«Το πληκτρολόγιό μου, τόσο συνηθισμένο στις επικρίσεις κατά του προέδρου Τραμπ, σοκάρεται καθώς γράφω αυτή τη στήλη. Αλλά ο Τραμπ αξίζει πραγματικά μεγάλη αναγνώριση για την -καθυστερημένη- εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα και την απελευθέρωση ομήρων και κρατουμένων. Μπράβο, κύριε πρόεδρε» γράφει ο Νίκολας Κριστόφ στους Νew York Times.
Ωστόσο, αυτό που μας περιμένει είναι περισσότερο προσευχή παρά σχέδιο, και για να επιτευχθεί αυτή η διαρκής ειρήνη, θα βοηθούσε αν όλοι απορρίπταμε το μανιχαϊστικό παράδειγμα του καλού έναντι του κακού που πολλοί Δυτικοί εφαρμόζουν στους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους (ενώ διαφωνούν για το ποιος παίρνει ποια ταμπέλα), καθιστώντας τον συμβιβασμό δύσκολο ή αδύνατο. Για να σημειωθεί πρόοδος, ίσως βοηθήσει να σκεφτούμε τη σύγκρουση όχι με όρους σωστού έναντι λάθους, αλλά σωστού έναντι σωστού.
Ταυτόχρονα, οι Παλαιστίνιοι έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους Ισραηλινούς σε ένα κράτος, αυτοδιάθεση, ελευθερία, ευκαιρίες, αξιοπρέπεια και ελπίδα. Το να θεωρούμε ηθικά αποδεκτή την καταπίεση που υφίστανται συστηματικά οι Παλαιστίνιοι στη Δυτική Όχθη χωρίς τέλος, ή τις μαζικές δολοφονίες και την πείνα που έχουν υποστεί πρόσφατα στη Γάζα, ισοδυναμεί με απόρριψη του θεμελιώδους δόγματος ότι όλοι οι άνθρωποι δημιουργούνται ίσοι.
Όποια και αν είναι η άποψή σας για τη Μέση Ανατολή, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ένα Ισραηλινό μωρό και ένα Παλαιστινιακό μωρό είναι ηθικά ισοδύναμα, καθένα με το ίδιο δικαίωμα να μεγαλώσει ελεύθερο χωρίς φόβο βομβιστικών επιθέσεων σε λεωφορεία, πυραύλων ή εθνοκάθαρσης. Ωστόσο, αυτές οι φιλοδοξίες συγκρούονται, επομένως εξίσου μερικές φορές πρόκειται για περίπτωση βαρβαρότητας έναντι βαρβαρότητας, ηθικής τύφλωσης έναντι ηθικής τύφλωσης.
Αν και η κάθε πλευρά έχει δικαιώματα, η καθεμία έχει κατά καιρούς συμπεριφερθεί απαίσια προς την άλλη. Άραβες έσφαξαν Εβραίους στη Χεβρώνα το 1929, και Εβραίοι έσφαξαν Άραβες στο Ντέιρ Γιασίν το 1948 και στην Κιμπία το 1953. Σε μια διαβόητη τρομοκρατική επίθεση του 1978, Παλαιστίνιοι σκότωσαν 38 Ισραηλινούς πολίτες, συμπεριλαμβανομένων 13 παιδιών, ενώ Ισραηλινοί διοικητές επέτρεψαν σε Χριστιανούς του Λιβάνου να σφαγιάσουν ίσως 2.000 ή περισσότερους Παλαιστίνιους στα στρατόπεδα Σάμπρα και Σατίλα το 1982. Οι αφηγήσεις αυτών των περιστατικών και οι εκτιμήσεις των θανάτων ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό, καθώς η ιστορία είναι τόσο πεδίο μάχης στη Μέση Ανατολή όσο και έδαφος· το παρελθόν μπορεί να είναι τόσο σκοτεινό όσο και το μέλλον.
Σε δημοσκόπηση του Μαΐου, οι μισοί Παλαιστίνιοι δήλωσαν ότι ενέκριναν τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, ενώ το 87% αρνήθηκε ότι η Χαμάς είχε διαπράξει φρικαλεότητες εναντίον αμάχων- όπως ακριβώς πολλοί Ισραηλινοί υποστήριξαν την καταστροφή της Γάζας και αρνήθηκαν τον λιμό που προκάλεσαν στα παιδιά της Γάζας. Εν ολίγοις, ο σεβασμός που οφείλουμε σε κάθε πλευρά για τα δικαιώματα και τις φιλοδοξίες της θα πρέπει να μετριαστεί από την αναγνώριση της ηθικής μυωπίας που οφείλεται στο τραύμα, τον φόβο και την απανθρωποποίηση της άλλης.
Οι Χουσεΐν Αγά και Ρόμπερτ Μάλεϊ, δύο μακροχρόνιοι διαπραγματευτές ειρήνης, γράφουν στο νέο τους βιβλίο με τίτλο «Το αύριο είναι χθες », ότι οι Παλαιστίνιοι και οι Ισραηλινοί Εβραίοι βλέπουν ο ένας στον άλλον «τους δικούς τους εθνικούς εφιάλτες, εθνοκάθαρση για τον έναν και εξόντωση για τον άλλον. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι και οι δύο αναφέρθηκαν τόσο ελεύθερα σε ιστορικές μεταφορές του παρελθόντος: μια επανάληψη της Νάκμπα του 1948 για τους Παλαιστίνιους· ένα ακόμη Ολοκαύτωμα για τους Ισραηλινούς. Οι κάτοικοι του νότιου Ισραήλ πλήρωσαν για όλο τον πόνο και την ταπείνωση που υπέστησαν οι Παλαιστίνιοι στα χέρια του Ισραήλ. Ο λαός της Γάζας πλήρωσε όχι μόνο για τις ενέργειες της Χαμάς αλλά και για τα ναζιστικά εγκλήματα. Η ιστορία δεν προχωρά μπροστά. Γλιστράει στο πλάι».
Η πρόκληση για τον Τραμπ και τους άλλους ηγέτες είναι να αποτρέψουν αυτή την πλευρική ολίσθηση τις επόμενες εβδομάδες, καθώς πολλές λεπτομέρειες σχετικά με το μέλλον της Γάζας πρέπει να διευθετηθούν. Οι διαφωνίες είναι βέβαιες – για παράδειγμα, σχετικά με την παράδοση των όπλων της Χαμάς και την πλήρη απόσυρση των στρατευμάτων του Ισραήλ.
Ο Τραμπ άφησε την τελευταία εκεχειρία στη Γάζα, από τον Ιανουάριο, να καταρρεύσει τον Μάρτιο, και για μήνες μέχρι τώρα επέτρεπε τον πόλεμο και την πείνα να συνεχιστούν και να στοιχίσουν ακόμη περισσότερες παιδικές ζωές. Μπορούμε μόνο να ελπίζουμε ότι η ανάληψη της ευθύνης του για τη νέα εκεχειρία – η οποία ήδη βρίσκεται υπό πίεση – θα τον οδηγήσει να δείξει μεγαλύτερη δέσμευση για τη διατήρησή της. Το εκφοβιστικό στυλ του Τραμπ έχει επίσης υπονομεύσει σημαντικές αμερικανικές σχέσεις σε όλο τον κόσμο, αλλά σε αυτήν την περίπτωση μπορεί απλώς να βοηθήσει στην επιβολή παραχωρήσεων από κάθε πλευρά για να διατηρηθεί η ειρήνη ζωντανή μια άλλη μέρα.
Η αιματοχυσία στη Δυτική Όχθη αποτελεί ένα ακόμη εμπόδιο για μια διαρκή ειρήνη. Το Ισραήλ έχει ξεκινήσει μια πολιτική «γαζοποίησης» της Δυτικής Όχθης, εφαρμόζοντας τα εργαλεία του πολέμου της Γάζας σε παλαιστινιακές πόλεις και χωριά αλλού. Οποιαδήποτε ευρύτερη ειρήνη θα απαιτήσει, ως πρώτο βήμα, ισραηλινή αυτοσυγκράτηση στη Δυτική Όχθη και τερματισμό της ατιμωρησίας για τους εποίκους που επιτίθενται σε Παλαιστίνιους.
Αμφιβάλλω έντονα ότι «αυτή είναι η ιστορική αυγή μιας νέας Μέσης Ανατολής», όπως είπε ο Τραμπ στην ομιλία του στην Κνεσέτ. Αυτό θα απαιτούσε κίνηση προς μια λύση δύο κρατών, για την οποία δεν υπάρχουν σημάδια. Τα εμπλεκόμενα μέρη παραμένουν κολλημένα σε κύκλους τραύματος, δυσπιστίας, εκδίκησης και εξτρεμισμού που η 7η Οκτωβρίου και ο επακόλουθος πόλεμος έχουν επιδεινώσει – και γι’ αυτό χρειαζόμαστε ένα νέο παράδειγμα.
Αν λοιπόν ξεπεράσουμε τη ρουμπρίκα του καλού έναντι του κακού στη Μέση Ανατολή, ιδού η πρότασή μου για το τι μπορεί να την αντικαταστήσει: η αναγνώριση της κοινής ανθρωπιάς. Αυτό μπορεί να φαίνεται ουδέτερο και ανέφικτο, αλλά το ζητούν εκείνοι που έχουν τον μεγαλύτερο λόγο να μισούν: μερικοί από τους γονείς και στις δύο πλευρές που έχουν χάσει παιδιά στη σύγκρουση. Ο Κύκλος Γονέων — Φόρουμ Οικογενειών είναι ένας Μη Κερδοσκοπικός οργανισμός που αποτελείται από περισσότερους από 800 πενθούντες Παλαιστίνιους και Ισραηλινούς. Ενώνονται σε μια θλίψη που υπογραμμίζει όλα όσα μας ενώνουν ως ανθρώπινα όντα.
Δεν είναι αναπόφευκτο ότι η Μέση Ανατολή θα βυθίζεται για πάντα στο χάος. Σημειώστε ότι ο πόλεμος στη Γάζα συνοδεύτηκε επίσης από τεράστια και απροσδόκητη πρόοδο και σε άλλα μέρη της περιοχής: την πτώση των Άσαντ στη Συρία, το τέλος της κυριαρχίας της Χεζμπολάχ στον Λίβανο και μια σημαντική αποδυνάμωση του καταπιεστικού και μισογυνιστικού καθεστώτος στο Ιράν.
Μακάρι οι θετικές εκπλήξεις να συνεχιστούν. Προτρέπω τον Πρόεδρο Τραμπ να συνεχίσει την πίεση που άσκησε τόσο αποτελεσματικά, ώστε δύο λαοί που μοιράζονται δυστυχισμένα τους Αγίους Τόπους να μπορέσουν να ακούσουν το κάλεσμα του Ησαΐα να «σφυρηλατήσουν τα σπαθιά τους σε άροτρα και τις λόγχες τους σε δρεπάνια.».
