Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ ίσως βρήκε πόρτα εξόδου, αφήνοντας να εννοηθεί αυτή την εβδομάδα πως ο πόλεμος εναντίον του Ιράν θα μπορούσε να τελειώσει «σύντομα», όμως ο υπόλοιπος κόσμος δεν ξέρει αν θα την περάσει, ούτε αν η Τεχεράνη θα τον αφήσει.
Η απογείωση των τιμών του πετρελαίου απειλεί την παγκόσμια οικονομία και το πολιτικό μέλλον του Αμερικανού προέδρου, κάτι που πιθανόν εξηγεί το ότι άλλαξε τροπάριο τη Δευτέρα, δηλώνοντας ότι η εκστρατεία «βραχείας διάρκειας» μάλλον «θα τελειώσει σύντομα».
Όμως ο 79χρονος πρόεδρος συνεχίζει να στέλνει αντιφατικά μηνύματα, τόσο για τη διάρκεια του πολέμου, όσο και για τους σκοπούς.
Όποια απόφαση ανακοινώσει πρέπει να λάβει υπόψη τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, όταν οι ψηφοφόροι -κάτι που αφορά ιδίως αυτούς των Ρεπουμπλικάνων- δεν αποκλείεται να τιμωρήσουν τους αντιπροσώπους τους στο Κογκρέσο για τις τιμές στις αντλίες των πρατηρίων καυσίμων και για το κόστος ζωής.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις για την υποστήριξη των Αμερικανών στον πόλεμο
Δημοσκοπήσεις υποδεικνύουν ότι η υποστήριξη των Αμερικανών στον πόλεμο έχει υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό.
«Θα συνεχίσει ωσότου οι σύμβουλοί του του πουν ότι το οικονομικό κόστος εγείρει κίνδυνο» η παράταξή του να υποστεί βαριά ήττα «στις εκλογές», εκτίμησε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Κόλιν Κλαρκ, διευθυντής του Soufan Center της Νέας Υόρκης. Καλείται να λάβει «πολιτική απόφαση για μια στρατιωτική επιχείρηση», πρόσθεσε.
Για ορισμένους παρατηρητές, τα σχόλια του Αμερικανού προέδρου περί «σύντομου» πολέμου επιβεβαιώνουν το φαινόμενο που βαφτίστηκε TACO (σ.σ. ακρώνυμο της φράσης «Trump Always Chickens Out», «ο Τραμπ πάντοτε δειλιάζει και κάνει πίσω», σε ελεύθερη απόδοση).
«Δική του απόφαση»
Το καθαρό μήνυμα των προεδρικών δηλώσεων, προς ικανοποίηση των αγορών, «ήταν ότι ο Τραμπ ψάχνει την πόρτα της εξόδου», εκτίμησε ο Ρόμπερτ Άρμστρονγκ, δημοσιογράφος των Financial Times, που έπλασε τον όρο TACO.
Τις πρώτες μέρες των αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών, από την 28η Φεβρουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ άφηνε να εννοηθεί ότι ο πόλεμος θα διαρκούσε τέσσερις ή πέντε εβδομάδες. Οι αγορές, που είχαν καταληφθεί από πανικό προχθές Δευτέρα, ανέκαμψαν την ίδια ημέρα, όταν υπονόησε πως θα μπορούσε να τελειώσει πολύ πιο σύντομα.
Ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε χθες ότι ο Ντόναλντ Τραμπ και μόνο αυτός ορίζει το χρονοδιάγραμμα. «Δεν επαφίεται σε μένα να πω αν βρισκόμαστε στην αρχή, στη μέση ή στο τέλος», επέμεινε.
Ο πολιτολόγος Κλαρκ εκτιμά ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα συνεχίσει τη σκληρή γραμμή «για δυο εβδομάδες το πολύ, κατόπιν η κατάσταση θα είναι τόσο μπερδεμένη που θα ανακηρύξει τη νίκη».
Για να δικαιολογήσουν την εμπλοκή των ΗΠΑ σε αυτόν τον πόλεμο, ο Ντόναλντ Τραμπ και υπουργοί του έχουν παρουσιάσει διάφορους στόχους, μεταβλητής γεωμετρίας: από την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν ως το να είναι ασφαλείς οι μεταφορές πετρελαίου από τον Κόλπο προς τις διεθνείς αγορές.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει παράλληλα απαριθμήσει στρατιωτικούς στόχους — να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα (η Τεχεράνη αρνείται πως είχε ποτέ τέτοια πρόθεση), να καταστραφούν οι πύραυλοί του και το ναυτικό του, να αποδυναμωθούν περαιτέρω οι σύμμαχοί του στην περιοχή… Θα ήταν δυνητικά εύκολο ο Ντόναλντ Τραμπ να διεκδικήσει τη νίκη μιλώντας περί επίτευξής τους.
Ομολογία αδυναμίας;
Αλλά η Τεχεράνη πιθανόν θα εκλάβει οτιδήποτε τέτοιο ως ομολογία αδυναμίας.
Παρά τις μεγάλες ζημιές που έχουν προκαλέσει οι αμερικανικοί και ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί, η Τεχεράνη δεν σταματά να σκληραίνει τον τόνο, διαμηνύοντας πως θα παραλύσει τις εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο και αντιμετωπίζοντας με χλεύη τη διαβεβαίωση του αρχηγού του αμερικανικού κράτους πως αυτός θα καθορίσει το χρονοδιάγραμμα.
«Εμείς είμαστε εκείνοι που θα αποφασίσουμε πότε θα τελειώσει ο πόλεμος», διεμήνυσαν οι Φρουροί της Επανάστασης. Ενώ ο Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του ιρανικού ανώτατου συμβουλίου εθνικής ασφαλείας, δεν δίστασε να απειλήσει τον Αμερικανό πρόεδρο προσωπικά: «να προσέχετε μην εξαλειφθείτε ο ίδιος!».
Το Ισραήλ έχει από την πλευρά του δικές του επιδιώξεις στον πόλεμο αυτό και γίνονται πλέον ορατές αποκλίσεις με την Ουάσιγκτον — για τους μακροπρόθεσμους σκοπούς, όπως και τα ισραηλινά πλήγματα εναντίον ιρανικών ενεργειακών υποδομών.
Ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει να λέει πως πρέπει να έχει λόγο στην επιλογή νέας ηγεσίας στο Ιράν, δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη προς το παρόν για ισχυρή, ή εκτεταμένη, εσωτερική αντίσταση στον νέο ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, που επελέγη την Κυριακή κι αντικατέστησε τον πατέρα του, που σκοτώθηκε τις πρώτες ώρες του πολέμου.
Αν η ιρανική κυβέρνηση επιβιώσει, η επιχείρηση «Επική Οργή» θα μείνει στην ιστορία ως «η μητέρα όλων των μηχανών του γκαζόν», αφού δεν θα έχει επιτύχει τίποτα περισσότερο από το να κουρέψει το γρασίδι, θα έχει περιοριστεί απλώς στην επιφάνεια, σχολίασε σαρκαστικά ο Γουόλτερ Ράσελ Μιντ σε άρθρο του στη Wall Street Journal.
Η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει ακόμη πιο επικίνδυνη αν ο πόλεμος αυτός έχει συνέπεια το εξασθενημένο σύστημα εξουσίας στο Ιράν να επέλεγε να αποδυθεί σε κούρσα για να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, σημειώνουν παρατηρητές.
«Είτε είναι ο γιος του Χαμενεΐ, ή κάποιος άλλος οπαδός της σκληρής γραμμής, ποια η διαφορά;», διερωτήθηκε ο Κόλιν Κλαρκ. Το Ιράν πλέον μοιάζει σαν «τραυματισμένο ζώο, το οποίο είναι αναμφίβολα πιο επικίνδυνο», έκρινε.
