Μπορεί να άργησαν λίγο… αλλά το κατάλαβαν!
Οι Ευρωπαίοι κατάλαβαν ότι όχι μόνο δεν υπάρχει πλέον ΝΑΤΟ, αλλά και ότι ο πάλαι ποτέ προστάτης τους, η Αμερική, είναι απέναντί τους.
Ο κόσμος έχει αλλάξει, αλλά οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις το συνειδητοποίησαν με τις απειλές του Donald Trump για κατάληψη της Γροιλανδίας.
Οι πολιτικοί στην Ευρώπη δεν αγνοούν πια τη σκληρή ρητορική του Αμερικανού προέδρου και αναζητούν εσπευσμένα τρόπους για να τον αποτρέψουν.
«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για άμεση σύγκρουση με τον Trump», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης που είναι ενήμερος των συζητήσεων στο Politico.
«Βρίσκεται σε επιθετική φάση και οφείλουμε να προετοιμαστούμε».
Ωστόσο… πρώην ανώτατος αξιωματούχος του NATO πρότεινε ότι η Συμμαχία θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Γροιλανδίας, Δανίας και ΗΠΑ, όπως έχει πράξει στο παρελθόν σε διαφορές μεταξύ συμμάχων, όπως της Τουρκίας και της Ελλάδας.
Με πολύ… επιτυχία, βέβαια!
Τα σχέδια των ΗΠΑ
Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio δήλωσε την Τετάρτη ότι σκοπεύει να συζητήσει με Δανούς αξιωματούχους την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ την επόμενη εβδομάδα.
Ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι η προτίμηση του Trump είναι μια συμφωνημένη λύση μέσω διαπραγματεύσεων, ακόμη και η αγορά του νησιού, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται στρατιωτική κατάληψη.
Καθώς οι διπλωματικές κινήσεις εντείνονται, ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών Jean-Noël Barrot δήλωσε ότι συζήτησε με τους ομολόγους του από τη Γερμανία και την Πολωνία μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στις απειλές Trump.
«Το διακύβευμα είναι πώς η Ευρώπη και η ΕΕ μπορούν να ενισχυθούν ώστε να αποτρέπουν απειλές κατά της ασφάλειας και των συμφερόντων τους.
Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση και δεν μπορεί να καταληφθεί», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, διπλωμάτες, ειδικούς και πηγές του NATO που μίλησαν ανώνυμα στο POLITICO, η Ευρώπη δεν έχει ακόμη σαφή εικόνα των εργαλείων που διαθέτει.
«Όλοι είναι σοκαρισμένοι και κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι να κάνει.
Οι Αμερικανοί μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν, αλλά απαντήσεις χρειάζονται τώρα — όχι σε πέντε ή επτά χρόνια», δήλωσε πρώην Δανός βουλευτής.
Οι σχεδιασμοί της Γερμανίας
Στο μεταξύ, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Johann Wadephul εργάζεται πάνω σε ένα σχέδιο που θα μπορούσε να περιλαμβάνει ευρωπαϊκή αποτροπή σε περίπτωση που οι ΗΠΑ επιχειρήσουν να επιτεθούν ή να καταλάβουν τη Γροιλανδία, καθώς και ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ σε άμεση γειτνίαση με τη Γροιλανδία.
Μια άλλη πηγή του Politico ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ζητήσει προετοιμασίες για άμεση αντιπαράθεση με τον Πρόεδρο Donald Trump σχετικά με τις αξιώσεις του στο νησί.
Μέχρι το 1953, η Γροιλανδία ήταν δανική αποικία. Παραμένει μέρος του Δανικού Βασιλείου, αλλά το 2009 απέκτησε το δικαίωμα αυτοδιοίκησης και ανεξάρτητης επιλογής εσωτερικής πολιτικής.
Οι επιλογές της Ευρώπης
Σενάριο 1: Αναζήτηση συμβιβασμού
Ο Donald Trump υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για τα αμερικανικά συμφέροντα ασφάλειας και κατηγορεί τη Δανία ότι δεν κάνει αρκετά για να την προστατεύσει από την αυξανόμενη στρατιωτική δραστηριότητα της Κίνας και της Ρωσίας στην Αρκτική.
Μια λύση υπό διαπραγμάτευση, που θα επιτρέπει στον Trump να εξέλθει των συνομιλιών προβάλλοντας ένα αποτέλεσμα που μπορεί να παρουσιάσει ως νίκη, ενώ ταυτόχρονα θα δίνει στη Δανία και τη Γροιλανδία τη δυνατότητα να «σώσουν τα προσχήματα», θεωρείται από πολλούς η ταχύτερη διέξοδος από την κρίση.
Πρώην ανώτατος αξιωματούχος του NATO πρότεινε ότι η Συμμαχία θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Γροιλανδίας, Δανίας και ΗΠΑ, όπως έχει πράξει στο παρελθόν σε διαφορές μεταξύ συμμάχων, όπως της Τουρκίας και της Ελλάδας.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο NATO, Matthew Whitaker, δήλωσε την Τετάρτη ότι ο Trump και οι σύμβουλοί του θεωρούν πως η Γροιλανδία δεν είναι επαρκώς θωρακισμένη.
«Καθώς οι πάγοι λιώνουν και οι θαλάσσιες διαδρομές στην Αρκτική και τον Άνω Βορρά ανοίγουν, η Γροιλανδία μετατρέπεται σε πολύ σοβαρό κίνδυνο ασφαλείας για την ηπειρωτική Αμερική», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο αυτό, σύμμαχοι του NATO εξετάζουν νέες πρωτοβουλίες προς τον Trump για την ενίσχυση της ασφάλειας της Γροιλανδία, παρά το γεγονός ότι πολλοί στην Ευρώπη εκτιμούν πως οι άμεσες απειλές από ρωσικά και κινεζικά πλοία είναι υπερβολικά διογκωμένες.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η επιτάχυνση των αμυντικών δαπανών στην Αρκτική, η διεξαγωγή περισσότερων στρατιωτικών ασκήσεων στην περιοχή και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, η ανάπτυξη στρατευμάτων για την ασφάλεια της Γροιλανδία και την καθησύχαση των ΗΠΑ, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες του NATO.
Εξετάζεται επίσης η δημιουργία ενός σχήματος τύπου «Arctic Sentry», δηλαδή η μεταφορά στρατιωτικών μέσων της Συμμαχίας στην περιοχή, κατά τα πρότυπα των αποστολών Eastern Sentry και Baltic Sentry.
«Οτιδήποτε μπορεί να γίνει για να ενισχυθεί η παρουσία του NATO κοντά στη Γροιλανδία και να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του Trump, θα πρέπει να αξιοποιηθεί στο έπακρο», ανέφερε ένας από τους διπλωμάτες.
Ο Trump προβάλλει επίσης ως κίνητρο τα τεράστια αποθέματα ορυκτών, καθώς και τις πιθανές πετρελαϊκές και φυσικού αερίου πηγές της Γροιλανδίας.
Ωστόσο, υπάρχει λόγος που το νησί παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο: η εξόρυξη σε ένα τόσο αφιλόξενο περιβάλλον είναι εξαιρετικά δύσκολη και δαπανηρή, καθιστώντας τα προϊόντα λιγότερο ανταγωνιστικά από τις κινεζικές εισαγωγές.
Δανοί διπλωμάτες σημειώνουν ότι επί χρόνια προσπαθούσαν να πείσουν τους Ευρωπαίους εταίρους για την ανάγκη επενδύσεων στη Γροιλανδία, χωρίς ιδιαίτερη ανταπόκριση.
Ωστόσο, Ευρωπαίος διπλωμάτης με γνώση του θέματος αναφέρει ότι πλέον διαφαίνεται αλλαγή στάσης.
Σενάριο 2: Γενναία χρηματοδότηση της Γροιλανδίας
Η κυβέρνηση Trump έχει στηρίξει ενεργά το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδία, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι εάν το αρκτικό έδαφος αποχωρήσει από το Βασίλειο της Δανία και συνάψει συμφωνία με τις ΗΠΑ, θα δεχθεί μαζικές αμερικανικές επενδύσεις.
Παρότι ο Trump δεν έχει αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος, επιμένει ότι θα προτιμούσε η Γροιλανδία να ενταχθεί στις ΗΠΑ «οικειοθελώς».
Η ΕΕ και η Δανία επιχειρούν να πείσουν τους κατοίκους της Γροιλανδία ότι μπορούν να τους προσφέρουν καλύτερους όρους. Σύμφωνα με σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι Βρυξέλλες σκοπεύουν να υπερδιπλασιάσουν τις δαπάνες για τη Γροιλανδία από το 2028, ανεβάζοντάς τες στα 530 εκατ. ευρώ για επταετή περίοδο.
Το ποσό αυτό προστίθεται στα κονδύλια που ήδη χορηγεί η Δανία στο αυτοδιοικούμενο έδαφος, ενώ η Γροιλανδία θα μπορεί να διεκδικήσει επιπλέον 44 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκά προγράμματα για απομακρυσμένες περιοχές.
Η ευρωπαϊκή και δανική στήριξη εστιάζει σήμερα κυρίως στην κοινωνική πρόνοια, την υγεία, την εκπαίδευση και την πράσινη μετάβαση.
Στο νέο σχέδιο, το βάρος μετατοπίζεται και στην ανάπτυξη της ικανότητας εξόρυξης φυσικών πόρων.
«Πολλοί άνθρωποι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, οι υποδομές υστερούν και οι πόροι μας εξάγονται χωρίς ουσιαστικό όφελος για τη Γροιλανδία, αλλά κυρίως προς όφελος δανικών εταιρειών», δήλωσε ο Kuno Fencker, βουλευτής της αντιπολίτευσης υπέρ της ανεξαρτησίας.
Ένα ελκυστικό ευρωπαϊκό πακέτο, εκτιμάται, θα μπορούσε να απομακρύνει τη Γροιλανδία από την αμερικανική επιρροή.
Σενάριο 3: Οικονομικά αντίποινα
Από την πρώτη θητεία Trump, στην Ευρώπη εξετάζεται πώς μπορεί να διασφαλιστεί η ευρωπαϊκή, σκανδιναβική και αρκτική ασφάλεια χωρίς ενεργή αμερικανική συμμετοχή, σημειώνει ο Thomas Crosbie από το Royal Danish Defense College.
«Είναι δύσκολο, αλλά εφικτό. Όμως το να προστατευθεί η Ευρώπη από την America μοιάζει αδιανόητο», τονίζει.
Η ΕΕ διαθέτει πάντως ένα ισχυρό εργαλείο: το Anti‑Coercion Instrument, το λεγόμενο «εμπορικό μπαζούκα», που επιτρέπει αντίποινα σε περιπτώσεις εμπορικού εκβιασμού.
Με τις ΗΠΑ να διατηρούν δασμούς κατά της ΕΕ, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να το επαναφέρουν.
«Οι εξαγωγές μας προς τις ΗΠΑ ξεπερνούν τα 600 δισ. ευρώ και σε περίπου ένα τρίτο των προϊόντων κατέχουμε μερίδιο αγοράς άνω του 50%. Αυτή είναι και η δύναμή μας», δήλωσε ο Bernd Lange, πρόεδρος της επιτροπής εμπορίου του ευρωκοινοβουλίου.
Σενάριο 4: Στρατεύματα επί του εδάφους
Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν στρατιωτική κατάληψη της Γροιλανδία, οι ευρωπαϊκές επιλογές είναι περιορισμένες.
Νομικά, η Δανία θα μπορούσε να υποχρεωθεί να απαντήσει στρατιωτικά, βάσει διαταγής του 1952 που προβλέπει άμεση αντίδραση σε επίθεση σε δανικό έδαφος.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι η αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων —εφόσον το ζητήσει η Δανία— θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά, αυξάνοντας το κόστος μιας αμερικανικής επέμβασης, ακόμη κι αν δεν μπορούσε να την αποτρέψει.
«Θα μπορούσε να υπάρξει ένα φαινόμενο “tripwire”, με δυνάμεις να βρίσκονται φυσικά στον δρόμο, δημιουργώντας ένα σκηνικό τύπου Πλατείας Tiananmen», λέει ο Crosbie.
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι πρόκειται για αχαρτογράφητο έδαφος, με πραγματικό κίνδυνο απώλειας ανθρώπινων ζωών.
Πηγή: bankingnews.gr
