Σε δύο από τις μεγαλύτερες «αρένες» εξωτερικής πολιτικής που δραστηριοποιείται – παίζοντας μάλιστα πρωταγωνιστικό ρόλο – η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, δημιουργήθηκαν δύο σημαντικές προκλήσεις σε λιγότερο από 24 ώρες.
Η ισραηλινή αεροπορική επιδρομή σε συγκρότημα κατοικιών όπου βρισκόντουσαν διαπραγματευτές της Χαμάς στην Ντόχα και η παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου με drones από τη Ρωσία αποτελούν δύο μεγάλους πονοκεφάλους για τον Λευκό Οίκο. Και, κατά κάποιον τρόπο, δύο μεγάλες προσβολές στην εξουσία του προέδρου.
Άλλωστε, πρόκειται για πολέμους — στην Ουκρανία και τη Γάζα — τους οποίους ο Ντόναλντ Τραμπ, είχε δηλώσει ότι θα τερματίσει γρήγορα και αποφασιστικά.
Οι επιπτώσεις του ισραηλινού βομβαρδισμού στη Ντόχα για την πολιτική Τραμπ
Η χρονική συγκυρία είναι καθοριστική, όπως σημειώνει το BBC. Η ισραηλινή επιδρομή στη Ντόχα ήρθε μόλις δύο ημέρες μετά την παρουσίαση από τη διοίκηση Τραμπ των τελευταίων προτάσεών της για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ δήλωσε στη Χαμάς ότι αυτή ήταν η τελευταία ευκαιρία.
«Έχω προειδοποιήσει τη Χαμάς για τις συνέπειες της μη αποδοχής», έγραψε στο Truth Social την Κυριακή. «Αυτή είναι η τελευταία μου προειδοποίηση, δεν θα υπάρξει άλλη!»
Στη Ντόχα, η ανώτερη ηγεσία της Χαμάς συγκεντρώθηκε για να εξετάσει την απάντησή της, αλλά το Ισραήλ δεν περίμενε να την ακούσει. Η επίθεση όχι μόνο κατέστρεψε τις τελευταίες προτάσεις των ΗΠΑ, αλλά ίσως κατέστρεψε ολόκληρη την εύθραυστη αρχιτεκτονική της διπλωματίας της Γάζας, στην οποία η κυβέρνηση Τραμπ βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό.
Η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το πώς και πότε οι ΗΠΑ έμαθαν για την ισραηλινή επιδρομή και αν μπορούσαν να κάνουν περισσότερα για να την αποτρέψουν. Η παρουσία σε εδάφη του Κατάρ, όπου βρίσκεται μία από τις πιο σημαντικές αεροπορικές βάσεις των ΗΠΑ, έχει οδηγήσει πολλούς να συμπεράνουν ότι είναι αδύνατον οι ΗΠΑ να μην είδαν τα ισραηλινά αεροσκάφη να πλησιάζουν.
Αλλά αν δεν υπήρξε πράσινο φως από την Ουάσιγκτον – πολλοί υποθέτουν ότι υπήρξε – τι σημαίνει αυτό για την ικανότητα του Τραμπ να επηρεάζει τις ενέργειες του Μπενιαμίν Νετανιάχου;
Τα τελευταία δύο χρόνια, μετά την ταπεινωτική ήττα που υπέστη από τους ένοπλους της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, το Ισραήλ ενίσχυσε τη στρατιωτική του παρουσία στη Μέση Ανατολή, με την σιωπηλή ή ρητή έγκριση των ΗΠΑ.
Το Ισραήλ έχει καθιερωθεί ως ο αδιαμφισβήτητος ηγεμόνας της περιοχής, ικανό να επιτίθεται κατά βούληση σε όποια χώρα θελήσει, όπως η Υεμένη, το Ιράν, ο Λίβανος, η Συρία και τώρα το Κατάρ.
Στις περιπτώσεις του Ιράν και των Χούθι, οι ΗΠΑ συμμετείχαν και μοιράστηκαν τους στόχους. Αλλά η επίθεση στο Κατάρ, έναν κρίσιμο περιφερειακό σύμμαχο των ΗΠΑ, είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ένιωσε «πολύ άσχημα» για αυτό. Σύμφωνα με την εκδοχή των γεγονότων από τον Λευκό Οίκο, τα νέα για την ισραηλινή επιδρομή ήρθαν πολύ αργά για να δοθεί στο Κατάρ κάποια ουσιαστική προειδοποίηση.
«Η μονομερής βομβαρδιστική ενέργεια εντός του Κατάρ, μιας κυρίαρχης χώρας και στενού συμμάχου των ΗΠΑ που εργάζεται σκληρά και με θάρρος για να μεσολαβήσει στην ειρηνική διαδικασία, δεν προάγει τους στόχους του Ισραήλ ή των ΗΠΑ», δήλωσε η εκπρόσωπος τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολίνα Λέβιτ, στους δημοσιογράφους.
Δεν θα είναι αρκετό για να καταπνίξει τις υποψίες για αμερικανική συνέργεια, αλλά ακούστηκε σαν πραγματικός θυμός.
Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου ήταν πρόθυμος να τονίσει ότι αυτή ήταν μια «απολύτως ανεξάρτητη» ενέργεια.
Στην Washington Post, ο Ντέιβιντ Ιγκνάτιους έγραψε ότι η επιχείρηση που οι Ισραηλινοί ονόμασαν «Επιχείρηση Σύνοδος της Φωτιάς» πραγματοποιήθηκε παρά τις διαβεβαιώσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ ότι οι ηγέτες της Χαμάς δεν θα στοχοποιούνταν στο Κατάρ.
Για τέτοιες διαβεβαιώσεις, αν είχαν δοθεί, το να παραβιαστούν τόσο κατάφωρα θα θεωρηθεί αναπόφευκτα στον Κόλπο ως σημάδι αδυναμίας των ΗΠΑ.
Και μετά, έρχεται η Πολωνία
Λιγότερο από ένα μήνα πριν, ο Τραμπ υποδέχτηκε τον Πούτιν στην ιστορική σύνοδο στην Αλάσκα, στρώνοντας το κόκκινο χαλί και αγκαλιάζοντας θερμά τον αρχιτέκτονα του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ σε μια στιγμή που έμειναν ανοιχτά τα μικρόφωνα λίγες μέρες αργότερα, είπε στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν ότι ο Πούτιν «θέλει να κάνει μια συμφωνία για μένα… όσο τρελό κι αν ακούγεται».
Όμως, αντί για πρόοδο προς μια συμφωνία, οι εβδομάδες που ακολούθησαν έφεραν μόνο κλιμάκωση. Περισσότερες ιστορικές επιθέσεις με ρωσικά drones και πυραύλους στην Ουκρανία, και τώρα, για πρώτη φορά, μια προκλητική παραβίαση του εναέριου χώρου του ΝΑΤΟ.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ρωσικά πυραυλικά βλήματα προσγειώνονται στην Πολωνία, αλλά οι προηγούμενες περιπτώσεις ήταν κοντά στα σύνορα και φαινόταν τυχαίες.
Αλλά οι παραβιάσεις τα ξημερώματα της Τετάρτης δεν εκλαμβάνονται καθόλου ως τυχαίες. Πολωνοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι επρόκειτο για 19 ρωσικά drones, κάποια από τα οποία πέταξαν βαθιά μέσα στην Πολωνία.
Ο Πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι «αυτό είναι το πιο κοντινό που έχουμε βρεθεί σε ανοιχτή σύγκρουση από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο».
Παρά τις ρωσικές διαψεύσεις, υπάρχει σχεδόν ομοφωνία ότι αυτό ήταν μια σκόπιμη προσπάθεια της Μόσχας να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ.
Και καθώς οι ΗΠΑ παραμένουν το πιο ισχυρό μέλος της συμμαχίας, αυτό σημαίνει ότι δοκιμάζεται και η αποφασιστικότητα του Ντόναλντ Τραμπ.
Η φαινομενική απροθυμία του προέδρου να αντιδράσει – σε αντίθεση με τα σχόλιά του για την επίθεση στη Ντόχα – δεν πέρασε απαρατήρητη.
«Μια εκπληκτική σιωπή από τον Λευκό Οίκο υποδέχθηκε τα νέα ότι ένας σύμμαχος του ΝΑΤΟ για πρώτη φορά εμπλέκεται και καταρρίπτει ρωσικά στρατιωτικά μέσα», έγραψε η εφημερίδα Kyiv Post.
Ο Τραμπ τελικά μίλησε, με τον γνωστό του τρόπο, δηλαδή με ανάρτησή του στο Truth Social. «Τι συμβαίνει με τη Ρωσία που παραβιάζει τον εναέριο χώρο της Πολωνίας με drones;» έγραψε ο πρόεδρος, προσθέτοντας, κάπως αόριστα, «Ξεκινάμε!»
Αλλά η αρχική σιωπή του, σε συνδυασμό με την – όπως όλα δείχνουν – απροθυμία του να προχωρήσει σε δικές του απειλές για επιβολή νέων κυρώσεων στη Ρωσία, αφήνει τους δυτικούς συμμάχους της Ουκρανίας να αναρωτιούνται πού τελικά τοποθετείται ο Ντόναλντ Τραμπ.
Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει σύντομα, για παράδειγμα με μια συνεργασία μεταξύ Ευρωπαίων αξιωματούχων με τους Αμερικανούς ομολόγους τους για ένα συντονισμένο πακέτο κυρώσεων, που θα αποτελεί το πρώτο από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο.
Αλλά δεδομένης της προηγούμενης αμφιθυμίας του προέδρου για το ΝΑΤΟ, τα μέλη της συμμαχίας θέλουν διαβεβαιώσεις ότι όταν η κυριαρχία ενός συμμάχου απειλείται, η Ουάσιγκτον μπορεί να υπολογίζεται ότι θα ανταποκριθεί.
Η πρόσφατη συμφωνία που επιτρέπει στα μέλη του ΝΑΤΟ να αγοράσουν αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό για την Ουκρανία, μαζί με τη δέσμευση των μελών να δαπανούν περισσότερα για την άμυνά τους, εξομάλυνε τις σχέσεις εντός της συμμαχίας, και ο Τραμπ έχει εγκαταλείψει την επιθετική ρητορική προς το ΝΑΤΟ που χαρακτήριζε την πρώτη του θητεία στον Λευκό Οίκο.
Από την πλευρά τους, τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ γενικά αναγνωρίζουν ότι πρέπει να κάνουν περισσότερα για να προστατεύσουν τη δική τους ασφάλεια. Η επιτήρηση του εναέριου χώρου της Πολωνίας είναι ένα καλό παράδειγμα.
Ωστόσο, η αμερικανική ισχύς, στρατιωτική και πολιτική, παραμένει το θεμέλιο πάνω στο οποίο έχει οικοδομηθεί η συμμαχία, και οι αμφιβολίες παραμένουν για την προθυμία του αμερικανού προέδρου να τη χρησιμοποιήσει.
Δύο μέρες, δύο συγκρούσεις και δύο αινίγματα. Για τον Τραμπ, έναν ηγέτη που δεν του αρέσει, ούτε περιμένει, να αμφισβητείται, αυτή ήταν μια δοκιμαστική εμπειρία. Όλοι περιμένουν να δουν αν θα απαντήσει στην πρόκληση.
news247.gr
