Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι στην Κίνα, μεταξύ τους και ξένοι, δεν μπορούν να φύγουν από τη χώρα γιατί το καθεστώς έχει επιβάλει εναντίον τους απαγόρευση εξόδου εκμεταλλευόμενο και το αόριστο νομικό πλαίσιο.
Έρευνα από την οργάνωση υπεράσπισης των δικαιωμάτων Safeguard Defenders και ανάλυση του Reuters δείχνει ότι οι αριθμοί αυξάνονται σταθερά από τον ένα χρόνο στον άλλο.
Σήμερα ο αριθμός των Κινέζων πολιτών για τους οποίους έχει απαγορευτεί η έξοδος από τη χώρα ανέρχεται σε «δεκάδες χιλιάδες». Κινεζική έκθεση από το 2018 ανέβαζε τον αριθμό των υπό απαγόρευση σε 34.000 ανθρώπους, αυξημένος κατά 55% από την προηγούμενη χρονιά. Σε αυτούς πρέπει να προσθέσουμε και τουλάχιστον 128 ξένους (εκ των οποίων 29 Αμερικανοί και 44 Καναδοί).
Η έρευνα του Reuters στα αρχεία του κινεζικού Ανώτατου Δικαστηρίου δείχνει, πάλι, ότι από το 2016 ως το 2022 αυξήθηκαν κατά οκτώ φορές οι περιπτώσεις που αναφέρονται σε απαγορεύσεις εξόδου. Η πλειονότητα των περιπτώσεων αφορά υποθέσεις αστικού δικαίου, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει σε δυτικές χώρες όπου οι απαγορεύσεις εξόδου από τη χώρα αφορούν κυρίως κατηγορούμενους για ποινικές υποθέσεις, αλλά και πάλι υπό προϋποθέσεις.
Μεταξύ όσων δεν μπορούν να βγουν από τη χώρα είναι πρόσωπα που εμπλέκονται σε οικονομικές διαμάχες, υπερασπιστές των δικαιωμάτων, ακτιβιστές και δικηγόροι και πρόσωπα από μειονότητες όπως οι Ουιγούροι.
Εν τω μεταξύ, την περασμένη εβδομάδα η Κίνα έκανε αυστηρότερη τη νομοθεσία της για την αντικατασκοπεία. Με το νέο πλαίσιο, η απαγόρευση εξόδου θα επιβάλλεται σε κάθε Κινέζο, ακόμη και σε ξένους πολίτες, που είναι υπό έρευνα. Στην πράξη οι απαγορεύσεις μπορούν να επιβληθούν σε κάθε πρόσωπο που «μπορεί να βλάψει την εθνική ασφάλεια ή τα εθνικά συμφέροντα».
Οι οργανώσεις συνδέουν την τακτική της Κίνας με την ανάληψη της εξουσίας από τον Σι Τζινπίνγκ το 2012. Επί των ημερών του ημερών του επεκτάθηκε σημαντικά το νομικό πλαίσιο που επιτρέπει τις απαγορεύσεις εξόδου, πολλές φορές όμως δεν υπάρχει καμία νομική δικαιολόγηση.
Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στην οικονομία και τις εμπορικές σχέσεις της Κίνας με δυτικές χώρες.
Η ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας έχει φέρει το ζήτημα στο προσκήνιο, σημειώνει το Reuters, με ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη χώρα να ρωτούν για το νομικό πλαίσιο και πώς θα αποφύγουν την παγίδα των απαγορεύσεων.
Πέρα όμως από την έκδηλη ανησυχία, τα περιθώρια αντιδράσεων είναι μικρά. Όσοι είναι υπό καθεστώς απαγόρευσης λένε εξάλλου ότι το κράτος μπορεί να βρει όποια δικαιολογία θέλει για να απαγορεύσει την έξοδο.
