Σε μια νέα περίοδο αυστηρότερων κανόνων και συστηματικής εποπτείας περνά η ελληνική αγορά των κρυπτοστοιχείων – ήτοι των κρυπτονομισμάτων, των stablecoins, των ψηφιακών tokens και άλλων περιουσιακών στοιχείων που βασίζονται σε blockchain). Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς χορήγησε τις πρώτες άδειες σε παρόχους υπηρεσιών crypto, βάσει του MiCA, του ευρωπαϊκού κανονισμού που θεσπίζει ενιαίους όρους αδειοδότησης, λειτουργίας και εποπτείας για τη συγκεκριμένη αγορά. Την ίδια ώρα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επεξεργάζεται το φορολογικό καθεστώς που θα διέπει πλέον τα κέρδη και τις μεταβιβάσεις κρυπτονομισμάτων. Οι δύο αυτές εξελίξεις διαμορφώνουν ένα διαφορετικό περιβάλλον για εταιρείες και επενδυτές. Οι πάροχοι καλούνται πλέον να αποδείξουν ότι διαθέτουν επαρκή οργάνωση, κεφάλαια, συστήματα εσωτερικού ελέγχου και υποδομές ασφαλείας. Για τους πελάτες, η ύπαρξη άδειας γίνεται από τούδε και στο εξής βασικό κριτήριο πριν από την επιλογή μιας πλατφόρμας.
Η άδεια γίνεται προϋπόθεση λειτουργίας
Ο κανονισμός MiCA εφαρμόζεται πλήρως στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τις 30 Δεκεμβρίου 2024, ενώ για ορισμένες επιχειρήσεις προβλέφθηκε μεταβατική περίοδος έως την 1η Ιουλίου 2026. Καθιερώνει ενιαίους κανόνες για την αδειοδότηση, τη λειτουργία και την εποπτεία των παρόχων, καλύπτοντας υπηρεσίες όπως η φύλαξη, η ανταλλαγή και η μεταφορά κρυπτοστοιχείων, καθώς και η εκτέλεση εντολών. Το σχετικό ευρωπαϊκό μητρώο τηρείται από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), η οποία συντονίζει την εφαρμογή των κανόνων στις κεφαλαιαγορές της ΕΕ και συμβάλλει στην προστασία των επενδυτών. Μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, κάθε εταιρεία που θέλει να προσφέρει υπηρεσίες crypto στην Ελλάδα θα πρέπει να διαθέτει άδεια. Αυτή μπορεί να έχει χορηγηθεί είτε από την ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είτε από την αρμόδια αρχή άλλου κράτους – μέλους της Ε.Ε., χωρίς να απαιτείται νέα αδειοδότηση στη χώρα μας. Αντίστοιχα, ένας πάροχος που αδειοδοτείται στην Ελλάδα μπορεί, αφού ολοκληρώσει τις απαιτούμενες γνωστοποιήσεις, να επεκτείνει τις εγκεκριμένες δραστηριότητές του στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ χωρίς νέα διαδικασία αδειοδότησης σε κάθε αγορά.
Η πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, Βασιλική Λαζαράκου, έχει υπογραμμίσει ότι η έκδοση μιας άδειας αποτελεί την αφετηρία της εποπτικής διαδικασίας. Οι εταιρείες θα ελέγχονται διαρκώς ως προς την τήρηση των ευρωπαϊκών προδιαγραφών, ενώ η εποπτική αρχή θα μπορεί να παρεμβαίνει όταν διαπιστώνονται παραβάσεις ή ελλείψεις.
Οι τρεις πρώτοι αδειοδοτημένοι πάροχοι
Η πρώτη έγκριση δόθηκε στις 30 Ιουνίου 2026 στην BCASH Α.Ε., η οποία έγινε ο πρώτος ελληνικός πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων με άδεια βάσει MiCA. Η εταιρεία δραστηριοποιείται στην αγορά εδώ και περίπου εννέα χρόνια, διαθέτοντας ιδιόκτητες τεχνολογικές υποδομές, φυσικά σημεία εξυπηρέτησης και δίκτυο crypto ATM. Με την ευρωπαϊκή αδειοδότηση αποκτά πλέον τη δυνατότητα να αναπτύξει τις εγκεκριμένες υπηρεσίες της και πέρα από την ελληνική αγορά.
Στις 22 Ιουλίου ακολούθησε η Xenios Blockchain Group, ελληνική εταιρεία που δραστηριοποιείται από το 2019 στην τεχνολογία blockchain και στην ανάπτυξη εφαρμογών tokenization. Η άδειά της αφορά τη λήψη και τη διαβίβαση εντολών για κρυπτοστοιχεία για λογαριασμό πελατών.
Την ίδια ημέρα αδειοδοτήθηκε και η Capital Wallet Greece. Η έγκρισή της καλύπτει ευρύτερο φάσμα δραστηριοτήτων: φύλαξη και διαχείριση κρυπτοστοιχείων, ανταλλαγή τους με χρήματα ή άλλα crypto, εκτέλεση και διαβίβαση εντολών, καθώς και μεταφορά ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων για λογαριασμό πελατών.
Τι κερδίζει ο επενδυτής – Και ποιοι κίνδυνοι παραμένουν
Μέχρι πρόσφατα, αρκετοί επενδυτές επέλεγαν πλατφόρμα με βάση τη δημοφιλία της, το ύψος των προμηθειών ή τον αριθμό των κρυπτονομισμάτων που διέθετε. Πλέον, ο έλεγχος της άδειας και των συγκεκριμένων υπηρεσιών που επιτρέπεται να παρέχει κάθε εταιρεία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι αδειοδοτημένοι πάροχοι οφείλουν να ενημερώνουν με σαφήνεια τους πελάτες για τους επενδυτικούς κινδύνους, να εντοπίζουν και να διαχειρίζονται πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων και να εφαρμόζουν εσωτερικούς ελέγχους. Προβλέπονται επίσης κανόνες για τον διαχωρισμό των περιουσιακών στοιχείων των πελατών από εκείνα της εταιρείας, καθώς και απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας και επιχειρησιακής συνέχειας σε περίπτωση τεχνικής βλάβης ή ψηφιακής επίθεσης.
Η αδειοδότηση, πάντως, εννοείται πως δεν αποτελεί εγγύηση απόδοσης, ούτε αποκλείει την απώλεια χρημάτων. Οι τιμές των κρυπτοστοιχείων παραμένουν εξαιρετικά ευμετάβλητες, ενώ η προστασία που παρέχει το MiCA δεν είναι αντίστοιχη με εκείνη των παραδοσιακών τραπεζικών ή επενδυτικών προϊόντων. Οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές συνιστούν στους καταναλωτές να ελέγχουν τον πάροχο στο επίσημο μητρώο και να εξετάζουν προσεκτικά τους κινδύνους πριν από κάθε συναλλαγή.
Το σχέδιο για φόρο 15% και αφορολόγητο 500 ευρώ
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά τη φορολογία. Η κυβέρνηση προετοιμάζει νομοθετική ρύθμιση με στόχο να καλύψει το κενό που υπάρχει στην αντιμετώπιση των κερδών από κρυπτονομίσματα. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, προβλέπεται συντελεστής 15% στην υπεραξία από την πώληση κρυπτονομισμάτων, με τα πρώτα 500 ευρώ ετήσιου κέρδους να παραμένουν αφορολόγητα. Ο φόρος θα υπολογίζεται στη διαφορά μεταξύ τιμής αγοράς και πώλησης, αφού αφαιρεθούν οι προμήθειες και τα έξοδα που συνδέονται άμεσα με τη συναλλαγή.
Οι μέχρι σήμερα πληροφορίες αναφέρουν ότι η ανταλλαγή ενός κρυπτονομίσματος με άλλο δεν θα ενεργοποιεί αυτομάτως και φορολογική υποχρέωση. Φορολογικό γεγονός θα θεωρείται η μετατροπή σε ευρώ ή άλλο επίσημο νόμισμα, καθώς και η χρήση των crypto για την αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών. Εξετάζεται επίσης η δυνατότητα συμψηφισμού των ζημιών με μελλοντικά κέρδη για διάστημα έως πέντε φορολογικών ετών.
Ειδική μεταχείριση σχεδιάζεται για κρυπτοστοιχεία που αποκτώνται μέσω staking, crypto lending, yield farming και παρόμοιων διαδικασιών. Με βάση τις πληροφορίες που υπάρχουν έως σήμερα, η φορολόγηση θα γίνεται κατά την πώλησή τους, ενώ ως τιμή κτήσης θα λαμβάνεται η μηδενική όταν δεν μπορεί να αποδειχθεί διαφορετικό πραγματικό κόστος. Το υπό διαμόρφωση θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει ακόμη τη φορολογική αντιμετώπιση των κρυπτοστοιχείων σε κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές. Παράλληλα, οι αγορές crypto σχεδιάζεται να συνδεθούν με τους κανόνες τεκμηρίωσης της προέλευσης κεφαλαίων, το γνωστό «πόθεν έσχες», ενώ τα έσοδα από νόμιμες πωλήσεις θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για την κάλυψη τεκμηρίων.
