Για να μεγαλώσει σήμερα ένα παιδί στην Ελλάδα, μια οικογένεια χρειάζεται κατά μέσο όρο 11.942 ευρώ τον χρόνο. Το ποσό αυτό μεταφράζεται σε περίπου 215.000 ευρώ μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού, γεγονός που αποκαλύπτει το τεράστιο οικονομικό βάρος που καλούνται να σηκώσουν οι γονείς. Δεν είναι τυχαίο ότι το υψηλό κόστος ανατροφής συνδέεται άμεσα με τη δραματική μείωση των γεννήσεων στη χώρα, καθώς όλο και περισσότερα ζευγάρια διστάζουν να προχωρήσουν στη δημιουργία οικογένειας ή περιορίζονται σε ένα μόνο παιδί.
Η Ελληνική Στατιστική Αρχή δημοσίευσε σήμερα τα νεότερα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών 2024. Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, η μέση μηνιαία δαπάνη για ένα ζευγάρι χωρίς παιδιά ανέρχεται σε 1.546,34 ευρώ, ενώ για ζευγάρι με ένα παιδί έως 16 ετών διαμορφώνεται στα 2.541,56 ευρώ.
Η πρόσθετη μηνιαία επιβάρυνση που συνεπάγεται η παρουσία ενός παιδιού ανέρχεται, έτσι, σε 995,22 ευρώ ή περίπου 11.942,64 ευρώ τον χρόνο.
Σε ορίζοντα 18 ετών, αυτό αντιστοιχεί ενδεικτικά σε 215.000 ευρώ σε «σημερινές» τιμές. Τα ποσά προκύπτουν από τους μέσους όρους δαπανών της ΕΛΣΤΑΤ και αποτυπώνουν το πρόσθετο βάρος ενός παιδιού στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η κατανομή των εξόδων
Η ανατομία της κατανάλωσης εξηγεί πού «φεύγουν» τα χρήματα σε ένα τυπικό νοικοκυριό με ένα παιδί. Στη διάρθρωση δαπανών για ζευγάρι με ένα παιδί, τα είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 17,3% του προϋπολογισμού, η στέγαση στο 13,0% και οι μεταφορές στο 13,5%.
Ακολουθούν τα εστιατόρια, καφενεία, ξενοδοχεία με 11,1%, η υγεία με 7,4%, η ένδυση-υπόδηση με 5,6%, η εκπαίδευση με 6,1% και η αναψυχή-πολιτισμός με 6,3%. Οι επικοινωνίες καλύπτουν το 4,2%, τα διαρκή αγαθά το 4,6%, ενώ οι δαπάνες για οινοπνευματώδη και καπνό το 3,7% και για ασφάλιση, οικονομικές υπηρεσίες το 2,4%.
Η κατανομή αυτή δείχνει ότι η «πίεση» δεν προέρχεται μόνο από το καλάθι του σούπερ μάρκετ αλλά και από μεταφορές, στέγαση και υπηρεσίες εστίασης και αναψυχής, με την εκπαίδευση να αποτελεί σταθερά αισθητή γραμμή κόστους.
Ανισότητες
Πέρα από τους μέσους όρους, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά τύπο και τόπο νοικοκυριού. Για παράδειγμα, τα νοικοκυριά με υπεύθυνο ηλικίας 35-44 ετών – ηλικιακή ομάδα στην οποία συχνά «πέφτουν» τα έξοδα ανατροφής – δαπανούν κατά μέσο όρο το 133,6% της μέσης δαπάνης της χώρας, ενώ τα αστικά νοικοκυριά ξοδεύουν πολύ περισσότερα από τα αγροτικά. Αυτές οι ανισότητες φωτίζουν γιατί το «κόστος παιδιού» μπορεί να απέχει αισθητά από τον μέσο όρο, ανάλογα με τις ανάγκες, τον τόπο διαμονής και τις επιλογές κάθε οικογένειας.
