Ο απερχόμενος απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία βρίσκεται «πραγματικά κοντά» και πως τώρα εξαρτάται από την επίλυση δύο βασικών εκκρεμών ζητημάτων: το μέλλον της περιοχής Ντονμπάς της Ουκρανίας και ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια.
Η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 ύστερα από 8 χρόνια συγκρούσεων ανάμεσα σε υποστηριζόμενους από τη Ρωσία αυτονομιστές και τον ουκρανικό στρατό στο Ντονμπάς, το οποίο αποτελείται από τις περιφέρειες Ντονέτσκ και Λουχάνσκ. Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι η αιματηρότερη σύγκρουση στην Ευρώπη μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και έχει πυροδοτήσει τη μεγαλύτερη αντιπαράθεση ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για την Ουκρανία Κιθ Κέλογκ, ο οποίος αναμένεται να αποχωρήσει από τα καθήκοντά του τον Ιανουάριο, δήλωσε στο Φόρουμ Εθνικής Άμυνας Ρίγκαν ότι οι προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης βρίσκονται στα «τελευταία 10 μέτρα», τα οποία όπως σημείωσε είναι πάντα τα πιο δύσκολα. Τα δύο βασικά εκκρεμή ζητήματα, πρόσθεσε ο Κέλογκ, αφορούν το εδαφικό –πρωτίστως το μέλλον του Ντονμπάς—και το μέλλον του ουκρανικού πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, που είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη και βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο.
«Αν ρυθμίσουμε αυτά τα δύο ζητήματα, πιστεύω ότι τα υπόλοιπα πράγματα θα πάνε αρκετά καλά», δήλωσε χθες, Σάββατο, στην Προεδρική Βιβλιοθήκη και Μουσείο Ρόναλντ Ρίγκαν στο Σίμι Βάλεϊ στην Καλιφόρνια. «Κοντεύουμε». «Είμαστε πραγματικά πολύ κοντά», πρόσθεσε. Ο Κέλογκ χαρακτήρισε επίσης «φρικτή» και άνευ προηγουμένου για έναν περιφερειακό πόλεμο την κλίμακα των νεκρών και των τραυματιών που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Πρόσθεσε ότι η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν συνολικά πάνω από 2 εκατομμύρια απώλειες, περιλαμβανομένων των νεκρών και των τραυματιών, από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος. Ούτε η Ρωσία ούτε η Ουκρανία δημοσιοποιούν αξιόπιστες εκτιμήσεις για τις απώλειές τους, όπως επισημαίνει το Reuters. Η Μόσχα δηλώνει ότι οι Δυτικοί και οι Ουκρανοί υπερβάλλουν στις εκτιμήσεις τους όσον αφορά τις απώλειές της, ενώ το Κίεβο δηλώνει ότι η Μόσχα υπερβάλλει στις εκτιμήσεις της για τις ουκρανικές απώλειες.
Η Ρωσία ελέγχει σήμερα το 19,2% της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας, την οποία προσάρτησε το 2014, όλου του Λουχάνσκ, πάνω από το 80% του Ντονέτσκ, περίπου το 75% της Χερσώνας και της Ζαπορίζια και κομμάτια των περιφερειών του Χαρκόβου, του Σούμι, της Μικολάιφ και του Ντνιπροπετρόφσκ, σύμφωνα με το Reuters.
Τον περασμένο μήνα προέκυψε ένα αμερικανικό προσχέδιο ειρηνευτικών προτάσεων 28 σημείων, που διέρρευσε, προκαλώντας ανησυχία σε Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους, οι οποίοι θεώρησαν ότι υποχωρεί στα βασικά αιτήματα της Ρωσίας όσον αφορά το NATO, τον έλεγχο της Μόσχας επί ενός πέμπτου της Ουκρανίας και περιορισμούς στον στρατό της Ουκρανίας. Οι προτάσεις αυτές, οι οποίες όπως δηλώνει τώρα η Ρωσία περιλαμβάνουν 27 σημεία, έχουν χωριστεί σε 4 διαφορετικά μέρη, σύμφωνα με το Κρεμλίνο. Το ακριβές περιεχόμενό τους δεν έχει δημοσιοποιηθεί.
Βάσει των αρχικών αμερικανικών προτάσεων, ο ηλεκτροπαραγωγικός πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια, η λειτουργία του οποίου έχει διακοπεί επί του παρόντος, θα επαναλειτουργήσει υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και το ηλεκτρικό ρεύμα που θα παράγεται θα κατανέμεται ισομερώς στη Ρωσία και την Ουκρανία.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε χθες ότι είχε μια μακρά και «ουσιαστική» τηλεφωνική επικοινωνία με τον ειδικό απεσταλμένο του Αμερικανού προέδρου, τον Στιβ Γουίτκοφ, και τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, τον Τζάρεντ Κούσνερ. Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε εξάλλου την Παρασκευή ότι αναμένει από τον Κούσνερ να κάνει το βασικό μέρος της εργασίας για την κατάρτιση σχεδίου πιθανής συμφωνίας.
