Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και η Mercosur υπέγραψαν σήμερα (17.1.2026), στην Ασουνσιόν της Παραγουάης, την ιστορική -όσο και αμφιλεγόμενη- συμφωνία ελεύθερου εμπορίου έπειτα από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Τη συμφωνία που θα δημιουργήσει μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές ζώνες στον κόσμο καλύπτοντας μια αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων καταναλωτών, υπέγραψαν εκ μέρους της ΕΕ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
«Ήταν ένα μακρύ ταξίδι αλλά η Συμφωνία ΕΕ-Mercosur, η οποία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, έρχεται την κατάλληλη στιγμή, όταν τη χρειαζόμαστε περισσότερο», δήλωσε ο Αντόνιο Κόστα λίγο μετά την υπογραφή.
«Σήμερα, έπειτα από 25 χρόνια εργασίας, γράφουμε ιστορία», τόνισε από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Όπως ανέφερε, η συμφωνία «είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία», καθώς στέλνει το μήνυμα ότι η ΕΕ στηρίζει το άνοιγμα των αγορών, τη συνεργασία, το αμοιβαίο οικονομικό όφελος, με έμφαση στη βιωσιμότητα και στις γεωπολιτικές της επιλογές.
Η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η συμφωνία θα δημιουργήσει «περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό «επί ίσοις όροις» και θα οδηγήσει στην κατάργηση δασμών αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur αναμένεται να αυξηθούν έως και 50 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι εξαγωγές από τις χώρες της Mercosur θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 9 δισεκατομμύρια ευρώ. «Αυτό σημαίνει πραγματική αξία, πραγματική ανάπτυξη, πραγματικές θέσεις εργασίας», σημείωσε η ίδια.
Σύμφωνα με τη Φον ντερ Λάιεν, η συμφωνία θα προωθήσει τις κοινές φιλοδοξίες των δύο περιοχών για βιωσιμότητα, προβλέποντας νομικές δεσμεύσεις με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Όπως είπε, πρόκειται και για μια «γεωπολιτική δέσμευση» μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, βασισμένη σε κοινές αξίες, τον σεβασμό στους κανόνες και την εμπιστοσύνη, ανοίγοντας το δρόμο για ενισχυμένο πολιτικό διάλογο σε ζητήματα η βιωσιμότητα, η ισότητα, αλλά και ειρήνη και ασφάλεια.
Απευθυνόμενη προς τα 450 εκατομμύρια των ευρωπαίων πολιτών, η πρόεδρος της Επιτροπής διαβεβαίωσε ότι «η συμφωνία είναι καλή για την Ευρώπη και για κάθε κράτος μέλος». Σήμερα, 60.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξάγουν στη Mercosur – οι μισές εκ των οποίων είναι μικρομεσαίες – και όπως είπε, θα επωφεληθούν από χαμηλότερους δασμούς, εξοικονομώντας συνολικά έως και 4 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ παράλληλα θα αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες.
Αναφερόμενη στις ανησυχίες του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα, η Φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι έχουν προβλεφθεί «ισχυρές δικλίδες ασφαλείας» για την προστασία των ευαίσθητων γεωργικών τομέων και των εισοδημάτων των αγροτών, ενώ παράλληλα διασφαλίζονται 350 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις.
Τέλος, σημείωσε ότι το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση των διαδικασιών επικύρωσης, ώστε οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να αρχίσουν να απολαμβάνουν τα οφέλη της συμφωνίας το συντομότερο δυνατό.
Τα επόμενα βήματα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur υπέγραψαν σήμερα τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (EMPA) και μια Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου (iTA). Η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης θα πρέπει να επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες.
Παράλληλα, η Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου, η οποία αφορά αποκλειστικά αρμοδιότητες της ΕΕ, θα τεθεί προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Μόλις ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, θα τεθεί σε ισχύ, μέχρι να επικυρωθεί πλήρως η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης, οπότε και θα παύσει να ισχύει.
