Ο Ρούτε κατηγόρησε τη Μόσχα ότι έχει παραβιάσει τον εναέριο χώρο συμμαχικών κρατών «με μαχητικά και μη επανδρωμένα αεροσκάφη», ότι έχει προχωρήσει σε «δολιοφθορές» και ότι έχει στείλει «κατασκοπευτικά πλοία στα ύδατά μας». Οι ενέργειες αυτές είναι, όπως είπε, «απερίσκεπτες και επικίνδυνες». Στο ίδιο πλαίσιο επεσήμανε ότι η Ρωσία «εργάζεται στενά» με την Κίνα, τη Βόρεια Κορέα και το Ιράν «για να αποσταθεροποιήσει τις κοινωνίες μας και να καταργήσει τους παγκόσμιους κανόνες», ενώ οι χώρες αυτές «προετοιμάζονται για μακροχρόνια αντιπαράθεση».
Απευθυνόμενος στους υπουργούς, ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ υπογράμμισε ότι οι σύμμαχοι «ενισχύουμε τις αμυντικές μας επενδύσεις αλλά όλοι πρέπει να συμβάλουμε αναλογικά». Για την Ουκρανία σημείωσε ότι «χρειάζεται τη στήριξή μας περισσότερο από ποτέ», καθώς πλησιάζει ο χειμώνας και «οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται».
Η συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ αναμένεται να εστιάσει τόσο στις εξελισσόμενες ειρηνευτικές πρωτοβουλίες για τον πόλεμο στην Ουκρανία όσο και σε ζητήματα αποτροπής και άμυνας της Συμμαχίας.
Πριν από την έναρξη της συνόδου, κατά την άφιξή του στη νατοϊκή έδρα, ο Ρούτε δήλωσε ότι, παρότι είναι θετικό ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου, η Συμμαχία πρέπει να διασφαλίσει ότι η Ουκρανία θα βρεθεί στην «ισχυρότερη δυνατή θέση». Όπως είπε, οι σύμμαχοι θα συζητήσουν «να διατηρήσουμε την Ουκρανία όσο το δυνατόν πιο ισχυρή στη μάχη σήμερα», αλλά και «να είναι στην ισχυρότερη δυνατή θέση όταν οι ειρηνευτικές συνομιλίες αρχίσουν πραγματικά, με τρόπο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποτελέσματα».
Ο γενικός γραμματέας πρόσθεσε ότι ο καλύτερος τρόπος άσκησης πίεσης προς τη Ρωσία είναι «να συνεχίσουν να ρέουν όπλα προς την Ουκρανία» και να αισθανθεί η Μόσχα το «δάγκωμα» από «αποτελεσματικές οικονομικές κυρώσεις».
Σύνοδος στην σκιά της αποτυχίας των διαβουλεύσεων στη Μόσχα
Η νέα φάση των διαβουλεύσεων στις Βρυξέλλες έρχεται μετά τις χθεσινές συνομιλίες στη Μόσχα μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων αξιωματούχων, οι οποίες, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, δεν οδήγησαν σε ουσιαστική πρόοδο ως προς πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Εκπρόσωπος του Κρεμλίνου χαρακτήρισε τη συνάντηση του Ρώσου Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν με τον ειδικό απεσταλμένο του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Steve Witkoff, «εποικοδομητική», ενώ από την αμερικανική πλευρά δεν υπήρξε σχόλιο.
Το πλαίσιο των συνομιλιών καθορίστηκε από ένα ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων που προώθησαν οι ΗΠΑ, το οποίο θεωρήθηκε ευρέως ως ευνοϊκό για τη Ρωσία και καταρτίστηκε έπειτα από συνεννόηση με τη Μόσχα. Η διαρροή του σχεδίου, πριν από δύο εβδομάδες, προκάλεσε έντονη κινητικότητα μεταξύ Ουάσινγκτον, Κιέβου και ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, το αρχικό σχέδιο προέβλεπε, μεταξύ άλλων:
• την αναγνώριση της Κριμαίας και των περιοχών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ ως ρωσικών
• την επιβεβαίωση της ουκρανικής κυριαρχίας, με παράλληλη παραχώρηση των εδαφών που ελέγχει ακόμη το Κίεβο στις δύο περιοχές
• τον περιορισμό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στις 600.000
• την «επανένταξη της Ρωσίας στην παγκόσμια οικονομία».
Οι προβλέψεις αυτές πυροδότησαν αντιδράσεις, καθώς θεωρήθηκαν ότι προσεγγίζουν τις ρωσικές θέσεις. Η Ουκρανία και ευρωπαϊκές χώρες ζήτησαν τροποποιήσεις, οδηγώντας σε νέα διαπραγμάτευση στη Γενεύη.
Εκεί, ΗΠΑ και Ουκρανία φέρονται να κατέληξαν σε νέα εκδοχή του σχεδίου, η οποία –σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες– περιλαμβάνει:
• δέσμευση της Ουκρανίας «να μην ανακτήσει κατεχόμενο κυρίαρχο έδαφος με στρατιωτικά μέσα, αλλά μέσω διαπραγματεύσεων»
• αύξηση του ορίου των ουκρανικών δυνάμεων στις «800.000»
• ότι η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα εξαρτηθεί «από τη συναίνεση των μελών της Συμμαχίας – η οποία, όπως λέγεται, δεν υφίσταται επί του παρόντος»
• δέσμευση του ΝΑΤΟ «να μην σταθμεύσει δυνάμεις στην Ουκρανία»
• παροχή εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία «καθρεφτίζοντας το Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ», δηλαδή ότι «μια επίθεση στην Ουκρανία θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση κατά των μελών της Συμμαχίας».
Παρά τις αναπροσαρμογές, το πλαίσιο παραμένει ανοιχτό. Νέος γύρος συνομιλιών ΗΠΑ–Ουκρανίας έγινε αυτή την εβδομάδα στη Φλόριντα, ενώ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα στοιχεία της πρότασης που ο Steve Witkoff και ο Jared Kushner συζήτησαν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν «παραμένουν ασαφή».
Στη Μόσχα, η Ρωσία απέρριψε τις τροποποιήσεις των Ουκρανών και των Ευρωπαίων. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι οι αλλαγές είναι «απαράδεκτες» και προειδοποίησε: «Αν η Ευρώπη θέλει να πάει σε πόλεμο και αρχίσει έναν, είμαστε έτοιμοι τώρα».
