Με μία πρωτοφανή ενεργειακή αβεβαιότητα είναι αντιμέτωπη η Ευρώπη, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί αναταράξεις στις αγορές και εκτινάσσει το κόστος των καυσίμων, την ώρα που οι Αρχές αδυνατούν να προσδιορίσουν με ακρίβεια τα διαθέσιμα αποθέματα. Την ίδια στιγμή που αεροπορικές εταιρείες καθηλώνουν πτήσεις και κυβερνήσεις καλούν τους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους, αναδεικνύεται ένα κρίσιμο πρόβλημα: κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα πόσα καύσιμα διαθέτει η Ευρώπη.
Μια άλλη διάσταση στο πρόβλημα του κόστους και της επάρκειας ενεργειακών πόρων στην ΕΕ λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή φωτίζει με εκτενές ρεπορτάζ του το Politico, αναδεικνύοντας ότι είναι ασαφές το απόθεμα καυσίμων των 27 χωρών-μελών και πως απουσιάζει η επικοινωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στον βέλτιστο συντονισμό και στην καλύτερη οργάνωση εκ μέρους των Βρυξελλών.
Σύμφωνα με το Politico, την ώρα που η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τονίζει πως κάθε ημέρα του πολέμου κοστίζει στην Ε.Ε. σχεδόν 500 εκατ. ευρώ λόγω του κόστους της ενέργειας, και ο Ντόναλντ Τραμπ σχεδιάζει αποκλεισμό διαρκείας των ιρανικών λιμένων, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν γνωρίζουν τα ευρωπαϊκά αποθέματα καυσίμων, καθώς δεν υπάρχει μηχανισμός που να υποχρεώνει όσους τα αποθηκεύουν στον κρατικό και τον ιδιωτικό τομέα να τα δηλώνουν και μετά να γίνεται ενημέρωση των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατών σχετικά.
«Στην Ευρώπη, έχουμε ορατότητα και δεσμεύσεις για τον Μάιο και τον Ιούνιο… τι θα συμβεί μετά είναι δύσκολο να προβλεφθεί», δήλωσε ο Τομπίας Μάγιερ, διευθύνων σύμβουλος του ομίλου DHL, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στο οποίο παρευρέθηκε το Politico αυτόν τον μήνα.
«Υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα, αλλά δεν υπάρχει μεγάλη ορατότητα για το πόσα έχουν αντληθεί», εξήγησε.
Οι Βρυξέλλες δεν βρίσκονται εντελώς στο σκοτάδι, προσθέτει το δημοσίευμα. Οι πληροφορίες σχετικά με τα κρατικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι γενικά διαφανείς και ενημερωμένες, ενώ οι εθνικοί αξιωματούχοι πραγματοποιούν τακτικές συναντήσεις ανταλλαγής πληροφοριών και οι εταιρείες περιστασιακά παρέχουν εθελοντικά πληροφορίες σχετικά με τα δικά τους αποθέματα.
Πέρα από αυτό, όμως, οι αξιωματούχοι που θέλουν να μάθουν πότε μπορεί να στερέψουν οι κάνουλες έχουν πολύ λίγα να πουν – πρόκειται, όπως επισημαίνεται, για ένα τυφλό σημείο που υπάρχει κίνδυνος να τους στερήσει τη δυνατότητα να εντοπίσουν ελλείψεις ή να αναγκαστούν να λάβουν αποφάσεις έκτακτης ανάγκης με βάση μη ολοκληρωμένη πληροφόρηση.
Ρεκόρ τετραετίας στις τιμές πετρελαίου
Σε μια σύνοδο Ευρωπαίων υπουργών τον περασμένο μήνα, οι υπουργοί από το Βέλγιο, την Ολλανδία και την Ισπανία επέστησαν την προσοχή σε αυτά τα κενά ενημέρωσης, προτρέποντας την Ε.Ε. να συντονίσει περισσότερο την παρακολούθηση και την ανάλυση σε πραγματικό χρόνο, ιδίως όσον αφορά τα προϊόντα διύλισης, σύμφωνα με τα πρακτικά που είδε το Politico.
Προστίθεται μάλιστα πως η ελληνική αντιπροσωπεία έφτασε στο σημείο να ζητήσει από την Επιτροπή να δημιουργήσει ένα κανάλι στο WhatsApp ή το Signal μεταξύ των χωρών-μελών και της Κομισιόν.
«Εχουμε πολύ περιορισμένη γνώση και δεδομένα από την αγορά για το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. Τι τίθεται σε κυκλοφορία, τι αποσύρεται και τι αποστέλλεται μέσω διαφορετικών οδών… σίγουρα υπάρχει έλλειψη παρακολούθησης της αγοράς», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος ενός ευρωπαϊκού υπουργείου Ενέργειας.
Όσον αφορά στα διυλισμένα καύσιμα όπως το ντίζελ και τα αεροποριά καύσιμα, η εικόνα είναι ιδιαίτερα θολή. Η Ε.Ε. βασίζεται κυρίως στη Eurostat και σε συναντήσεις συντονισμού με τις χώρες-μέλη για τη μέτρηση των επιπέδων προσφοράς. Ωστόσο τα περισσότερα αποθέματα βρίσκονται εκτός οπτικού πεδίου σε διάσπαρτες εμπορικές αποθήκες που καλύπτουν διάφορους τομείς, με τις εταιρείες να διστάζουν να αποκαλύψουν ευαίσθητα επιχειρηματικά δεδομένα που δεν είναι νομικά υποχρεωμένες να αναφέρουν.
Ακόμα και τα δεδομένα που παρέχονται από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας – ο οποίος συντόνισε την ιστορική απελευθέρωση 400 εκατ. βαρελιών πετρελαίου τον περασμένο μήνα – είναι αναγκαστικά περιορισμένα για αυτόν τον λόγο, δήλωσε αξιωματούχος της Επιτροπής.
Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, οι υπουργοί Ενέργειας έχουν καλέσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύσει την ικανότητα της Ε.Ε. να καταμετρά τις προμήθειες που διατηρούνται σε όλη την ήπειρο σε υπόγειες εγκαταστάσεις, σε δεξαμενές σε μεγάλα λιμάνια, σε τεράστια δεξαμενόπλοια που είναι αγκυροβολημένα στα ανοιχτά των ευρωπαϊκών ακτών και σε αποθήκες σε αεροδρόμια, καθώς και κατά μήκος βασικών αγωγών.
Η ίδια η Επιτροπή έχει αναγνωρίσει την απουσία πληροφοριών, αποκαλύπτοντας σχέδια για ένα «Παρατηρητήριο Καυσίμων» αυτόν τον μήνα, το οποίο θα «παρακολουθεί την παραγωγή, τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και τα επίπεδα αποθεμάτων καυσίμων μεταφορών στην Ε.Ε.», όπως ακριβώς και η πολύ πιο ολοκληρωμένη Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.
