Έντονες ανησυχίες προκαλεί στην αγορά ενέργειας η πολεμική ένταση στον Περσικό Κόλπο, καθώς διαμορφώνει προϋποθέσεις για σημαντικές ανατιμήσεις στα καύσιμα τις επόμενες ημέρες.
Ήδη εκτιμάται ότι στην αντλία η αμόλυβδη θα αυξηθεί κατά περίπου 7,5 λεπτά το λίτρο στα 1,83 ευρώ ενώ το ντίζελ κίνησης κατά περίπου 15 λεπτά στο 1,72 ευρώ το λίτρο με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να αναμένονται προς το τέλος της εβδομάδας.
Οι πιέσεις συνδέονται με το νέο ράλι στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, το οποίο πυροδότησε η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Το αργό τύπου Brent κινήθηκε κοντά στα 78 δολάρια το βαρέλι, έχοντας προηγουμένως ξεπεράσει ακόμη και τα 81 δολάρια μέσα στην ημέρα, ενώ σημαντική άνοδο κατέγραψαν και οι τιμές των προϊόντων διύλισης.
Η αγορά παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η αβεβαιότητα γύρω από τη λειτουργία αυτού του κρίσιμου θαλάσσιου διαδρόμου έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για πιθανές διαταραχές στην προσφορά, οδηγώντας τις τιμές προς τα πάνω. Αναλυτές εκτιμούν ότι εάν η ένταση διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα ή υπάρξει σοβαρή διακοπή των ροών πετρελαίου από την περιοχή, οι διεθνείς τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη και πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η αγορά ηλεκτρισμού
Την ίδια ώρα, η κρίση αποτυπώνεται ήδη και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος στην Ελλάδα αυξήθηκε μέσα σε λίγες ημέρες πάνω από 60%, φθάνοντας από περίπου 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 27 Φεβρουαρίου σε επίπεδα άνω των 102 ευρώ σήμερα.
Παράλληλα, ανοδικά κινείται και το φυσικό αέριο στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF, καταγράφοντας άνοδο άνω του 20% και προσεγγίζοντας τα 52 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ ενδοσυνεδριακά έφτασε ακόμη και τα 65 ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγορά, καθώς το φυσικό αέριο καλύπτει σχεδόν το 40% του μίγματος ηλεκτροπαραγωγής. Ωστόσο, το σοκ για τους καταναλωτές ενδέχεται να φανεί κυρίως από τον Απρίλιο, εφόσον συνεχιστεί η ένταση της κρίσης. Και αυτό γιατί για τον Μάρτιο οι τιμές των τιμολογίων που έχουν ήδη ανακοινωθεί είναι μειωμένες έως και 34%, γεγονός που προς το παρόν συγκρατεί τις επιβαρύνσεις.
Επιπτώσεις στους καταναλωτές
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένεται να αφορούν τα τιμολόγια που είναι συνδεδεμένα με τη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος, δηλαδή τα λεγόμενα πράσινα και κίτρινα τιμολόγια, στα οποία βρίσκεται η μεγάλη πλειονότητα των καταναλωτών. Υπολογίζεται ότι περίπου 4,4 εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις έχουν επιλέξει αυτό το μοντέλο τιμολόγησης, με αποτέλεσμα να είναι πιο ευάλωτα στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, η κυβέρνηση βρίσκεται σε εγρήγορση, παρακολουθώντας στενά την εξέλιξη των τιμών και εξετάζοντας μέτρα για την αποτροπή φαινομένων κερδοσκοπίας, όπως η επαναφορά πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους στα καύσιμα. Παράλληλα, σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις των εταιρειών του κλάδου, η χώρα διαθέτει επαρκή αποθέματα καυσίμων και φυσικού αερίου και δεν τίθεται ζήτημα ασφάλειας εφοδιασμού.
Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν κινητοποιήσει και τις ευρωπαϊκές αρχές. Σύμφωνα με πληροφορίες, η σύσκεψη που είχε συγκαλέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με αντικείμενο τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου διευρύνθηκε τελικά, ώστε να εξεταστούν και οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στις ενεργειακές αγορές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η Ομάδα Συντονισμού Φυσικού Αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αξιολογεί ήδη τον αντίκτυπο της κλιμακούμενης σύγκρουσης. Στην ομάδα συμμετέχουν εκπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών-μελών, οι οποίοι παρακολουθούν την πορεία των αποθεμάτων φυσικού αερίου και την ασφάλεια εφοδιασμού στην Ευρώπη, ενώ συντονίζουν και τα μέτρα που μπορεί να απαιτηθούν σε περίπτωση επιδείνωσης της ενεργειακής κρίσης.
Ωστόσο, η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Σε περίπτωση παρατεταμένης γεωπολιτικής έντασης ή σημαντικών διαταραχών στις ενεργειακές ροές της περιοχής, οι διεθνείς αγορές εκτιμούν ότι το κόστος ενέργειας θα μπορούσε να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβαρύνοντας περαιτέρω τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
