Οι πτήσεις επανεκκινούν, αλλά το χάος συνεχίζεται στα αεροδρόμια των ΗΠΑ. Χιλιάδες ακυρώσεις, σοβαρές καθυστερήσεις και φόβοι για νέες διακοπές.
Έπειτα από ώρες απόλυτης ακινησίας στους διαδρόμους απογείωσης, οι αμερικανικοί ουρανοί άρχισαν να παίρνουν ξανά ζωή, καθώς η πανεθνική καθήλωση πτήσεων στις ΗΠΑ έληξε γύρω στις 8:15 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής) και τα πρώτα εσωτερικά δρομολόγια απογειώθηκαν.
Παρ’ όλα αυτά, οι αρχές προειδοποιούν ότι η επιστροφή της εναέριας κυκλοφορίας στην κανονικότητα -μετά τη μεγαλύτερη διακοπή πτήσεων των τελευταίων 25 ετών- θα εξελιχθεί με αργούς ρυθμούς, αν και εκτιμούν πως το σύστημα θα λειτουργεί κανονικά εγκαίρως για να αντέξει το μεγάλο ταξιδιωτικό κύμα της Ημέρας των Ευχαριστιών.
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) ανακοίνωσε ότι οι αναχωρήσεις αεροσκαφών μπορούσαν να επαναληφθούν αργά το βράδυ της Παρασκευής (ώρα Ανατολικής Ακτής), καλώντας τους επιβάτες να επικοινωνούν με τις αεροπορικές τους εταιρείες για πληροφορίες σχετικά με τις πτήσεις τους.
Οι αλυσιδωτές επιπτώσεις της διακοπής, ωστόσο, ενδέχεται να γίνονται αισθητές για ημέρες. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα παρακολούθησης πτήσεων FlightAware, περισσότερες από 2.500 πτήσεις ακυρώθηκαν στις ΗΠΑ το Σάββατο και εκατοντάδες ακόμη παρουσίασαν καθυστερήσεις.
Ο υπουργός Μεταφορών των ΗΠΑ, Σον Ντάφι, δήλωσε ότι οι πτήσεις «επιστρέφουν σταδιακά στην κανονικότητα σήμερα το πρωί».
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ανέφερε ότι οι αρμόδιες αρχές βρίσκονται σε «στενή συνεργασία με τις αεροπορικές εταιρείες για την υποστήριξη της διαδικασίας αποκατάστασης», προειδοποιώντας, ωστόσο, ότι «θα συνεχίσουν να καταγράφονται ορισμένες καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων», καθώς οι προσπάθειες για την πλήρη ομαλοποίηση της κατάστασης βρίσκονται σε εξέλιξη.
«Αυτή τη στιγμή, ύψιστη προτεραιότητά μας είναι να διασφαλίσουμε ότι οι ταξιδιώτες θα επιστρέψουν με ασφάλεια στις οικογένειές τους το συντομότερο δυνατό», πρόσθεσε.
Απευθυνόμενος στους εργαζομένους του κλάδου, σημείωσε: «Προς τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, τους πιλότους και τα πληρώματα των αεροσκαφών που εργάζονται αδιάκοπα: ολόκληρη η χώρα σάς ευχαριστεί για τον επαγγελματισμό και την αφοσίωσή σας στο επιβατικό κοινό».
Οι διεθνείς πτήσεις αντιμετωπίζονται κατά περίπτωση, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν.
Το αεροδρόμιο του Σαν Φρανσίσκο ανέφερε ότι οι πτήσεις που κατευθύνονται πέρα από τον Ειρηνικό Ωκεανό -συμπεριλαμβανομένων εκείνων με προορισμό τη Χαβάη και την Ασία- έλαβαν άδεια αναχώρησης από το βράδυ της Παρασκευής. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή υπηρεσία αεροπορίας είχε αναστείλει τις αναχωρήσεις προς τις ΗΠΑ, κατόπιν αιτήματος της FAA, από τις 5 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής) της Παρασκευής έως τα μεσάνυχτα.
Οι αεροπορικές εταιρείες υποχρεούνται να προσφέρουν δωρεάν επανακράτηση σε άλλη πτήση για τους ταξιδιώτες που επιθυμούν να συνεχίσουν το ταξίδι τους, ή επιστροφή χρημάτων εάν η πτήση τους ακυρώθηκε και αποφασίσουν να μην πραγματοποιήσουν το ταξίδι.
Η αιτία της καθήλωσης
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσαν ότι νέα τεχνολογία που συνδεόταν με το εθνικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας υπερφόρτωσε τον απαρχαιωμένο εξοπλισμό. Αυτό προκάλεσε “διαλείπουσες” επικοινωνίες και κενά στα ραντάρ, οδηγώντας στην αναστολή των πτήσεων για περισσότερες από τέσσερις ώρες, σύμφωνα με τους αξιωματούχους.
Ο κ. Ντάφι άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να προκύψουν και άλλες διαταραχές.
«Δεν πιστεύαμε ότι θα είχαμε αυτού του είδους τη διακοπή λειτουργίας. Κι όμως την είχαμε», ανέφερε. Ο εκσυγχρονισμός του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας ξεκίνησε πέρυσι, αφού το Κογκρέσο ενέκρινε χρηματοδότηση ύψους 12,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με τον κ. Ντάφι και τον Λευκό Οίκο να πιέζουν πλέον για επιπλέον 30 δισεκατομμύρια δολάρια προκειμένου να ολοκληρωθεί το έργο.
Εκπρόσωπος της Microsoft δήλωσε ότι η εταιρεία δεν έχει καμία ένδειξη πως η καθήλωση των πτήσεων σχετίζεται με τη διακοπή υπηρεσιών που έθεσε εκτός λειτουργίας το Outlook και άλλες υπηρεσίες την Πέμπτη.
Ο κ. Μάλιν τόνισε ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη πως η βλάβη συνδέεται ούτε με κυβερνοεπίθεση.
«Δεν κινδύνευσε ποτέ καμία ανθρώπινη ζωή. Καμία πτήση δεν βρέθηκε σε κίνδυνο. Η FAA ήταν σε θέση να το διαχειριστεί. Τα καταφέραμε», πρόσθεσε ο κ. Μάλιν, σημειώνοντας ότι η καθήλωση των πτήσεων επιβλήθηκε «από υπερβάλλουσα προσοχή».
Η σκιά της 11ης Σεπτεμβρίου και το προηγούμενο του 2023
Η καθήλωση της Παρασκευής ήταν μόλις η δεύτερη πανεθνική διακοπή αυτής της κλίμακας στις ΗΠΑ μετά τις αεροπειρατείες της Αλ Κάιντα την 11η Σεπτεμβρίου 2001.
«Αυτό μοιάζει να είναι το χειρότερο περιστατικό από την 11η Σεπτεμβρίου, αλλά σαφώς όχι σε εκείνη την κλίμακα», σχολίασε στο BBC Verify ο δρ Γκάι Γκράτον, αναπληρωτής καθηγητής αεροπορίας στο Πανεπιστήμιο Cranfield.
Ο κ. Γκράτον ανέτρεξε σε μια αντίστοιχη κρίση στις ΗΠΑ το 2023, όταν κατέρρευσε το σύστημα Notice to Air Missions (Notam).
«Εκείνο κράτησε 1 ώρα και 52 λεπτά, προκάλεσε καθυστερήσεις σε περίπου 9.500 πτήσεις και ακυρώσεις σε περίπου 1.300», ανέφερε.
Εκείνη η βλάβη είχε καταστήσει αδύνατη τη δημοσίευση των ειδοποιήσεων ασφαλείας για την εναέρια κυκλοφορία, αναγκάζοντας τα αεροσκάφη να μείνουν καθηλωμένα στο έδαφος μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως το σύστημα.
