Η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν έβαλε νέο βέτο στο κοινό ευρωπαϊκό πακέτο στήριξης προς την Ουκρανία, μπλοκάροντας δάνειο 90 δισ. ευρώ λίγες ημέρες πριν από την τέταρτη επέτειο της ρωσικής εισβολής. Η κίνηση εντείνει τη σύγκρουση Βουδαπέστης–Βρυξελλών, την ώρα που το Κίεβο προειδοποιεί ότι χωρίς τα ευρωπαϊκά χρήματα κινδυνεύει με οικονομική κατάρρευση μέσα στο β’ τρίμηνο του έτους.
Το ουκρανικό πακέτο, που είχε πολιτικά συμφωνηθεί τον Δεκέμβριο ως «σανίδα σωτηρίας» για τον προϋπολογισμό του Κιέβου, προβλέπει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αντλήσει κεφάλαια από τις αγορές με εγγύηση τον κοινοτικό προϋπολογισμό και θα τα δανείσει στην Ουκρανία. Τότε, Ουγγαρία, Σλοβακία και Τσεχία είχαν εξασφαλίσει ότι δεν θα επιβαρυνθούν με τόκους ή αποπληρωμή, με το βάρος να το αναλαμβάνουν τα υπόλοιπα 24 κράτη–μέλη, αλλά η νομική ενεργοποίηση του δανείου απαιτεί ομοφωνία των «27». Ο ουγγρικός «όχι» θέτει σε κίνδυνο και ένα παράλληλο πρόγραμμα του ΔΝΤ ύψους 8 δισ. ευρώ, το οποίο συναρτάται ρητά με τη ροή των ευρωπαϊκών χρημάτων προς την Ουκρανία.
Όρμπαν, Ουγγαρία και προεκλογική Ουκρανία
Το βέτο της Ουγγαρίας έρχεται λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές του Απριλίου, όπου ο Βίκτορ Όρμπαν αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη πρόκληση της τελευταίας δεκαετίας. Δημοσκοπήσεις δείχνουν το αντιπολιτευόμενο κόμμα Tisza του Πέτερ Μάγιαρ να προηγείται περίπου δέκα μονάδες του κυβερνώντος Fidesz, ενισχύοντας την πίεση στον Όρμπαν να συσπειρώσει τη βάση του με σκληρή ρητορική κατά της Ουκρανίας και της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας κλιμακώνει την αντιουκρανική ατζέντα, παρουσιάζοντας την οικονομική βοήθεια προς το Κίεβο ως απειλή για τον Ούγγρο φορολογούμενο και ως μηχανισμό παράτασης του πολέμου.
Την εβδομάδα που πέρασε, ο Όρμπαν κατηγόρησε την Ουκρανία ότι ευθύνεται για τη διακοπή ροών στον πετρελαιαγωγό Druzhba, ο οποίος μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο μέσω ουκρανικού εδάφους στην Ουγγαρία. Παρότι ο αγωγός έχει υποστεί ζημιές από ρωσικές επιθέσεις, ο Ούγγρος ηγέτης επέρριψε στο Κίεβο την ευθύνη επειδή, κατά τον ίδιο, δεν προχωρά στις αναγκαίες επισκευές, συνδέοντας έτσι την ενεργειακή ασφάλεια της Ουγγαρίας με την ουκρανική στάση. Το αφήγημα αυτό κυριαρχεί στα φιλοκυβερνητικά και κρατικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία αναπαράγουν επιχειρήματα της Μόσχας ότι οι ευρωπαϊκές ενισχύσεις «αιωνιοποιούν» τον πόλεμο σε βάρος της Ουγγαρίας.
Όρμπαν, Ουγγαρία και ευρωπαϊκά διλήμματα για την Ουκρανία
Η άρνηση της Ουγγαρίας δεν είναι μόνο εσωτερική προεκλογική κίνηση, αλλά και εργαλείο πίεσης σε μια ΕΕ που δυσκολεύεται να βρει κοινό βηματισμό για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Το δάνειο των 90 δισ. ευρώ παρουσιάστηκε ως έσχατη λύση, μετά το αδιέξοδο των «27» για την αξιοποίηση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, ένα σχέδιο που συνάντησε αντιστάσεις κυρίως από το Βέλγιο –όπου εδρεύει η Euroclear– αλλά και από Ιταλία και Γαλλία. Αν τελικά το βέτο του Όρμπαν παραμείνει, η Ουκρανία θα βρεθεί αντιμέτωπη με οξύ δημοσιονομικό κενό από το β’ τρίμηνο, τη στιγμή που ο πόλεμος μπαίνει σε πέμπτο έτος και οι πόροι της Δύσης δείχνουν να εξαντλούνται, όπως γράφουν οι Financial Times.
Την ίδια ώρα, η κίνηση της Βουδαπέστης ενισχύει την εικόνα της Ουγγαρίας ως «ταραξία» εντός της ΕΕ, αλλά και ως στενού εταίρου του Βλαντίμιρ Πούτιν, σε πλήρη αναντιστοιχία με τη γραμμή αλληλεγγύης προς την Ουκρανία που ακολουθεί η πλειοψηφία των κρατών–μελών. Η σύγκρουση αυτή αναμένεται να κλιμακωθεί όσο πλησιάζει η κάλπη στην Ουγγαρία, με τις Βρυξέλλες να εξετάζουν εναλλακτικούς δρόμους χρηματοδότησης της Ουκρανίας που θα παρακάμπτουν το ουγγρικό βέτο, αλλά και με τον Όρμπαν να επενδύει πολιτικά στο ρόλο του «αντισυστημικού» ηγέτη που λέει «όχι» στον πόλεμο.
