Με έντονη δυσφορία και σαφείς πολιτικές αιχμές αντιμετώπισε η Τουρκία την πρόσφατη επίσκεψη του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Ελλάδα, η οποία συνδέθηκε άμεσα με την ανανέωση και ενίσχυση της ελληνογαλλικής αμυντικής συνεργασίας.
Γράφει ο Γιώργος Γάκης
Για την Άγκυρα, η παρουσία του Μακρόν στην Αθήνα δεν ήταν μια τυπική διπλωματική κίνηση, αλλά ένα σαφές στρατηγικό μήνυμα με αποδέκτη την Τουρκία.
Η τουρκική πλευρά ερμήνευσε τις δηλώσεις και τις συμβολικές κινήσεις του Γάλλου προέδρου ως απόπειρα εμπέδωσης ενός άξονα αποτροπής στην Ανατολική Μεσόγειο, στον οποίο η Ελλάδα και η Γαλλία εμφανίζονται ως στρατηγικοί εταίροι με κοινή ατζέντα ασφαλείας.
Η αμυντική συνεργασία στο επίκεντρο της τουρκικής ενόχλησης
Κεντρικό σημείο τριβής για την Άγκυρα αποτέλεσε η αναφορά του Εμανουέλ Μακρόν στη ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής Ελλάδας-Γαλλίας και η δημόσια διαβεβαίωσή του ότι το Παρίσι θα σταθεί στο πλευρό της Αθήνας εάν απειληθεί η κυριαρχία της.
Δηλώσεις που στην ελληνική πλευρά ερμηνεύτηκαν ως ισχυρή πολιτική και στρατηγική κάλυψη, στην Άγκυρα εκλήφθηκαν ως ανοιχτή ευθυγράμμιση της Γαλλίας με τις ελληνικές θέσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Τούρκοι κυβερνητικοί κύκλοι έκαναν λόγο για κινήσεις που «δεν συμβάλλουν στη σταθερότητα της περιοχής» και υποστήριξαν ότι τέτοιου είδους συμμαχίες ενθαρρύνουν την Ελλάδα να ακολουθήσει πιο σκληρή γραμμή αντί του διαλόγου.
Η επιστροφή του «Ναπολέοντα» στη ρητορική της Άγκυρας
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε στην τουρκική κάλυψη της επίσκεψης η επανεμφάνιση χαρακτηρισμών με αναφορά στον Ναπολέοντα, οι οποίοι έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια κάθε φορά που ο Γάλλος πρόεδρος παρεμβαίνει ενεργά στα ελληνοτουρκικά.
Ήδη από την περίοδο της κρίσης του 2020, ο τότε υπουργός Άμυνας της Τουρκίας, Χουλουσί Ακάρ, είχε κατηγορήσει τον Μακρόν ότι «προσπαθεί να υποδυθεί τον Ναπολέοντα», λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «ονειρεύεται ρόλο που δεν του αναλογεί» και ότι «ρίχνει λάδι στη φωτιά αντί να συμβάλλει στη λύση».
Παράλληλα, φιλοκυβερνητικά τουρκικά μέσα και αρθρογράφοι έχουν αποκαλέσει τον Γάλλο πρόεδρο ειρωνικά «Μικρό Ναπολέοντα», συνδέοντας τη στάση της Γαλλίας με «αποικιακές νοοτροπίες» και στρατιωτικό παρεμβατισμό στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τα τουρκικά ΜΜΕ βλέπουν «επίδειξη ισχύος»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πρόσφατη τουρκική αρθρογραφία, η οποία παρουσίασε την επίσκεψη Μακρόν στην Αθήνα ως επίδειξη ισχύος της Γαλλίας και προσπάθεια ανάδειξης του Γάλλου προέδρου σε ρυθμιστή των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο ρόλο που η Άγκυρα θεωρεί ότι δεν ανταποκρίνεται στους γεωπολιτικούς συσχετισμούς της περιοχής.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη χρονική συγκυρία της επίσκεψης, καθώς πραγματοποιήθηκε σε περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επιχειρεί να βελτιώσει τις σχέσεις της με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με τουρκικές αναλύσεις, η στάση της Γαλλίας «δυσκολεύει τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης» αντί να τις ενισχύει.
Σκληρή γλώσσα, ελεγχόμενη αντίδραση
Παρά τη σκληρή φρασεολογία και τους αιχμηρούς χαρακτηρισμούς, η τουρκική κυβέρνηση επέλεξε μια ελεγχόμενη αντίδραση, αποφεύγοντας τη μετωπική σύγκρουση με το Παρίσι. Οι επίσημες τοποθετήσεις περιορίστηκαν σε προειδοποιήσεις ότι «η ασφάλεια δεν οικοδομείται με στρατιωτικούς άξονες», διατηρώντας ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τη Γαλλία.
Η στάση αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη στρατηγικής υπομονής από την Άγκυρα, η οποία παρακολουθεί με επιφύλαξη την εμβάθυνση της ελληνογαλλικής συνεργασίας, χωρίς όμως να επιδιώκει περαιτέρω κλιμάκωση.
