Σε ένα βίντεο που προκαλεί τουλάχιστον προβληματισμό, τρεις άνδρες – οι οποίοι, όπως προκύπτει από τη συνύπαρξή τους σε κελί και τη φρασεολογία του livestream – είναι έγκλειστοι σε σωφρονιστικό κατάστημα της χώρας. Παρά τα μέτρα ασφαλείας, έχουν στη διάθεσή τους κινητό τηλέφωνο, σύνδεση στο διαδίκτυο και πρόσβαση στην εφαρμογή του TikTok, όπου συμμετέχουν ενεργά σε «live battles», ένα διαγωνιστικό feature της πλατφόρμας που προσφέρει κέρδη.
Οι εικόνες που δημοσιεύουμε δεν προέρχονται από κάποια υπερπαραγωγή της πλατφόρμας, αλλά από ένα πραγματικό live TikTok, στο οποίο κρατούμενοι «μονομαχούν» διαδικτυακά με πολίτες εκτός φυλακής – γυναίκες, influencers, νεαρούς χρήστες – για να συγκεντρώσουν όσο το δυνατόν περισσότερα ψηφιακά δώρα από τους θεατές.
Το TikTok διαθέτει μια λειτουργία που ονομάζεται Live Battle ή Match. Δύο χρήστες που κάνουν ταυτόχρονα live stream ανταγωνίζονται μεταξύ τους για λίγα λεπτά (συνήθως 3 έως 5), σε real-time σύνδεση. Οι θεατές επιβραβεύουν εκείνον που τους «κερδίζει» με emojis, ψηφιακά δώρα και gifts που αγοράζονται με χρήματα. Οι «μάχες» συνοδεύονται από χρονόμετρο, μουσική, ranking και τον περίφημο πόντο του κοινού, ενώ, με την ολοκλήρωσή τους, εμφανίζεται νικητής. Όσο περισσότερα δώρα πάρει ένας χρήστης, τόσο αυξάνει η βαθμολογία του αλλά και τα έσοδά του από το live.
Οι θεατές αγοράζουν «coins”» από το TikTok με κάρτα ή PayPal και με αυτά στέλνουν ψηφιακά δώρα στους streamers. Ο streamer τα μετατρέπει σε διαμάντια (diamonds), τα οποία στη συνέχεια εξαργυρώνονται για πραγματικό χρήμα.
Παράδειγμα: ένα «Rose» αντιστοιχεί σε περίπου 0,01 ευρώ, ένα «Lion» φτάνει τα 400 ευρώ, ενώ ένα «TikTok Universe» μπορεί να φτάσει τα 500 ευρώ. Τα έσοδα μπορούν να αγγίξουν ακόμη και τα 1.000 ευρώ ανά live για influencers με φανατικό κοινό. Το TikTok κρατά περίπου 50% προμήθεια. Το υπόλοιπο αποδίδεται στον χρήστη μέσω τραπεζικού λογαριασμού, PayPal ή άλλων μεθόδων.
Το σοκαριστικό είναι ότι αυτό δεν γίνεται από ένα δωμάτιο στο Παγκράτι ή σε beach bar της Μυκόνου, αλλά από φυλακή στην Ελλάδα. Οι τρεις κρατούμενοι στο βίντεο φαίνονται να έχουν στην κατοχή τους κινητό και να χρησιμοποιούν 4G σύνδεση. Μιλούν άνετα, χαμογελούν και ζητούν «boost» από τους θεατές για να κερδίσουν το match.
Το ερώτημα είναι προφανές: πώς γίνεται αυτό; Πού είναι ο έλεγχος; Ποιοι κερδίζουν από αυτή τη «παράσταση»;
Η διαδικασία περιλαμβάνει παράνομη κατοχή κινητών που εισέρχονται με μεθόδους τύπου «ντελιβερά», sim κάρτες προπληρωμένες και ενεργοποίηση mobile internet εντός των φυλακών, συντονισμό με άτομα εκτός φυλακής που βοηθούν στην ανάληψη των χρημάτων και live streaming που γίνεται οργανωμένα, με στόχο έσοδα.
Τα χρήματα που συγκεντρώνονται από τα «gifts» καταλήγουν σε λογαριασμούς συγγενών ή συνεργών, σε προπληρωμένες κάρτες ή ακόμα και σε «καθαρά» accounts που διαχειρίζονται τρίτα πρόσωπα. Κάποιοι κάνουν λόγο για νέο είδος ψηφιακού εγκλήματος, όπου το «περιεχόμενο» είναι ο ίδιος ο εγκλεισμός και το ενδιαφέρον του κοινού για την παραβατικότητα γίνεται εργαλείο monetization.
