανομή αυτή, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, να αντανακλά τις μεταναστευτικές ροές που διασχίζουν την Ελλάδα την τελευταία δεκαετία.
Όλα τα δεδομένα τηρούνται στο ηλεκτρονικό σύστημα της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής και ενημερώνονται δύο φορές τον μήνα – κάθε 1η και 16η ημέρα, ενώ άξιο μνείας είναι πως δεν υπάρχουν καταγραφές για εθνοτικές μειονότητες ή άλλες κατηγοριοποιήσεις, πέραν της υπηκοότητας και του καθεστώτος κράτησης.
Το ζήτημα του υψηλού ποσοστού αλλοδαπών κρατουμένων έχει αποτελέσει αφορμή για πολλές συζητήσεις, πάντως. Σύμφωνα με υπηρεσιακά στελέχη, μεγάλο μέρος των υποθέσεων αφορά ναρκωτικά και κυκλώματα παράνομης μετακίνησης μεταναστών. Μικρότερη αλλά όχι αμελητέα είναι η συμμετοχή σε αδικήματα κατά της ιδιοκτησίας ή άλλες μορφές βίας. Σωφρονιστικοί υπάλληλοι επισημαίνουν ότι, όταν οι μισοί κρατούμενοι προέρχονται από διαφορετικές χώρες, κουλτούρες και νομικά πλαίσια, το σύστημα επιβαρύνεται σημαντικά. Η επικοινωνία, η καθημερινή διαχείριση, η ασφάλεια και, φυσικά, η προοπτική επανένταξης αποκτούν πολλαπλές δυσκολίες. Η πραγματικότητα αυτή, όπως τονίζουν, απαιτεί ενισχυμένες δομές, διακρατικές συνεργασίες και συνεχή προσαρμογή της σωφρονιστικής πολιτικής σε ένα περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς.
