Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο με άμεση γνώση των συζητήσεων, ο Τραμπ αποφάσισε να προχωρήσει στη συμφωνία με τον Πούτιν αφού το Κίεβο αγνόησε περίπου έξι αμερικανικά αιτήματα να σταματήσει τα πλήγματα στις ρωσικές εγκαταστάσεις διύλισης.
Η συμφωνία, την οποία ανακοίνωσε ο ίδιος ο Τραμπ, προβλέπει την αποστολή περισσότερων από 300.000 τόνων ρωσικού ντίζελ, καθώς και χαλάρωση ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων που αφορούν τις ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές. Η ανακοίνωσή της προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Ζελένσκι, ο οποίος τη χαρακτήρισε «άδικη» και «ανέντιμη», υποστηρίζοντας ότι προσφέρει οικονομική ανάσα στη Μόσχα την ώρα που συνεχίζεται ο πόλεμος.
«Ο Ζελένσκι διαβάζει λάθος την κατάσταση»
Ο Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Axios υποστήριξε ότι η επιμονή της Ουκρανίας να πλήττει τα ρωσικά διυλιστήρια έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια στον Λευκό Οίκο. Κατά την ίδια πηγή, ο Ζελένσκι «διαβάζει λάθος την κατάσταση», καθώς με τη συνέχιση των επιθέσεων διαβρώνει την καλή σχέση που είχε οικοδομήσει με τον Τραμπ τους τελευταίους μήνες.
Τα ουκρανικά πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις αποδείχθηκαν ιδιαίτερα αποτελεσματικά, περιορίζοντας τη δυνατότητα διύλισης της Ρωσίας και προκαλώντας προβλήματα στην εγχώρια αγορά καυσίμων. Η Μόσχα απάντησε με περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τη διεθνή αγορά, η οποία ήδη βρίσκεται υπό πίεση λόγω του πολέμου στο Ιράν. Η επίδραση των εξελίξεων στις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ φαίνεται ότι αποτέλεσε βασικό παράγοντα για τον Τραμπ.
Σύμφωνα με το Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ζητήσει από το Κίεβο να σταματήσει μονομερώς τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, θεωρώντας ότι αυτές συνέβαλλαν στην άνοδο των τιμών που πληρώνουν οι Αμερικανοί καταναλωτές.
Η πρόταση Ζελένσκι που δεν δέχθηκε ο Τραμπ
Ο Ζελένσκι είχε αντιπροτείνει στον Τραμπ, καθώς και στους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, μια αμοιβαία συμφωνία για τις ενεργειακές υποδομές.
Συγκεκριμένα, είχε δηλώσει ότι η Ουκρανία ήταν έτοιμη να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, εφόσον η Ρωσία σταματούσε τα πλήγματα κατά των ουκρανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πρόταση αυτή δεν έγινε αποδεκτή από τον Τραμπ, καθώς, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν θεωρούσε αντίστοιχες τις δύο κατηγορίες επιθέσεων και ζητούσε από το Κίεβο να διακόψει τα χτυπήματα χωρίς να τα συνδέει με αντίστοιχη δέσμευση της Μόσχας.
Το παρασκήνιο των οκτάωρων συνομιλιών στο Μαϊάμι
Η ένταση κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια των συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή στο Μαϊάμι. Στις περίπου οκτώ ώρες διαβουλεύσεων, οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ενημέρωσαν την ουκρανική αντιπροσωπεία ότι ο Ντόναλντ Τραμπ επρόκειτο να συνομιλήσει με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και ότι σχεδίαζε να άρει κυρώσεις που αφορούν τις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ.
Κατά το Axios, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές μετέφεραν στους Ουκρανούς ότι η απόφαση είχε ληφθεί μετά την άρνηση του Κιέβου να ανταποκριθεί στις επανειλημμένες εκκλήσεις της Ουάσιγκτον για τερματισμό των επιθέσεων στα διυλιστήρια.
Ουκρανός αξιωματούχος υποστήριξε μάλιστα ότι στη διάρκεια της συζήτησης υπήρξε προειδοποίηση πως ο Τραμπ θα μπορούσε να διακόψει την παροχή αμερικανικών πληροφοριών προς την Ουκρανία, εάν συνεχιζόταν η ίδια τακτική. Η αμερικανική πλευρά διαψεύδει ότι διατυπώθηκε τέτοια απειλή.
Η συμφωνία ήρθε ενώ συζητούσαν για το τέλος του πολέμου
Η σύγκρουση για το ντίζελ σημειώθηκε την ίδια ώρα που οι Αμερικανοί απεσταλμένοι είχαν ξεκινήσει νέο κύκλο επαφών με Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους για πιθανή συμφωνία τερματισμού του πολέμου.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων στο Μαϊάμι βρίσκονταν οι εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να παράσχουν οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ στην Ουκρανία στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας. Παράλληλα εξετάστηκαν νέες προτάσεις για τα εδαφικά ζητήματα, καθώς και ένα ευρύτερο μεταπολεμικό σχέδιο για την Ουκρανία, το οποίο θα περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης, την ανασυγκρότηση των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων και τρόπους αντιμετώπισης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων που έχει προκαλέσει ο πόλεμος.
Στο τραπέζι μπήκε επίσης ένας οδικός χάρτης για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η μελλοντική σχέση της με το ΝΑΤΟ και η πιθανότητα δημιουργίας ενός νέου πλαισίου ασφάλειας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας.
Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ παρουσίασαν ακόμη πιθανά ενεργειακά deals με τη Ρωσία, τα οποία η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι θα μπορούσαν αφενός να μειώσουν τις διεθνείς τιμές ενέργειας και αφετέρου να λειτουργήσουν ως κίνητρο για παραχωρήσεις της Μόσχας στις ειρηνευτικές συνομιλίες. Axios
Ο Πούτιν δεν δεσμεύθηκε για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις
Παρά τη συμφωνία για το ντίζελ, πάντως, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν δεσμεύθηκε για άμεση επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία. Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας διάρκειας περίπου 90 λεπτών με τον Τραμπ, ο Ρώσος πρόεδρος απέφυγε να δώσει συγκεκριμένη απάντηση για την επιστροφή στο τραπέζι των συνομιλιών.
Ο σύμβουλός του για θέματα εξωτερικής πολιτικής Γιούρι Ουσακόφ υποστήριξε ότι οι πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις στη Μόσχα και σε άλλες ρωσικές πόλεις κατά τη διάρκεια των ρωσικών κοινοβουλευτικών εκλογών «υπονόμευσαν τη δυνατότητα άμεσης επανέναρξης της διαπραγματευτικής διαδικασίας». Όπως μετέφερε ο Ουσακόφ, ο Πούτιν είπε ότι η Μόσχα «θα σκεφτεί πότε μπορούν να επαναληφθούν οι διαπραγματεύσεις».
Παρά τη νέα ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ εξετάζουν το ενδεχόμενο να μεταβούν την επόμενη εβδομάδα τόσο στη Μόσχα όσο και στο Κίεβο, προκειμένου να συνεχίσουν τις επαφές για το νέο αμερικανικό σχέδιο.
Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ, ωστόσο, προσθέτει ένα νέο μέτωπο στις ήδη δύσκολες διαπραγματεύσεις, καθώς η Ουκρανία θεωρεί ότι η χαλάρωση των ενεργειακών κυρώσεων ενισχύει οικονομικά τη Ρωσία, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ δίνει προτεραιότητα στη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ και επιχειρεί παράλληλα να χρησιμοποιήσει τις ενεργειακές συμφωνίες ως διαπραγματευτικό εργαλείο απέναντι στη Μόσχα.
