Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φαίνεται πως πλέον δεν έχουν καμία αμφιβολία ότι οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για την κατάληψη της Γροιλανδίας είναι απολύτως σοβαρές. Αν υπήρχε μέχρι πρότινος η εντύπωση ότι πρόκειται για ρητορική υπερβολή, αυτή έχει πλέον καταρρεύσει, καθώς η ένταση των δηλώσεων από τον Λευκό Οίκο έχει σημάνει συναγερμό στις Βρυξέλλες και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν αγνοούν πια τις απειλές του Αμερικανού προέδρου και αναζητούν εναγωνίως τρόπους για να τον αποτρέψουν. «Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για άμεση αντιπαράθεση με τον Τραμπ», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ με γνώση των συζητήσεων και συμπλήρωσε: «βρίσκεται σε επιθετική φάση και πρέπει να είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι».
Την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι σκοπεύει να συζητήσει το ενδεχόμενο απόκτησης της Γροιλανδίας με Δανούς αξιωματούχους την επόμενη εβδομάδα. Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι η προτίμηση του Τραμπ είναι η απόκτηση του εδάφους μέσω διαπραγμάτευσης, ακόμη και με αγορά του νησιού, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται το ενδεχόμενο στρατιωτικής κατάληψης.
Καθώς οι διπλωματικές διεργασίες εντείνονται, ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε ότι συζήτησε με τους ομολόγους του από τη Γερμανία και την Πολωνία μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στις απειλές του Τραμπ. Όπως τόνισε, «το διακύβευμα είναι το πώς η Ευρώπη και η ΕΕ μπορούν να ενισχυθούν ώστε να αποτρέπουν απειλές κατά της ασφάλειας και των συμφερόντων τους». Υπογράμμισε επίσης ότι «η Γροιλανδία δεν πωλείται και δεν καταλαμβάνεται… οι απειλές πρέπει να σταματήσουν».
Το Politico μίλησε με αξιωματούχους, διπλωμάτες, ειδικούς και πηγές του ΝΑΤΟ, οι οποίοι περιέγραψαν τα σενάρια και τις επιλογές που έχει στη διάθεσή της η Ευρώπη για να αποτρέψει τον Αμερικανό πρόεδρο. Όλοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας. «Όλοι είναι σοκαρισμένοι και δεν γνωρίζουν πραγματικά ποια εργαλεία υπάρχουν», ανέφερε πρώην Δανός βουλευτής, σημειώνοντας ότι οι απαντήσεις απαιτούνται άμεσα και όχι σε βάθος ετών.
Επιλογή 1: Εύρεση συμβιβασμού
Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ και κατηγορεί τη Δανία ότι δεν την προστατεύει επαρκώς από την αυξανόμενη κινεζική και ρωσική στρατιωτική δραστηριότητα στην Αρκτική. Ένας διαπραγματευτικός συμβιβασμός που θα επιτρέψει στον Τραμπ να παρουσιάσει μια «νίκη», διασώζοντας παράλληλα το κύρος της Δανίας και της Γροιλανδίας, θεωρείται η ταχύτερη διέξοδος.
Πρώην ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ πρότεινε η Συμμαχία να μεσολαβήσει, όπως έχει πράξει στο παρελθόν σε διαφορές μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, δήλωσε ότι ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του θεωρούν πως η Γροιλανδία δεν είναι επαρκώς ασφαλισμένη, ειδικά καθώς οι πάγοι λιώνουν και ανοίγουν νέοι θαλάσσιοι διάδρομοι.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται προτάσεις για αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Αρκτική, περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις και ενδεχόμενη ανάπτυξη στρατευμάτων στη Γροιλανδία. Συζητείται ακόμη η δημιουργία ενός σχήματος «Arctic Sentry», στα πρότυπα των πρωτοβουλιών Eastern Sentry και Baltic Sentry.
Επιλογή 2: Οικονομική στήριξη της Γροιλανδίας
Η κυβέρνηση Τραμπ στηρίζει ανοιχτά το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, προβάλλοντας το ενδεχόμενο μεγάλης οικονομικής ενίσχυσης από τις ΗΠΑ. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί η Γροιλανδία να προσχωρήσει οικειοθελώς.
Η ΕΕ και η Δανία προσπαθούν να πείσουν τους κατοίκους ότι μπορούν να προσφέρουν καλύτερους όρους. Σύμφωνα με σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ΕΕ σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τις δαπάνες για τη Γροιλανδία από το 2028, φτάνοντας τα 530 εκατ. ευρώ για επταετή περίοδο, ενώ προβλέπεται και επιπλέον χρηματοδότηση 44 εκατ. ευρώ για απομακρυσμένες περιοχές.
Η στήριξη αυτή, που σήμερα εστιάζει στην πρόνοια, την υγεία, την εκπαίδευση και την πράσινη μετάβαση, θα επεκταθεί και στην αξιοποίηση ορυκτών πόρων. Όπως δήλωσε ο Γκούνo Φένκερ, βουλευτής της αντιπολίτευσης υπέρ της ανεξαρτησίας, μεγάλος αριθμός πολιτών ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και τα κέρδη από τους πόρους δεν επιστρέφουν επαρκώς στη Γροιλανδία.
Επιλογή 3: Οικονομικά αντίποινα
Η ΕΕ διαθέτει το Αντικαταναγκαστικό Μέσο, το λεγόμενο «εμπορικό μπαζούκα», που της επιτρέπει να απαντά σε εμπορικές πιέσεις. Το εργαλείο αυτό είχε δημιουργηθεί μετά την πρώτη προεδρία Τραμπ και είχε απειληθεί να ενεργοποιηθεί λόγω δασμών, χωρίς τελικά να εφαρμοστεί.
Με εξαγωγές προς τις ΗΠΑ άνω των 600 δισ. ευρώ, η ΕΕ διαθέτει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ, όπως επισήμανε ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ωστόσο, παραμένει αμφίβολο αν ο Τραμπ θα λάβει σοβαρά υπόψη μια τέτοια απειλή.
Επιλογή 4: Στρατιωτική παρουσία
Σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές επιλογές είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Σύμφωνα με τον Τόμας Κρόσμπι, ειδικό σε στρατιωτικά ζητήματα, η αντίδραση θα εξαρτηθεί από το εύρος της αμερικανικής παρουσίας. Νομικά, η Δανία ενδέχεται να υποχρεωθεί να αντιδράσει βάσει εντολής του 1952, που προβλέπει άμεση στρατιωτική απάντηση σε επίθεση κατά δανικού εδάφους.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ενδεχόμενη αποστολή στρατευμάτων στη Γροιλανδία, κατόπιν αιτήματος της Δανίας, θα αύξανε το κόστος μιας αμερικανικής ενέργειας, λειτουργώντας αποτρεπτικά. Ωστόσο, όπως προειδοποιεί ο Κρόσμπι, πρόκειται για αχαρτογράφητο έδαφος με σοβαρό κίνδυνο απώλειας ανθρώπινων ζωών σε μια προσπάθεια απόκρουσης της αμερικανικής αξίωσης επί της Γροιλανδίας.
Πηγή: newsbeast.gr
