Την ώρα που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή εξελίσσονται, με το Ιράν να συνεχίζει τον πόλεμο με επιθέσεις σε αραβικές χώρες του Κόλπου, οι αγορές δείχνουν παραδόξως «ψύχραιμες», γεγονός που συνδέεται με τις τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου για άρση των κυρώσεων στο πετρέλαιο και επίσπευση της λήξης του πολέμου λόγω της επίτευξης των στόχων που είχε θέσει.
Είναι ενδεικτικό ότι οι αγορές της Ασίας αντιδρούν ανοδικά ενώ το αργό πετρέλαιο Brent υποχωρεί σήμερα Τρίτη (10.3.2026) προς τα 93 δολάρια το βαρέλι σε συνέχεια των καθησυχαστικών δηλώσεων για την διάρκεια του πολέμου.
Ειδικότερα, στην αγορά πετρελαίου τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού Brent υποχώρησαν και κάτω από τα 93 δολάρια ανά βαρέλι αφού είχαν εκτοξευθεί σχεδόν στα 120 δολάρια στην προηγούμενη συνεδρίαση, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ο πόλεμος με το Ιράν μπορεί να πλησιάζει στο τέλος του και ότι η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ προχωρά πολύ νωρίτερα από το αρχικό της χρονοδιάγραμμα.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι σχεδιάζει να άρει τις κυρώσεις που σχετίζονται με το πετρέλαιο και να ζητήσει από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ να συνοδεύσει τα δεξαμενόπλοια μέσω των Στενών του Ορμούζ, σε μια προσπάθεια να διατηρήσει υπό έλεγχο τις τιμές του πετρελαίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αρχικά διαβεβαιώσει ότι αυτή η άνοδος των τιμών είναι «μικρό τίμημα για την ειρήνη και την ασφάλεια» στον κόσμο. Χθες, Δευτέρα, το βράδυ επιχείρησε μια απροσδόκητη μεταστροφή.
«Θα άρουμε επίσης ορισμένες κυρώσεις που συνδέονται με το πετρέλαιο για να μειώσουμε τις τιμές μέχρι αυτό να τακτοποιηθεί», δήλωσε στους δημοσιογράφους, αφού είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν διευκρίνισε σε ποιες κυρώσεις αναφέρεται ούτε ποιες χώρες αφορούν.
«Μετά, ποιος ξέρει; Ίσως να μην χρειαστεί να τις επαναφέρουμε (σ.σ.: τις κυρώσεις). Θα υπάρχει τόση ειρήνη», πρόσθεσε. Ως αποτέλεσμα η τιμή του πετρελαίου υποχώρησε σε διψήφιο ποσοστό.
Οι πρωτοβουλίες Τραμπ που επηρεάζουν το πετρέλαιο
Υπενθυμίζεται ότι ήδη από την Τετάρτη, η Ουάσινγκτον εξαίρεσε από τις κυρώσεις την Ινδία, επιτρέποντάς της να εισάγει για ένα μήνα ρωσικό πετρέλαιο – μεταξύ άλλων και από πλοία στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε την επομένη πως μελετά τη δυνατότητα να διευρυνθεί η άρση των κυρώσεων επί του ρωσικού πετρελαίου «ώστε να ανακουφισθεί η αγορά» όσο καιρό διαρκεί η σύγκρουση. Η Μόσχα δήλωσε ότι συζητάει αυτό το θέμα με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι δηλώσεις αυτές αντανακλούν την ανησυχία του Λευκού Οίκου που θέλει να αποφύγει μια έκρηξη των τιμών αυξάνοντας την παγκόσμια προσφορά πριν από τις εκλογές των μέσων της προεδρικής θητείας στις ΗΠΑ, που θα πραγματοποιηθούν το Νοέμβριο.
Όμως μια τέτοια χαλάρωση δημιουργεί ένα δίλημμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες επιδιώκουν από το 2022 να περιορίσουν τις δυνατότητες της Μόσχας να χρηματοδοτεί τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τον Οκτώβριο 2025 η Ουάσινγκτον πρόσθεσε τις γιγάντιες ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες Rosneft και Lukoil στον κατάλογο των κυρώσεων για να ασκήσει πίεση στο Κρεμλίνο – πριν άρει, την Πέμπτη, χωρίς να δώσει καμιά εξήγηση, αυτές που είχαν στόχο τις γερμανικές θυγατρικές της Rosneft.
Τα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο και το αέριο βρίσκονταν τον Ιανουάριο στο κατώτερο επίπεδο των τελευταίων πέντε ετών και η ρωσική οικονομία, που εξαρτάται από αυτά, αντιμετωπίζει προβλήματα.
Οι διαταραχές στις εξαγωγές πετρελαίου
Μείζων προμηθευτής των χωρών της ΕΕ σε πετρέλαιο και αέριο πριν από την επίθεση στην Ουκρανία, η Ρωσία κατηύθυνε τις εξαγωγές της προς την Ασία και κατά πρώτον προς την Κίνα. Ωστόσο η Ινδία, η Νότια Κορέα, το Βιετνάμ, η Κίνα είναι επίσης οι ασιατικές χώρες που είναι οι πιο ευάλωτες στον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ.
Αναλυτές παρατηρούν ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ντόναλντ Τραμπ -σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, στη συνέχεια πόλεμος εναντίον του Ιράν- έχουν ως συνέπεια να απομακρύνουν τα κράτη που εισάγουν πετρέλαιο απ’ αυτές τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες, καθιστώντας έτσι ενδεχομένως ελκυστικό το ρωσικό πετρέλαιο.
Η Μόσχα διαθέτει ένα επιχείρημα για να υποστηρίξει ότι οι θαλάσσιες οδοί που επιτρέπουν τον εφοδιασμό της Κίνας μπορεί να κλείσουν ανά πάσα στιγμή από τις ΗΠΑ για να προωθήσει το δικό της δίκτυο αγωγών. Στο πλαίσιο αυτό, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε επίσης χθες, Δευτέρα (9.3.2026) ότι είναι έτοιμος να προμηθεύσει τις ευρωπαϊκές χώρες με πετρέλαιο και αέριο, αν ταχθούν υπέρ μιας «διαρκούς και σταθερής συνεργασίας» με τη Μόσχα.
Η αλλαγή κατεύθυνσης στις αγορές
Εντωμεταξύ, προσθέτοντας καθοδική πίεση από χθες στις τιμές του πετρελαίου, οι υπουργοί Οικονομικών της G7 δήλωσαν ότι η ομάδα «είναι έτοιμη» να απελευθερώσει πετρέλαιο από τα στρατηγικά αποθέματα εάν χρειαστεί, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν ληφθεί μέτρα. Οι τιμές του πετρελαίου είχαν αυξηθεί τη Δευτέρα, καθώς οι μεγάλοι πετρελαιοπαραγωγοί της Μέσης Ανατολής άρχισαν να μειώνουν την παραγωγή τους. Με την κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων να περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό στα Στενά του Ορμούζ, αρκετοί παραγωγοί, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κουβέιτ και του Ιράκ, έχουν αρχίσει να περιορίζουν την παραγωγή καθώς οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης γεμίζουν γρήγορα.
Πάντως οι δηλώσεις Τραμ περί της λήξης του πολέμου έχουν βελτιώσει το κλίμα στις αγορές. Είναι ενδεικτικό ότι ο δείκτης Nikkei 225 του Τόκιο σημείωνε νωρίτερα κέρδη πάνω από 3%, ο Kospi της Νότιας Κορέας ξεπέρασε και το 6%, με ανάλογη άνοδος για τα Χρηματιστήρια Χογκ Κογκ και Σαγκάης.
Οι επενδυτές πάντως αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στη δήλωση του υπουργού Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων σε περισσότερο ρωσικό πετρέλαιο.
