Οι φόβοι για το «Μεγάλο Σεισμό» – έναν σεισμό τόσο ισχυρό που θα μπορούσε να καταστρέψει ολόκληρη την Καλιφόρνια – έχουν ενταθεί, μετά από μια ανησυχητική ανακάλυψη κάτω από το πιο επικίνδυνο ρήγμα των ΗΠΑ.
Ερευνητές από τις ΗΠΑ και την Ελβετία αποκάλυψαν ότι το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα έχει φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα τάσης των τελευταίων 1.000 ετών, επισημαίνοντας ότι έχουν περάσει πάνω από 160 χρόνια από τότε που το τεράστιο «σχίσμα» στον φλοιό της Γης είχε μια μεγάλη εκτόνωση ενέργειας.
Το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα είναι μια γραμμή 800 μιλίων που διασχίζει μεγάλο μέρος της Καλιφόρνιας, περνώντας κοντά από το Λος Άντζελες στα νότια και το Σαν Φρανσίσκο στα βόρεια, και συνδέεται με αρκετά άλλα μεγάλα ρήγματα, κυρίως με το ρήγμα San Jacinto κοντά στο Λος Άντζελες.
Αυτή η σύνδεση είναι το σημείο όπου, σύμφωνα με την ερευνήτρια Liliane Burkhard από το Πανεπιστήμιο της Χαβάης στο Mānoa, η σεισμική τάση έχει γίνει τόσο μεγάλη στο νότιο άκρο του Αγίου Ανδρέα, ώστε μια θραύση θα μπορούσε να επεκταθεί και στα δύο ρήγματα, προκαλώντας έναν «υπερ-σεισμό».
Η Burkhard δήλωσε: «Αυτή τη στιγμή, με την τάση να βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα σε ολόκληρη την περιοχή και με περισσότερα από 160 χρόνια να έχουν περάσει από την τελευταία μεγάλη θραύση, το σύστημα βρίσκεται σε μια κρίσιμα φορτισμένη κατάσταση».
Η μελέτη δεν προβλέπει ότι ο «Μεγάλος Σεισμός» είναι άμεσος, αλλά προειδοποιεί ότι ένα τέτοιο γεγονός θα μπορούσε να επηρεάσει «πυκνοκατοικημένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων του Λος Άντζελες, του Σαν Μπερναρντίνο, του Ρίβερσαϊντ και της κοιλάδας Coachella».
Προηγούμενες μελέτες για το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα και άλλα ρήγματα στην Καλιφόρνια έχουν καταλήξει ότι υπάρχει 99% πιθανότητα για έναν ισχυρό σεισμό άνω των 6,7 Ρίχτερ μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες.
Ειδικοί της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ έχουν προβλέψει ότι ένας μεγάλος σεισμός κάτω από το Λος Άντζελες θα προκαλούσε εκατοντάδες νεκρούς, δεκάδες χιλιάδες τραυματίες και ζημιές ύψους 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε ότι η τάση, δηλαδή η συσσωρευμένη πίεση υπόγεια, στο νότιο τμήμα του ρήγματος του Αγίου Ανδρέα είναι πλέον υψηλότερη από οποιαδήποτε άλλη στιγμή των τελευταίων αιώνων σε ένα συγκεκριμένο σημείο που ονομάζεται τμήμα Mojave South κοντά στο πέρασμα Cajon.
Αυτή η τάση περιγράφεται καλύτερα ως ενέργεια που «συμπιέζει» αργά το «κλειδωμένο» ρήγμα. Οι δύο πλευρές του ρήγματος, η τεκτονική πλάκα του Ειρηνικού και η Βορειοαμερικανική πλάκα, προσπαθούν να κινηθούν η μία δίπλα στην άλλη αλλά συχνά «κολλάνε».
Όσο περισσότερο συσσωρεύεται η τάση, τόσο πιο πιθανό είναι το κλειδωμένο τμήμα να σπάσει ξαφνικά και να ολισθήσει, απελευθερώνοντας ενέργεια με τη μορφή σεισμού.
Οι επιστήμονες μέτρησαν αυτή την πίεση σε μονάδες MPa (μεγαπασκάλ). Το MPa είναι μια τυπική μονάδα που χρησιμοποιείται από μηχανικούς και επιστήμονες για να περιγράψει την τάση και την πίεση μέσα σε πετρώματα και υλικά. Ένα MPa ισοδυναμεί με ένα εκατομμύριο πασκάλ, τη βασική επιστημονική μονάδα πίεσης.
Αυτή τη στιγμή, το κρίσιμο αυτό τμήμα του ρήγματος του Αγίου Ανδρέα έχει τάση 2,8 MPa, επίπεδο που βρίσκεται στο ή πάνω από το σημείο στο οποίο συνήθως έχουν συμβεί θραύσεις κατά τη διάρκεια μεγάλων σεισμών την τελευταία χιλιετία.
Το κοντινό ρήγμα San Jacinto βρέθηκε να έχει ακόμη υψηλότερη τιμή στα 3,6 MPa – την υψηλότερη πίεση που έχει καταγραφεί ποτέ για αυτό το ρήγμα στην ιστορία της μελέτης των 1.000 ετών.
Τα δύο ρήγματα συναντώνται στο Cajon Pass, το οποίο οι συγγραφείς της μελέτης παρομοίασαν με μια «πύλη» που μπορεί είτε να σταματήσει έναν σεισμό είτε να τον αφήσει να περάσει και στα δύο ρήγματα.
Η Burkhard προειδοποίησε ότι όταν και τα δύο ρήγματα φέρουν τόσο υψηλή τάση ταυτόχρονα, ένας μελλοντικός σεισμός που θα ξεκινήσει από το ένα θα μπορούσε ευκολότερα να «περάσει» την πύλη και να επεκταθεί στο άλλο, δημιουργώντας μια πολύ μεγαλύτερη καταστροφή αντί για δύο μικρότερους σεισμούς.
«Αυτό δεν αποτελεί πρόβλεψη για το πότε θα συμβεί ένας σεισμός», είπε η Burkhard σε δήλωσή της.
«Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι το σύστημα βρίσκεται σε κατάσταση κρίσιμης φόρτισης και ότι μοντέλα βασισμένα στη φυσική όπως αυτό μας δίνουν μια πιο καθαρή εικόνα του εύρους των σεναρίων για τα οποία πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι».
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Geophysical Research: Solid Earth, δημιούργησε ένα λεπτομερές υπολογιστικό μοντέλο που λειτουργεί σαν προσομοίωση σεισμών στο ρήγμα του Αγίου Ανδρέα.
Οι ερευνητές τροφοδότησαν το μοντέλο με πραγματικά ιστορικά δεδομένα των τελευταίων 1.000 ετών, συμπεριλαμβανομένων χρονολογήσεων με άνθρακα από πετρώματα και δακτυλίων δέντρων που λειτουργούν ως «ζωντανό αρχείο» παλαιών σεισμών.
Το μοντέλο προσομοίωσε πώς οι τεκτονικές πλάκες πιέζουν αργά η μία την άλλη, συσσωρεύοντας ενέργεια με την πάροδο του χρόνου και στη συνέχεια απελευθερώνοντάς την απότομα με τη μορφή καταστροφικού σεισμού.
Οι πιο πρόσφατες προβλέψεις της USGS έχουν εξετάσει έναν σεισμό μεγέθους 7,8 Ρίχτερ στο ρήγμα του Αγίου Ανδρέα με επίκεντρο το Λος Άντζελες, μια πόλη 3,8 εκατομμυρίων κατοίκων.
Αυτός ο υποθετικός «Μεγάλος Σεισμός» θα προκαλούσε περίπου 1.800 θανάτους, 50.000 τραυματισμούς και ζημιές ύψους 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με το Great California ShakeOut.
Το Λος Άντζελες έχει βιώσει μερικούς από τους μεγαλύτερους σεισμούς της Καλιφόρνια, όπως τον σεισμό του Northridge το 1994, έναν από τους πιο καταστροφικούς και θανατηφόρους στην ιστορία της πολιτείας.
Αυτός ο σεισμός μεγέθους 6,7 Ρίχτερ κατέρριψε κτίρια σε κομητείες του Λος Άντζελες, της Ventura, του Orange και του San Bernardino. Προκάλεσε τον θάνατο 60 ανθρώπων, τραυμάτισε περισσότερους από 7.000 και άφησε χιλιάδες άστεγους.
Μια μεγάλη θραύση σε οποιοδήποτε τμήμα του νότιου ρήγματος του Αγίου Ανδρέα δεν έχει συμβεί από τον μεγάλο σεισμό του Fort Tejon στις 9 Ιανουαρίου 1857.
