Mε τις γεωπολιτικές εξελίξεις να είναι ραγδαίες και τις σειρήνες πολέμου να ηχούν στη… γειτονιά μας, είναι χρήσιμο και ωφέλιμο να γνωρίζει κανείς τι ισχύει σε περίπτωση επιστράτευσης και στα μέρη μας.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η επιστράτευση αποσκοπεί στην άμεση ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων, είτε με την ενίσχυση των υφιστάμενων μονάδων είτε με τη συγκρότηση νέων, ενεργοποιώντας ταυτόχρονα ανθρώπινους και υλικούς πόρους. Με άλλα λόγια, πρόκειται για την άμεση ανάκληση, κατάταξη και τοποθέτηση των εφέδρων στις στρατιωτικές μονάδες, ώστε αυτές να μεταπέσουν από καιρό ειρήνης σε πολεμική σύνθεση και πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Η εφεδρεία του στρατού ξηράς περιλαμβάνει όλους όσοι έχουν εκπαιδευτεί και θεωρούνται βάσει νόμου υποκείμενοι σε επιστράτευση. Πρόκειται για μόνιμους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς μέχρι τα προβλεπόμενα ηλικιακά όρια, καθώς και για οπλίτες μέχρι τη συμπλήρωση του 45ου έτους της ηλικίας τους. Οι έφεδροι κατατάσσονται σε δύο βασικές κατηγορίες: στην Α’ Σειρά Εφεδρείας υπάγονται όσοι είναι έως 40 ετών, ενώ στη Β’ Σειρά όσοι είναι από 41 έως και 45 ετών. Άτομα άνω των 45 ετών εξαιρούνται προσωρινά από την υποχρέωση κατάταξης, εκτός εάν το απαιτούν οι συνθήκες.
Πότε ενεργοποιείται επιστράτευση και πώς ειδοποιούνται οι έφεδροι
Η επιστράτευση μπορεί να είναι είτε γενική είτε μερική. Στην πρώτη περίπτωση αφορά το σύνολο των εφέδρων, ενώ στη δεύτερη μπορεί να περιοριστεί σε συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες, περιοχές ή ειδικότητες, με βάση τις ανάγκες που προκύπτουν. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια υποχρεωτική διαδικασία, η οποία ενεργοποιείται με προσωπική πρόσκληση (Φύλλο Ατομικής Πρόσκλησης – ΦΑΠ) ή με δημόσιο διάγγελμα, ακόμη και με ανακοινώσεις στα μέσα ενημέρωσης ή σε δημόσιους χώρους.
Η παράδοση του ΦΑΠ μπορεί να γίνει ακόμη και νυχτερινές ώρες από την αστυνομία ή τις στρατιωτικές αρχές. Ο χρόνος αντίδρασης διαφέρει: σε παραμεθόριες περιοχές μπορεί να είναι μόλις 2-4 ώρες, ενώ σε άλλες περιοχές προσαρμόζεται ανάλογα με την απόσταση. Η μετακίνηση των εφέδρων προς τις μονάδες ή τα κέντρα εκπαίδευσης γίνεται δωρεάν, με κάθε πρόσφορο μεταφορικό μέσο και με έξοδα καλυπτόμενα από το κράτος.
Οι υποχρεώσεις του εφέδρου και η εφαρμογή «ΕΦΕΔΡΟΣ»
Η συμμετοχή των εφέδρων προϋποθέτει και διοικητική ετοιμότητα από την πλευρά τους. Οι ίδιοι υποχρεούνται να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές για οποιαδήποτε αλλαγή τόπου διαμονής διάρκειας άνω των τριών μηνών, καθώς και για τυχόν μεταβολές σε αριθμούς τηλεφώνου ή ηλεκτρονική διεύθυνση. Η παράλειψη τέτοιων ενημερώσεων επισύρει πρόστιμα από τη στρατολογική υπηρεσία.
Για την καλύτερη οργάνωση, το Γενικό Επιτελείο Στρατού έχει δημιουργήσει την πλατφόρμα «ΕΦΕΔΡΟΣ», μέσω της οποίας οι έφεδροι μπορούν να επικαιροποιούν τα στοιχεία τους, να λαμβάνουν στοχευμένες ανακοινώσεις από το ΓΕΣ και να επικοινωνούν με τις μονάδες τους. Η εφαρμογή παρέχει επίσης ενημερώσεις μέσω email και λειτουργεί ως ένα ψηφιακό εργαλείο άμεσης ειδοποίησης.
Τι πρέπει να έχει μαζί του ο επίστρατος
Σε περίπτωση επιστράτευσης, ο επίστρατος οφείλει να παρουσιαστεί άμεσα στον χώρο που ορίζεται από το ΕΦΠ ή το ΦΑΠ, είτε πρόκειται για στρατιωτική μονάδα είτε για σημείο επιβίβασης οχήματος (σε περίπτωση που διαθέτει επιτασσόμενο μεταφορικό μέσο).
Κατά την αναχώρησή του πρέπει να φροντίσει για τις άμεσες οικογενειακές του υποθέσεις και να έχει μαζί του όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά: αστυνομική ταυτότητα, ΕΦΠ, ΦΑΠ, στρατιωτικά έγγραφα, άδειες οδήγησης, ξηρά τροφή για 2-3 ημέρες και, αν κρίνεται σκόπιμο, πιστοποιητικά σπουδών ή ειδικοτήτων που δεν είχαν δηλωθεί κατά τη θητεία του.
Πότε έγινε η τελευταία επιστράτευση στην Ελλάδα
Η τελευταία γενική επιστράτευση στην Ελλάδα διατάχθηκε το καλοκαίρι του 1974, με απόφαση του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Φαίδωνα Γκιζίκη, στον απόηχο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.
Από τότε έχουν σημειωθεί μόνο ολιγόωρες μερικές επιστρατεύσεις, κυρίως σε παραμεθόριες περιοχές, κατά τις ελληνοτουρκικές κρίσεις του 1987 και του 1996.
