Με το θέμα της σχέσης κληρικών και social media ασχολήθηκε μεταξύ άλλων στη χθεσινή δεύτερη Τακτική Συνεδρία της η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την Προεδρία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, στην Αίθουσα Συνεδριών της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας.
Στην εισήγησή του με θέμα: «Η αυξανόμενη παρουσία των Κληρικών στο διαδίκτυο» ο Μητροπολίτης Χαλκίδος Χρυσόστομος, ο οποίος αρχικά επισήμανε ότι το διαδίκτυο είναι πλέον μια αντικειμενική πραγματικότητα στη ζωή μας και ότι η αυξανόμενη παρουσία των Κληρικών σε αυτό δημιουργεί θετικές ή αρνητικές σκέψεις και ενδεχομένως προβληματισμούς.
Σύμφωνα με τα λεγόμενά του ορισμένοι χαιρετίζουν την αυξανόμενη παρουσία των κληρικών ως ένδειξη προόδου και μιας αναγκαίας και αξιέπαινης εξωστρέφειας εκ μέρους της Εκκλησίας προς τον κόσμο. Θεωρούν ότι η Εκκλησία προοδεύει, εκσυγχρονίζεται και συμπορεύεται με τους ανθρώπους, και ιδιαίτερα με τους νέους, αντί να παραμένει κλεισμένη στον εαυτό της, ή να παρακολουθεί τις εξελίξεις, ή ακόμη και να εξορκίζει αυτήν την σπουδαία κατάκτηση του ανθρώπου. Άλλοι, αντίθετα, εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικοί, διατηρούν αμφιβολίες και ζητούν μια επαρκή και αντικειμενική μελέτη των αποτελεσμάτων αυτής της χρήσης, ενώ άλλοι διερωτώνται εάν η αυξανόμενη χρήση αποτελεί ένδειξη εκκοσμίκευσης της Εκκλησίας ή δηλωτική κατάχρησης και, εάν είναι, ποιο είναι το επιτρεπτό όριο που δεν πρέπει να υπερβαίνεται.
Eurokinissi
Παραθέτοντας τις σχετικές Εγκυκλίους της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος (2736/2002 & 187/79/15.1.2015) ο Μητροπολίτης τόνισε ιδιαίτερα ότι η Ιερά Σύνοδος έχει μεν αποδεχθεί ότι οι Κληρικοί της μπορούν να χρησιμοποιούν τα σύγχρονα μέσα για να εκπληρώσουν την υψηλή αποστολή τους να γίνουν αλιείς ανθρώπων αξιοποιώντας τα «δίκτυα» του διαδικτύου, αλλά διαισθανόμενη και τον κίνδυνο που συνεπάγεται η εκ μέρους τους ευρεία ή και σε ανησυχητικό βαθμό χρήση του, σπεύδει να προλάβει εκτροχιασμούς ή ακόμη και να επαναφέρει τους τυχόν παρεκτρεπομένους.
Αφού ανέφερε λεπτομερώς τα θετικά και τα αρνητικά της χρήσης του διαδικτύου από τους Κληρικούς, τόνισε: «αυτά οδηγούν στην ανάγκη δημιουργίας ενός πλαισίου ποιμαντικών αρχών χρήσης του διαδικτύου εκ μέρους των Κληρικών, μιας και ούτε η άκριτη αποδοχή του ούτε μια φοβική αντιμετώπιση, που θα οδηγούσε σε γενική απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είναι σωστή. Χρειάζεται κι εδώ, εκτός από την επαγρύπνηση και η αρετή των αρετών: Η διάκριση!»
Ακολούθως πρότεινε τις βασικές αρχές για την ψηφιακή παρουσία των κληρικών.
1. Ο Κληρικός παραμένει Κληρικός και στο διαδίκτυο.
2. Ο κάθε Κληρικός δεν αποτελεί αυτόνομη εκκλησιαστική αυθεντία, γι’ αυτό η δημόσια παρουσία του οφείλει να εκφράζει την εκκλησιολογική σχέση με τον Επίσκοπο και την τοπική Εκκλησία ή την Ιερά Σύνοδο.
3. Ο Κληρικός οφείλει να κατανοεί αυτοσυγκρατούμενος ότι δεν χρειάζεται δημόσια τοποθέτηση για κάθε θέμα και κάθε γεγονός.
4. Καμμία πληροφορία δεν πρέπει να αναπαράγεται χωρίς προηγούμενο έλεγχο, ιδίως όταν αφορά πρόσωπα ή σοβαρά κοινωνικά και εκκλησιαστικά ζητήματα.
5. Καμμία δημόσια αντιπαράθεση δεν δικαιολογεί ύβρεις, χλεύη, διαπόμπευση ή προσωπική απαξίωση.
6. Οι εμπιστευτικές ποιμαντικές σχέσεις δεν αποτελούν υλικό δημοσιότητας.
7. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις προσωπικές ψηφιακές επικοινωνίες.
8. Η ψηφιακή δράση δεν πρέπει να οικοδομεί προσωπικό «brand» φίρμα-είδωλο Κληρικού, αλλά να παραπέμπει στον Χριστό και στην Εκκλησία.
9. Η διαδικτυακή επικοινωνία πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να οδηγεί στην πραγματική συνάντηση, στην Ενορία, στην λατρευτική ζωή και στην κοινωνία των προσώπων.
10. Τέλος, είναι αναγκαία και μια βασική κατάρτιση των Κληρικών για την ψηφιακή επικοινωνία, όχι για να μεταβληθούν σε επαγγελματίες της επικοινωνίας, αλλά για να γνωρίζουν πώς λειτουργούν οι ψηφιακές πλατφόρμες, πώς δημιουργούνται οι μηχανισμοί εθισμού και πόλωσης, ποια νέα προβλήματα δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη κλπ.
Πώς μπορεί η Εκκλησία να βρίσκεται εκεί όπου βρίσκεται ο άνθρωπος, χωρίς να χάνει τον τρόπο με τον οποίο υπάρχει η ίδια ως Εκκλησία;
Στον Επίλογο της εισηγήσεώς του ο Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος επισήμανε ότι η αυξανόμενη παρουσία των κληρικών στο διαδίκτυο δεν είναι ένα πρόσκαιρο παροδικό φαινόμενο, αλλά θα αυξηθεί περαιτέρω, ενώ το ουσιαστικό ερώτημα θα παραμένει το ίδιο: Πώς μπορεί η Εκκλησία να βρίσκεται εκεί όπου βρίσκεται ο άνθρωπος, χωρίς να χάνει τον τρόπο με τον οποίο υπάρχει η ίδια ως Εκκλησία; Κλείνοντας ανέφερε τα εξής: «Δεν χρειαζόμαστε μία Εκκλησία φοβισμένη απέναντι στην Τεχνολογία. Ούτε όμως μία Εκκλησία που υιοθετεί άκριτα τους κανόνες της. Χρειαζόμαστε Κληρικούς, οι οποίοι θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα σύγχρονα μέσα χωρίς να χρησιμοποιούνται από αυτά. Να έχουν παρουσία, χωρίς αυτοπροβολή. Να υπερασπίζουν την αλήθεια, χωρίς εμπάθεια. Να δημιουργούν επικοινωνία, που οδηγεί σε κοινωνία. Να χρησιμοποιούν την τεχνολογία, χωρίς να επιτρέπουν στην τεχνολογία να καθορίζει ή να αλλοιώνει την ποιμαντική τους ταυτότητα. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερη παρουσία της Εκκλησίας στο διαδίκτυο. Είναι κάτι δυσκολότερο και ουσιαστικότερο: περισσότερο εκκλησιαστικό ήθος μέσα στην παρουσία μας στο διαδίκτυο».
