Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, σε μια τεταμένη τηλεφωνική επικοινωνία, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγόρησε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό ότι ήταν υπερβολικά αισιόδοξος ως προς τις πιθανότητες αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να είπε στον Ισραηλινό ηγέτη τη Δευτέρα ότι πολλές από τις προβλέψεις που είχε παρουσιάσει στον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την εξέλιξη του πολέμου δεν επιβεβαιώθηκαν.
Παρά την εξόντωση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, οι σκληροπυρηνικές πτέρυγες του καθεστώτος έχουν ενισχύσει τον έλεγχό τους και η εξουσία εξακολουθεί να βρίσκεται σταθερά στα χέρια του καθεστώτος.
Στη συνομιλία αυτή, ο Βανς ανέφερε ότι αρκετές από τις προβλέψεις του Νετανιάχου για την εξέλιξη του πολέμου αποδείχθηκαν υπερβολικά αισιόδοξες, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την πιθανότητα λαϊκής εξέγερσης που θα ανέτρεπε το ιρανικό καθεστώς, μεταδίδει ο αμερικανικός ιστότοπος AXIOS.
«Πριν από τον πόλεμο, ο Μπίμπι το παρουσίαζε στον πρόεδρο ως κάτι εύκολο, με την αλλαγή καθεστώτος πολύ πιθανότερη απ’ ό,τι τελικά ήταν. Ο αντιπρόεδρος είχε πιο ρεαλιστική εικόνα», ανέφερε αμερικανική πηγή.
Την επόμενη ημέρα, δεξιά ισραηλινή εφημερίδα που ανήκει στη μεγάλη δωρήτρια των Ρεπουμπλικανών Μίριαμ Άντελσον δημοσίευσε ότι ο Βανς φώναξε στον Νετανιάχου για τη βία εποίκων κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη.
Πολλαπλές αμερικανικές και ισραηλινές πηγές ανέφεραν ότι η ιστορία ήταν ανακριβής.
Σύμβουλοι του Βανς υποψιάζονται ότι η διαρροή προήλθε από ισραηλινής πλευράς. Ισραηλινός αξιωματούχος το αρνήθηκε, λέγοντας ότι το γραφείο του Νετανιάχου είχε διαψεύσει το δημοσίευμα όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους.
Η ισραηλινή πρεσβεία στην Ουάσιγκτον αρνήθηκε να σχολιάσει διπλωματικές συνομιλίες μεταξύ Νετανιάχου και Βανς.
Η στάση του Βανς
Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, ο Βανς ήταν από τις πιο επιφυλακτικές φωνές εντός της αμερικανικής κυβέρνησης, θέτοντας ερωτήματα για τη διάρκεια, τον σκοπό και τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στα αμερικανικά αποθέματα πυρομαχικών.
Όταν όμως ο Τραμπ αποφάσισε να προχωρήσει στον πόλεμο, ο Βανς υποστήριξε τη χρήση συντριπτικής ισχύος ώστε να επιτευχθεί γρήγορα η νίκη.
Σύμβουλοί του λένε ότι στηρίζει το Ισραήλ, αλλά ανησυχεί για πιθανές αποκλίσεις μεταξύ των αμερικανικών και ισραηλινών στόχων όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ, ο Βανς δήλωσε στην Washington Post, δύο ημέρες πριν αρχίσουν οι βομβαρδισμοί στην Τεχεράνη:
«Πιστεύω ότι πρέπει να αποφύγουμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος. Αλλά επίσης πρέπει να αποφύγουμε να υπερ-διδαχθούμε από αυτά».
«Έχει τις δικές του απόψεις, αλλά θα εργαστεί σύμφωνα με τις οδηγίες του Τραμπ και θα προσπαθήσει να πετύχει ένα αποτέλεσμα που θα ικανοποιεί τον πρόεδρο», ανέφερε πηγή κοντά στον Βανς.
Ο Βανς θα παίξει ρόλο-«κλειδί» στις ειρηνευτικές συνομιλίες
Ο Βανς έχει ήδη πραγματοποιήσει πολλαπλές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει συναντήσει συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο σχετικά με τον πόλεμο και έχει συμμετάσχει σε έμμεσες επαφές με το Ιράν.
Αναμένεται να είναι ο βασικός διαπραγματευτής των ΗΠΑ σε πιθανές ειρηνευτικές συνομιλίες.
Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, όπως μεταδίδει ο αμερικανικός ιστότοπος AXIOS, ο Βανς ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στις αισιόδοξες προπολεμικές εκτιμήσεις του Ισραήλ για την εξέλιξη της σύγκρουσης και σήμερα εκτιμά ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί για μερικές ακόμη εβδομάδες.
Σύμβουλοι του Βανς θεωρούν ότι ορισμένοι κύκλοι στο Ισραήλ προσπαθούν να τον υπονομεύσουν, πιθανώς επειδή τον θεωρούν ανεπαρκώς «σκληροπυρηνικό». Ισραηλινοί αξιωματούχοι απορρίπτουν αυτόν τον ισχυρισμό.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επισημοποίησε τον ρόλο του Βανς σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Πέμπτη, ζητώντας από τον αντιπρόεδρο ενημέρωση για το Ιράν και σημειώνοντας ότι συνεργάζεται στις διαπραγματεύσεις με τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ.
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου σημειώνουν ότι η υψηλή θέση του Βανς στην κυβέρνηση, σε συνδυασμό με τη γνωστή αντίθεσή του σε μακροχρόνιες στρατιωτικές εμπλοκές στο εξωτερικό, τον καθιστούν πιο ελκυστικό συνομιλητή για τους Ιρανούς σε σύγκριση με τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ, οι οποίοι είχαν επιβλέψει τους δύο προηγούμενους γύρους αποτυχημένων συνομιλιών.
Εν μέρει για αυτόν τον λόγο, ο ίδιος ο Γουίτκοφ φέρεται να πρότεινε τον Βανς ως επικεφαλής διαπραγματευτή.
«Αν οι Ιρανοί δεν μπορούν να κλείσουν συμφωνία με τον Βανς, τότε δεν θα υπάρξει συμφωνία. Είναι ο καλύτερος που θα μπορούσαν να έχουν απέναντί τους», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ωστόσο, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου προσπάθησε να περιορίσει τις σχετικές εικασίες, επισημαίνοντας ότι ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ «συνεχίζουν να εργάζονται στις δικές τους επαφές και ο αντιπρόεδρος είναι έτοιμος να αναλάβει τον ρόλο του εάν ωριμάσουν οι διαπραγματεύσεις, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί. Οι Ιρανοί πρέπει πρώτα να αποφασίσουν αν και πώς θέλουν να προσέλθουν στο τραπέζι».
Την Πέμπτη ο Τραμπ παρέτεινε την προθεσμία για διαπραγματεύσεις με το Ιράν, ενώ διαμεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία συνεχίζουν τις προσπάθειες για την οργάνωση απευθείας συνομιλιών.
Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στους διαμεσολαβητές ότι εξακολουθούν να αναμένουν το «πράσινο φως» από την ανώτατη ηγεσία της χώρας. Αν πραγματοποιηθεί μια τέτοια συνάντηση κορυφής, ο Βανς θα μπορούσε να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει και σημαντική στρατιωτική κλιμάκωση εάν αποτύχει η διπλωματία.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης εκτιμούν ότι ξένοι παράγοντες διακινούν την πληροφορία ότι το Ιράν επιθυμεί να διαπραγματευτεί με τον Βανς.
Ο σύμβουλος του Βανς, Άντριου Σουραμπιάν, έγραψε στην πλατφόρμα X ότι σχετικό δημοσίευμα του CNN αποτελεί ένδειξη «συντονισμένης ξένης επιχείρησης προπαγάνδας».
«Είναι ισραηλινή επιχείρηση εναντίον του JD», δήλωσε άλλος αξιωματούχος της κυβέρνησης στο Axios, αναφερόμενος στο αφήγημα ότι οι Ιρανοί θεωρούν τον Βανς πρόθυμο να κλείσει συμφωνία και να αποχωρήσει από τη σύγκρουση.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν μια τέτοια ισραηλινή επιχείρηση.
Διπλωματικές επαφές Βανς
Την Τετάρτη ο Βανς συναντήθηκε με αντιπροσωπεία ανώτερων αξιωματούχων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενώ την Πέμπτη με τον πρωθυπουργό του Κατάρ. Και οι δύο συναντήσεις επικεντρώθηκαν στον πόλεμο, στις συνομιλίες με το Ιράν και στη στρατιωτική βοήθεια προς τους δύο συμμάχους στον Κόλπο.
Σύμφωνα με αμερικανό αξιωματούχο, ο Βανς έχει εμπλακεί «εκτενώς» στη διπλωματία με το Ιράν τόσο πριν από τον πόλεμο όσο και τις τελευταίες ημέρες.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, κατά την ανταλλαγή έμμεσων μηνυμάτων με τους Ιρανούς, ο Λευκός Οίκος έθεσε το ενδεχόμενο να ηγηθεί ο Βανς αμερικανικής αντιπροσωπείας σε συνομιλίες υψηλού επιπέδου για την ειρήνη.
