Ο Ντικ Τσέινι, ο 46ος αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος υπηρέτησε δίπλα στον Ρεπουμπλικάνο πρόεδρο Τζορτζ Μπους για δύο θητείες μεταξύ 2001 και 2009, ήταν για δεκαετίες ένας επιβλητικός και πολωτικός παράγοντας ισχύος στην Ουάσιγκτον. Ωστόσο, στα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Τσέινι, αν και παρέμενε σκληροπυρηνικός συντηρητικός, απομονώθηκε σε μεγάλο βαθμό από το κόμμα του λόγω της έντονης κριτικής του προς τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ , τον οποίο χαρακτήρισε «δειλό» και τη μεγαλύτερη απειλή που υπήρξε ποτέ για τη δημοκρατία.
Σε μια ειρωνική σύνδεση με μια ιστορική πολιτική καριέρα, στις προεδρικές εκλογές του 2024 ψήφισε μία φιλελεύθερη Δημοκρατική την Κάμαλα Χάρις, σε μια αντανάκλαση για το πώς το λαϊκιστικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα είχε στραφεί ενάντια στον παραδοσιακό συντηρητισμό του. Ο Τσέινι υπέφερε από καρδιαγγειακές παθήσεις για το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής του, επιβιώνοντας από μια σειρά καρδιακών προσβολών, για να ζήσει μια πλήρη, δυναμική ζωή. Το 2012 είχε υποβληθεί σε μεταμόσχευση καρδιάς την οποία χαρακτήρισε σε μια συνέντευξη του 2014 ως «το δώρο της ίδιας της ζωής».
EPA
Πρώην εκπρόσωπος του Ουαϊόμινγκ, αρχηγός του προσωπικού του Λευκού Οίκου και υπουργός Άμυνας, ο Τσέινι απολάμβανε μια επικερδή καριέρα στον εταιρικό κόσμο όταν ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος του ανέθεσε να ελέγξει πιθανούς υποψηφίους για την αντιπροεδρία. Η αναζήτηση έληξε με τον ίδιο τον Τσέινι να ορκίζεται ως το νούμερο δύο της κυβέρνησης σε έναν νέο πρόεδρο που έπαιρνε το κλειδί του Λευκού Οίκου μετά από αμφισβητούμενες εκλογές.
Ενώ οι γελοιογραφίες που έδειχναν τον Τσέινι, ως τον πραγματικό πρόεδρο δεν αποτυπώνουν με ακρίβεια την πραγματική δυναμική του στενού κύκλου του Μπους, ο ίδιος απολάμβανε την τεράστια επιρροή που άσκησε από τα παρασκήνια. Ο Ντίκ Τσέινι βρισκόταν στον Λευκό Οίκο, με τον πρόεδρο να λείπει από την πόλη, το πρωινό της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001. Σε κλάσματα δευτερολέπτου, όταν ένα δεύτερο αεροπλάνο χτύπησε το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, είπε ότι άλλαξε ως άνθρωπος και αποφάσισε να εκδικηθεί για τις επιθέσεις της Αλ Κάιντα, επιβάλλοντας την ισχύ των ΗΠΑ σε όλη τη Μέση Ανατολή με ένα νεοσυντηρητικό δόγμα αλλαγής καθεστώτος και προληπτικού πολέμου.
«Εκείνη τη στιγμή, ήξερες ότι επρόκειτο για μια σκόπιμη πράξη. Ήταν τρομοκρατική ενέργεια», θυμήθηκε εκείνη την ημέρα σε μια συνέντευξη με τον John King του CNN το 2002. Ο Τσένι αναλογίστηκε τα επόμενα χρόνια πώς οι επιθέσεις του προκάλεσαν ένα συντριπτικό αίσθημα ευθύνης για να διασφαλίσει ότι μια τέτοια επίθεση στην πατρίδα δεν θα επαναλαμβανόταν ποτέ. Ωστόσο, οι αντιλήψεις ότι ήταν η μόνη κινητήρια δύναμη πίσω από τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας και τις αμερικανικές επιχειρήσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν είναι παραπλανητικές. Σύγχρονες και ιστορικές αναφορές της κυβέρνησης δείχνουν ότι ο Μπους ήταν εκείνος που είχε λάβει τις αποφάσεις.
Ο Τσέινι επέμενε οτι ο ίδιος και άλλοι κορυφαίοι αξιωματούχοι ενεργούσαν με βάση «τις καλύτερες διαθέσιμες πληροφορίες» εκείνη την εποχή. Ενώ παραδέχτηκε ότι τα ελαττώματα στις πληροφορίες ήταν εμφανή εκ των υστέρων, επέμεινε ότι οποιοσδήποτε ισχυρισμός ότι τα δεδομένα ήταν «διαστρεβλωμένα ή κατασκευασμένα» ήταν «εντελώς ψευδής». Οι συγκρούσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν οδήγησαν επίσης τις ΗΠΑ σε ένα σκοτεινό νομικό και ηθικό μονοπάτι, συμπεριλαμβανομένων «ενισχυμένων ανακρίσεων» υπόπτων για τρομοκρατία, τις οποίες οι επικριτές χαρακτήρισαν ως βασανιστήρια.
Αλλά ο Τσέινι – ο οποίος βρισκόταν στο επίκεντρο κάθε πτυχής του παγκόσμιου πολέμου κατά της τρομοκρατίας – επέμεινε ότι μέθοδοι όπως ο εικονικός πνιγμός ήταν απολύτως αποδεκτές. Ο ίδιος ήταν επίσης ένθερμος υποστηρικτής της κράτησης υπόπτων για τρομοκρατία χωρίς δίκη στο Γκουαντάναμο της Κούβας – μια πρακτική που οι επικριτές στο εσωτερικό και στο εξωτερικό χαρακτήρισαν προσβολή των βασικών αμερικανικών αξιών.
Μέχρι το τέλος της ζωής του, δεν εξέφρασε καμία μεταμέλεια, βέβαιος ότι απλώς έκανε ό,τι ήταν απαραίτητο για να απαντήσει σε μια άνευ προηγουμένου επίθεση στις ΗΠΑ που σκότωσε σχεδόν 2.800 ανθρώπους και οδήγησε σε σχεδόν δύο δεκαετίες ξένων πολέμων που δίχασαν το έθνος και μεταμόρφωσαν την πολιτική του. «Θα το έκανα ξανά», είπε , όταν ήρθε αντιμέτωπος με μια έκθεση της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας το 2014, η οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι ενισχυμένες μέθοδοι ανάκρισης ήταν βάναυσες και αναποτελεσματικές και υπεύθυνες για τη βλάβη της εικόνας των ΗΠΑ στα μάτια του κόσμου. Για τον πόλεμο στο Ιράκ, δήλωσε στο CNN το 2015: «Ήταν το σωστό πράγμα που έπρεπε να γίνει τότε. Το πίστευα τότε και το πιστεύω και τώρα».
Ωστόσο, στα τελευταία του χρόνια, ο Τσέινι αναδείχθηκε σε σφοδρό επικριτή ενός ανθρώπου που είχε ακόμη πιο εκτεταμένη άποψη για τις εξουσίες της προεδρίας από ό,τι ο ίδιος – του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τσέινι είχε υποστηρίξει τον Τραμπ το 2016, παρά την κριτική του για τις εξωτερικές πολιτικές Μπους-Τσέινι και τη μετατροπή του κόμματος του Ρίγκαν σε ένα λαϊκιστικό, εθνικιστικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Αλλά το τέλος της πρώτης θητείας του προέδρου, όταν η άρνησή του να αποδεχτεί την εκλογική του ήττα το 2020 οδήγησε στην εξέγερση της 6ης Ιανουαρίου στο Καπιτώλιο, ανάγκασε τον Τσέινι να μιλήσει, με έναν σπάνιο, δημόσιο τρόπο.
Η κόρη του πρώην αντιπροέδρου, τότε βουλευτής του Ουαϊόμινγκ, Λιζ Τσέινι, εν τω μεταξύ, θυσίασε μια πολλά υποσχόμενη καριέρα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα για να αντιταχθεί στον Τραμπ μετά την προσπάθειά του να ανατρέψει τις προεδρικές εκλογές του 2020 και την εξέγερση στο Καπιτώλιο. Σε μια διαφήμιση για την ήττα της κόρης του στις προκριματικές εκλογές έναντι ενός υποψηφίου του Τραμπ το 2022, ο Ντικ Τσένι -ο οποίος μέχρι τότε σπάνια εμφανιζόταν δημόσια- κοίταξε απευθείας στην κάμερα κάτω από ένα καουμπόικο καπέλο με πλατύ γείσο και έστειλε ένα εξαιρετικό άμεσο μήνυμα. «Στην 246χρονη ιστορία του έθνους μας, δεν υπήρξε ποτέ άτομο που να αποτελεί μεγαλύτερη απειλή για τη δημοκρατία μας από τον Ντόναλντ Τραμπ», δήλωσε.
newsbomb.gr
