Το πιο διαδεδομένο ποτό για να συνοδεύσεις στην Τουρκία το κοκορέτσι (το οποίο σερβίρεται κατά βάση ως τυλιχτό) είναι το αριάνι: ένα παραδοσιακό ρόφημα, το οποίο φτιάχνεται από γιαούρτι και αλάτι – η δροσιά του είναι ιδανική για να ισορροπήσεις το κάψιμο και την ένταση από τα καρυκεύματα.
Σύμφωνα με τον ουρανίσκο του πολυταξιδεμένου Anthony Bourdain, το καλύτερο τυλιχτό είναι με κοκορέτσι και σερβίρεται στο Durumzade, όπως δήλωσε με σιγουριά στο No Reservations. Πρόκειται για ένα μικρό αλλά ιστορικό φαστφουντάδικο στην Κωνσταντινούπολη.
Όταν ξεκίνησαν οι συζητήσεις για την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2005, μια σειρά από προϋποθέσεις τέθηκαν από την πλευρά της Δύσης, με μία εξ αυτών να είναι και η απαγόρευση στην πώληση εντοσθίων. Η αιτιολογία ήταν ότι αντιβαίνει στα υγειονομικά πρωτόκολλα της ένωσης. Το χάσμα ανάμεσα στις δύο μεριές αποδείχθηκε αγεφύρωτο σε πολύ σημαντικότερα θέματα, οπότε δε συζητήθηκε ποτέ στην τουρκική κοινότητα.
Μακραίωνη είναι η παράδοση του συγκεκριμένου εδέσματος και στο ελληνικό στομάχι: η σούβλα εξελίχθηκε σε σύμβολο μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, αλλά οι πρώτες αναφορές πηγαίνουν πολύ πιο πίσω στην αρχαία Ελλάδα και στα Ομηρικά Έπη. Τόσο από παραστάσεις αγγείων όσο και από τα έργα του μεγάλου επικού ποιητή γνωρίζουμε για την Πλεκτή που σούβλιζαν τότε σε δόρατα, χρησιμοποιώντας εντόσθια ζώων. Με ξύδι, μέλι και νερό έφτιαχναν τη μαρινάδα.
To 2020, o Τούρκος Zakir Akgün μπήκε στο βιβλίο των Παγκόσμιων Ρεκόρ Γκίνες για το πιο μακρύ κοκορέτσι που έχει φτιαχτεί ποτέ: το μερακλίδικο έδεσμα ήταν πάνω από 80 κιλά και σε μήκος έφτανε τα 5 μέτρα, ενώ για να τυλιχτεί χρειάστηκαν 8 έμπειρα άτομα και 6 ημέρες δουλειάς. Και πάλι το ψήσιμο χρειάστηκε ένα τρίωρο, γεγονός που αποδεικνύει τη μαεστρία.
Κοκορέτσι στο φούρνο γίνεται; Ναι, αλλά με κάποιες προϋποθέσεις, απαντούν οι παραδοσιακοί μάγειρες: πρέπει να φτιάξετε μικρά κοκορέτσια (ατομικές μερίδες) και να τα τυλίξετε με λαδόκολλα κι αλουμινόχαρτο για να μη χάσουν τους χυμούς τους στο ψήσιμο, προτού τα ξεσκεπάσετε για το χρώμα. Παραλλαγές με τα ίδια υλικά αλλά τύπου μαγειρευτά στο φούρνο, προσφέρει η παράδοση της Δυτικής Ελλάδας, όπως το ηπειρώτικο πασχαλινό τρίμμα.
Τέτοια μικρά κοκορέτσια φτιάχνονταν από παλιά στην Κρήτη, όποτε έσφαζαν πολλά ζώα και περίσσευαν τα εντόσθια, όπως σε γάμους και πανηγύρια. Πρόκειται για τις μενούζες, τα ατομικά κοκορέτσια. Η μενούζα είναι η κρητική εκδοχή στο κοκορέτσι, λοιπόν, που διαχωρίζεται από το «πανωμερίτικο» (στη μεγάλη σούβλα).
Τέλος, το αλάνθαστο σημάδι για να αφαιρέσεις το κοκορέτσι τη στιγμή που πρέπει από τη φωτιά, προτού στεγνώσει δηλαδή, είναι οι αφροί: μετά το τρίωρο υπομονετικού γυρίσματος πάνω από τη θράκα, το κρέας μπαίνει στο τελικό στάδιο ψησίματος, καθώς εξατμίζεται η υγρασία από το εσωτερικό του. Μόλις σταματήσουν οι αφροί, είναι έτοιμο.
