Συνταγή ΟΟΣΑ για τη λύση του δημογραφικού προβλήματος της χώρας επεξεργάζονται τα υπουργεία Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, για αυξημένη παιδική φροντίδα, περισσότερες γυναίκες στην εργασία, παραμονή των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων στην αγορά και επιστροφή Ελλήνων του εξωτερικού καθώς και στοχευμένη μετανάστευση.
Συγκεκριμένα, το δημογραφικό εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες προκλήσεις για την Ελλάδα, με τον ΟΟΣΑ να προτείνει ένα πλέγμα παρεμβάσεων που συνδέει την οικογένεια, την αγορά εργασίας, το ασφαλιστικό και την παραγωγικότητα.
Η εικόνα είναι ήδη ιδιαίτερα πιεστική.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού, το 2023 οι πολίτες άνω των 65 ετών αντιστοιχούσαν στο 23,1% του ελληνικού πληθυσμού, έναντι 18,3% κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ.
Την ίδια στιγμή, οι κάτω των 15 ετών αποτελούσαν μόλις το 13,6%, έναντι 17% στον Οργανισμό.
Η γήρανση του πληθυσμού περιορίζει σταδιακά το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό και αυξάνει τις πιέσεις στις δαπάνες για συντάξεις, υγεία και κοινωνική φροντίδα.
Για τον ΟΟΣΑ, επομένως, η αντιμετώπιση του δημογραφικού δεν μπορεί να περιοριστεί στην αύξηση των γεννήσεων, αλλά πρέπει να συνδυαστεί με μέτρα για την ενίσχυση της απασχόλησης και της παραγωγικότητας.
Από τα επιδόματα στις υπηρεσίες για την οικογένεια
Ο Οργανισμός δίνει έμφαση στη δημιουργία και ενίσχυση υπηρεσιών παιδικής φροντίδας, αντί μιας πολιτικής που στηρίζεται κυρίως σε εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις για τη γέννηση ενός παιδιού.
Η πρόσβαση σε βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, όπως και το κόστος της φροντίδας, επηρεάζουν άμεσα τις αποφάσεις των οικογενειών.
Παράλληλα, η δυνατότητα των γονέων να συνεχίζουν να εργάζονται μετά την απόκτηση παιδιών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΟΟΣΑ συνδέει την οικογενειακή πολιτική με την αύξηση της γυναικείας απασχόλησης.
Περισσότερες και καλύτερες υπηρεσίες φροντίδας, ευέλικτες μορφές εργασίας, γονικές άδειες και δικαιότερη κατανομή των οικογενειακών υποχρεώσεων μπορούν να περιορίσουν το επαγγελματικό κόστος της μητρότητας.
Περισσότερα χρόνια στην εργασία
Το δημογραφικό δημιουργεί άμεσες ανάγκες στην αγορά εργασίας, καθώς οι νέες γενιές που θα γεννηθούν σήμερα θα χρειαστούν περίπου δύο δεκαετίες για να εισέλθουν στην παραγωγική διαδικασία.
Για τον λόγο αυτό, ο ΟΟΣΑ δίνει έμφαση στην εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση και την επανεκπαίδευση των εργαζομένων.
Παράλληλα, θεωρεί σημαντική την αύξηση της απασχόλησης των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει χαμηλότερη συμμετοχή των πολιτών ηλικίας 55-64 ετών στην αγορά εργασίας σε σχέση με τον μέσο όρο του Οργανισμού.
Η παράταση του εργασιακού βίου μπορεί να ενισχύσει τα εισοδήματα και τα ασφαλιστικά έσοδα, περιορίζοντας παράλληλα τις επιπτώσεις από τη συρρίκνωση του ενεργού πληθυσμού.
Επιστροφή Ελλήνων και μετανάστευση
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού που βρίσκεται εκτός Ελλάδας.
Η οικονομική κρίση οδήγησε πολλούς νέους και εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης στο εξωτερικό και η επιστροφή μέρους αυτού του πληθυσμού θα μπορούσε να ενισχύσει την παραγωγική βάση της χώρας.
Παράλληλα, ο ΟΟΣΑ αντιμετωπίζει τη νόμιμη μετανάστευση ως ένα από τα εργαλεία για την κάλυψη των ελλείψεων εργατικού δυναμικού.
Το 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού, οι κάτοικοι της Ελλάδας που είχαν γεννηθεί στο εξωτερικό αντιστοιχούσαν στο 11,3% του συνολικού πληθυσμού.
Η μετανάστευση δεν αποτελεί από μόνη της λύση στο δημογραφικό, μπορεί όμως να λειτουργήσει συμπληρωματικά, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου καταγράφονται ελλείψεις προσωπικού.
Η γήρανση αυξάνει τις ανάγκες φροντίδας
Η γήρανση του πληθυσμού δημιουργεί παράλληλα μεγαλύτερες ανάγκες για υγειονομική περίθαλψη και μακροχρόνια φροντίδα.
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει τις περιορισμένες δημόσιες υπηρεσίες μακροχρόνιας φροντίδας στην Ελλάδα και το σημαντικό βάρος που εξακολουθούν να επωμίζονται οι οικογένειες, κυρίως οι γυναίκες.
Η ενίσχυση των σχετικών υπηρεσιών μπορεί να περιορίσει το οικογενειακό βάρος και να επιτρέψει σε περισσότερα άτομα, ιδιαίτερα γυναίκες, να παραμείνουν στην αγορά εργασίας.
Αντώνης Βασιλόπουλος
Πηγή: bankignews.gr
