Πλήρη έλεγχο στις ακτές της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα και στα νησιά του στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ απέκτησε το κίνημα Ανσαραλά, – γνωστό ως Χούθι – ολοκληρώνοντας μια αστραπιαία προέλαση που ανατρέπει τις γεωπολιτικές ισορροπίες σε έναν από τους κρισιμότερους ναυτιλιακούς διαύλους του πλανήτη.
Οι δυνάμεις των Χούθι, οι οποίες διατηρούν στενούς δεσμούς με το Ιράν και ήδη κατείχαν το μεγαλύτερο μέρος της βόρειας Υεμένης μαζί με τη Σανάα και τη Χοντάιντα, χρειάστηκαν μόλις μερικά εικοσιτετράωρα για να σαρώσουν τον νότο. «Όλα όσα βρίσκονταν υπό τον έλεγχό μας στη δυτική ακτή έπεσαν», παραδέχτηκε ανοιχτά στο Γαλλικό Πρακτορείο αξιωματικός του στρατού της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, η οποία υποστηρίζεται από το Ριάντ. Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει στους αντάρτες να ορίζουν de facto τη θαλάσσια οδό που συνδέει την Ευρώπη με την Ασία.
Σε διπλό κλοιό το Ριάντ και άλμα των τιμών
Για τη Σαουδική Αραβία, τον κορυφαίο εξαγωγέα αργού παγκοσμίως, η κατάσταση εξελίσσεται σε στρατηγική παγίδα. Με το στενό του Ορμούζ στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου να παραμένει αποκλεισμένο από την Τεχεράνη από τις πρώτες ημέρες του ευρύτερου πολέμου στη Μέση Ανατολή, το βασίλειο ασφυκτιά. Μέσα στην εβδομάδα, οι σαουδαραβικές υποδομές δέχτηκαν ευρείας κλίμακας επιδρομές με drones και πυραύλους της Ανσαραλά. Την ίδια ώρα, το Ριάντ αναγκάστηκε να θέσει εκτός λειτουργίας τον πετρελαιαγωγό Ανατολής-Δύσης –τη βασική διέξοδο παράκαμψης του Ορμούζ– καθώς επλήγη από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία, σύμφωνα με τις καταγγελίες της μοναρχίας, προήλθαν από φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις στο Ιράκ.
Οι αγορές αντέδρασαν με έντονη νευρικότητα, καθώς ο πόλεμος κλείνει έξι μήνες και κλονίζει τη διεθνή σταθερότητα. Το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας ξεπέρασε το ψυχολογικό φράγμα των 100 δολαρίων, φτάνοντας κοντά στα 104 δολάρια. Επιχειρώντας να κατευνάσει τις ανησυχίες, ο στρατιωτικός εκπρόσωπος του κινήματος, Γιαχία Σάρια, δήλωσε ότι η ναυσιπλοΐα παραμένει ανεμπόδιστη για τις εμπορικές εταιρείες όλων των κρατών, με μοναδική εξαίρεση τα πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία.
Η κατάληψη των νησιών-κλειδιών και τα αντίποινα
Τα εμπορικά πλοία και τα δεξαμενόπλοια διασχίζουν το στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ για να κινηθούν προς το Σουέζ και τη Μεσόγειο, ενώ τυχόν οριστικό κλείσιμό του επιβάλλει τον εξαιρετικά χρονοβόρο και δαπανηρό περίπλου της Αφρικής μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Η χερσαία και ναυτική επίθεση της Ανσαραλά ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα και εξελίχθηκε καταιγιστικά. Την Πέμπτη έπεσε το στρατηγικό λιμάνι της πόλης Μόκα και το νησί Ζουγκάρ. Αμέσως μετά, οι μαχητές πάτησαν πόδι στο Μαγιούν (Περίμ), στην καρδιά του περάσματος, καθώς και στα νησιά Μεγάλο και Μικρό Χανίς, όπως επιβεβαίωσαν πηγές της κυβέρνησης.
Η σαουδαραβική πολεμική αεροπορία απάντησε με αλλεπάλληλους βομβαρδισμούς στο αεροδρόμιο της Μόκα, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Μασίρα των Χούθι. Την ίδια στιγμή, οι κυβερνητικές δυνάμεις επιχείρησαν αντεπιθέσεις, καλώντας τους πολίτες να αποφεύγουν συγκεκριμένους οδικούς άξονες για να μην εγκλωβιστούν στα πεδία των μαχών.
Διπλωματικό αδιέξοδο και άρνηση Τραμπ για πλήγματα
Στην Τεχεράνη το κλίμα είναι πανηγυρικό. Σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ χαρακτήρισε «λαμπρή νίκη» τα εδαφικά κέρδη των Χούθι. Στη Σανάα, υποστηρικτές του κινήματος όπως ο Αμπντουλχαμίντ Νταϊφάλα ανέφεραν ότι η επιχείρηση στα νησιά της Ερυθράς Θάλασσας σχεδιαζόταν μεθοδικά εδώ και τέσσερα χρόνια. Κι όμως, η αναζωπύρωση της σύγκρουσης στην Υεμένη ξεκίνησε τον Ιούλιο, στον απόηχο της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η οποία οδήγησε το κίνημα Ανσαραλά στην επιβολή ναυτικού αποκλεισμού στα σαουδαραβικά τάνκερ.
Το ανθρώπινο κόστος της κλιμάκωσης είναι βαρύ. Οι μάχες των τελευταίων ημερών άφησαν πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς μαχητές και εκτόπισαν βίαια τουλάχιστον 46.000 ανθρώπους, σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης. «Οι Σαουδάραβες προσπάθησαν με κάθε μέσο να αποφύγουν αυτόν τον πόλεμο, πλέον όμως δεν φαίνεται να διατηρούν άλλη επιλογή», εξήγησε ο Φάρα αλ Μουσλίμι, ερευνητής του Chatham House.
Σε διεθνές επίπεδο, η Ουάσιγκτον τηρεί αποστάσεις. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε το ρητό αίτημα του Ριάντ για εξαπόλυση αμερικανικών βομβαρδισμών κατά των ανταρτών. Η ένταση έφερε το ζήτημα σε κατεπείγουσα συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου ο ειδικός απεσταλμένος Χανς Γκρούντμπεργκ ζήτησε άμεση παρέμβαση των ισχυρών κρατών ώστε να συγκρατηθεί η περιοχή πριν πέσει στο χείλος ενός ανεξέλεγκτου πολέμου.
