Η αστάθεια στην ενεργειακή αγορά τροφοδοτείται εφέτος από μία νέα σύρραξη, και αυτή τη φορά είναι από το Ισραήλ. Ενώ ακόμα δεν έχουν τελειώσει, ούτε έχουν απορροφηθεί τα απόνερα του ρωσο-ουκρανικού πολέμου, οι τιμές στο πετρέλαιο (που είναι καθοριστικός δείκτης για την παγκόσμια οικονομία) μπορεί να επηρεαστούν, πριν καν ακόμα υποχωρήσουν από την περσινή πληθωριστική κρίση.
Οι συγκρούσεις, μπορούν να οδηγήσουν σε νέες περιπέτειες τις τιμές της ενέργειας, και να τροφοδοτήσουν εκ νέου το ρυθμό ακρίβειας στα τρόφιμα, τα οποία ήδη κινούνται σε υψηλά επίπεδα
Το πετρέλαιο αυξάνεται μετά τις επιθέσεις στο Ισραήλ, στα 90 δολάρια το βαρέλι
Στις αρχές Ιανουαρίου η τιμή του πετρελαίου ήταν στα $82 ανά βαρέλι, τον Σεπτέμβριο είχε φτάσει στα $96, λίγο πριν τον πόλεμο ήταν στα $88, και τώρα στα 89$- αρκετά κάτω από τα $100 που είχε θέσει ως στόχο το καρτέλ του ΟΠΕΚ. Πέρσι, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα, δηλαδή η ετήσια μεταβολή του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), ήταν στο 12,1%, τιμή που αντιστοιχούσε σε υψηλό 30 ετών. Εφέτος, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2023 διαμορφώθηκε στο 2,4%, όμως στα τρόφιμα έπιασε το 10%.
Τα σενάρια για τη Μέση Ανατολή είναι τρία και σε όλα, η γενική κατεύθυνση είναι ίδια. Δηλαδή, πιο ακριβό πετρέλαιο, υψηλότερος πληθωρισμός και χαμηλότερη ανάπτυξη. Οι διαφορές είναι στην ένταση καθότι όσο εξαπλώνεται η σύγκρουση, τόσο οι επιπτώσεις του πολέμου θα γίνονται παγκόσμιες, αντί για περιφερειακές.
Έχουν περάσει 50 χρόνια από το 1973, όπου ξεκίνησε η μεγάλη αύξηση του πληθωρισμού, και τα επιτόκια ανέβηκαν περίπου στο 14% μέχρι το 1980. Η τότε πετρελαϊκή κρίση παράτεινε τη διαδικασία τιθάσευσης του πληθωρισμού εξαιτίας του πολέμου των 6 ημερών στην περιοχή του Ισραήλ. Μια ανάφλεξη στην ίδια περιοχή μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για την παγκόσμια οικονομία και την Ελλάδα.
Πρωτοσέλιδο, ΤΑ ΝΕΑ. 1973
- ΣΕΝΑΡΙΟ 1. ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΤΑ +3-4 δολάρια το βαρέλι. ΑΠΟ 89 δολ. σήμερα
Στο πρώτο, οι συγκρούσεις περιορίζονται γενικά στη Γάζα και το Ισραήλ. Το Ιράν έχει ήδη αυξήσει την παραγωγή του κατά 700.000 βαρέλια την ημέρα. Στο σενάριο αυτό, το Bloomberg Economics να υπολογίζει ότι εάν αυτό το πετρέλαιο χαθεί από την αγορά, οι τιμές θα αυξηθούν κατά 3 με 4 δολάρια το βαρέλι. - ΣΕΝΑΡΙΟ 2. ΑΥΞΗΣΗ 10% ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΟΥ 94 δολάρια το βαρέλι.
Στο δεύτερο, η σύγκρουση εξαπλώνεται σε γειτονικές χώρες όπως ο Λίβανος και η Συρία, όπου βρίσκονται ισχυρές ομάδες μαχητών με τη στήριξη της Τεχεράνης, ουσιαστικά καταλήγοντας σε έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων μεταξύ του Ισραήλ και του Ιράν. Εάν η σύγκρουση επεκταθεί στον Λίβανο και τη Συρία, το οικονομικό κόστος θα αυξηθεί. Να σημειωθεί ότι στον αιματηρό πόλεμο Ισραήλ-Χεζμπολάχ του 2006, το πετρέλαιο ενισχύθηκε κατά 5 δολάρια το βαρέλι. Σήμερα, αυτό θα αντιστοιχούσε σε αύξηση 10%, στα 94 δολάρια. Εντάσεις θα μπορούσαν να προκύψουν στην ευρύτερη περιοχή. Αίγυπτος, Λίβανος και Τυνησία βαλτώνουν σε οικονομική και πολιτική στασιμότητα και θα μπορούσαν να παραδοθούν σε διαμαρτυρίες και μία επανάληψη της Αραβικής Άνοιξης. Η παγκόσμια οικονομία θα βρεθεί αντιμέτωπη με δύο σοκ: Μία αύξηση των τιμών του πετρελαίου κατά 10% και μία risk off κίνηση στις αγορές, όπως συνέβη στην Αραβική Άνοιξη. - ΣΕΝΑΡΙΟ 3. ΑΥΞΗΣΗ ΣΤΑ 150 δολάρια το βαρέλι.
Στο τρίτο σενάριο, η κατάσταση κλιμακώνεται σε μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στους δύο εχθρούς. Σε αυτό το σενάριο, οι εντάσεις ανάμεσα στις υπερδυνάμεις του πλανήτη θα έκαναν την κατάσταση ακόμα πιο ευμετάβλητη, καθώς οι ΗΠΑ είναι στενός σύμμαχος του Ισραήλ, ενώ η Κίνα και η Ρωσία ενισχύουν τους δεσμούς τους με το Ιράν. Με δεδομένο ότι το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου προέρχεται από την περιοχή του Κόλπου, οι τιμές θα εκτινάσσονταν. το Bloomberg σημειώνει ότι οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να μην τετραπλασιαστούν, όπως έγινε το 1973, αλλά να αυξηθούν όπως συνέβη μετά την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ το 1990. Με τα σημερινά δεδομένα, οι τιμές θα έφταναν στα 150 δολάρια. Το Bloomberg προβλέπει, επίσης, ένα ακραίο risk off στις αγορές.
