Ο θεσμός του Τεχνικού Ασφαλείας αποτελεί έναν από τους βασικότερους πυλώνες
πρόληψης εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών κινδύνων στον χώρο της
εργασίας. Σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία, οι κανονιστικές απαιτήσεις και οι
συνθήκες εργασίας μεταβάλλονται διαρκώς, ο επαγγελματισμός του Τεχνικού
Ασφαλείας δεν είναι απλώς επιθυμητός, αλλά απολύτως απαραίτητος για τη βιώσιμη και
ασφαλή λειτουργία κάθε επιχείρησης.
Ο Τεχνικός Ασφαλείας είναι θεσμοθετημένος ρόλος, κατοχυρωμένος από την ελληνική
και ευρωπαϊκή νομοθεσία (ενδεικτικά Ν. 3850/2010), με κύριο σκοπό τη διασφάλιση της
υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. Η υποχρέωση ορισμού Τεχνικού
Ασφαλείας αφορά το σύνολο σχεδόν των επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως μεγέθους ή
κλάδου δραστηριότητας, με διαφοροποίηση ως προς τα απαιτούμενα προσόντα και τις
ώρες απασχόλησης.
Ο ρόλος του δεν είναι τυπικός ή διακοσμητικός. Αντιθέτως, λειτουργεί ως επιστημονικός
σύμβουλος της επιχείρησης σε θέματα πρόληψης κινδύνων, τεχνικής ασφάλειας,
εργονομίας και συμμόρφωσης με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
Οι αρμοδιότητες του Τεχνικού Ασφαλείας είναι πολυδιάστατες και απαιτούν υψηλό
επίπεδο γνώσεων, εμπειρίας και επαγγελματικής συνέπειας. Ενδεικτικά,
περιλαμβάνουν:
i. Την αναγνώριση, εκτίμηση και πρόληψη επαγγελματικών κινδύνων στους
χώρους εργασίας.
ii. Τον έλεγχο των εγκαταστάσεων, του μηχανολογικού εξοπλισμού και των μέσων
ατομικής προστασίας.
iii. Τη συμβουλευτική υποστήριξη της διοίκησης σε θέματα ασφάλειας και υγείας.
iv. Τη συμμετοχή στη σύνταξη και αναθεώρηση της γραπτής εκτίμησης
επαγγελματικού κινδύνου.
v. Την εκπαίδευση και ενημέρωση των εργαζομένων σε θέματα ασφαλούς εργασίας
και πρόληψης ατυχημάτων.
vi. Την καταγραφή υποδείξεων στο ειδικό βιβλίο Τεχνικού Ασφαλείας και την
παρακολούθηση της εφαρμογής τους.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η υποχρέωση του Τεχνικού Ασφαλείας να ελέγχει το
σύνολο των σχετικών εγγράφων και αδειών που αφορούν τη νόμιμη και ασφαλή
λειτουργία της επιχείρησης.
Ο επαγγελματισμός του Τεχνικού Ασφαλείας αποτυπώνεται ουσιαστικά στον
συστηματικό έλεγχο των εγγράφων αδειοδότησης και των τεχνικών μελετών της
επιχείρησης. Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
1. Πολεοδομικές άδειες και νομιμότητα κτιριακών εγκαταστάσεων.
2. Μελέτες πυρασφάλειας και πιστοποιητικά ενεργητικής και παθητικής
πυροπροστασίας.
3. Άδειες λειτουργίας μηχανημάτων και εγκαταστάσεων.
4. Μελέτες ηλεκτρολογικών και μηχανολογικών εγκαταστάσεων.
5. Σχέδια εκκένωσης και αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.
Ο έλεγχος αυτών των στοιχείων δεν έχει γραφειοκρατικό χαρακτήρα, αλλά ουσιαστικό
ρόλο στην πρόληψη σοβαρών ατυχημάτων, πυρκαγιών ή καταρρεύσεων υποδομών.
Ένας επαγγελματίας Τεχνικός Ασφαλείας οφείλει να εντοπίζει ελλείψεις, αστοχίες ή
παρωχημένες μελέτες και να εισηγείται άμεσα διορθωτικές ενέργειες.
Ο επαγγελματισμός του Τεχνικού Ασφαλείας δεν εξαντλείται στη γνώση της νομοθεσίας.
Περιλαμβάνει την ηθική στάση, την αντικειμενικότητα, τη συνεχή επιμόρφωση και την
ικανότητα επικοινωνίας με εργαζομένους και διοίκηση. Ένας Τεχνικός Ασφαλείας που
λειτουργεί τυπικά, χωρίς ουσιαστική παρουσία στους χώρους εργασίας, δεν μπορεί να
προσφέρει πραγματική προστασία.
Αντίθετα, ένας επαγγελματίας με ενεργό ρόλο συμβάλλει:
- Στη μείωση εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών.
- Στη βελτίωση της παραγωγικότητας και του εργασιακού κλίματος.
- Στην αποφυγή διοικητικών προστίμων και νομικών κυρώσεων.
- Στην ενίσχυση της εταιρικής υπευθυνότητας και της φήμης της επιχείρησης.
Ο Τεχνικός Ασφαλείας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ορθή και ασφαλή λειτουργία
κάθε επιχείρησης. Ο επαγγελματισμός του, η επιστημονική του επάρκεια και η
υπεύθυνη άσκηση των καθηκόντων του διαμορφώνουν ένα ασφαλές εργασιακό
περιβάλλον και προστατεύουν τόσο τους εργαζομένους όσο και την ίδια την επιχείρηση.
Η ουσιαστική αναγνώριση του ρόλου του και η συνεργασία με τη διοίκηση αποτελούν
επένδυση και όχι κόστος, με μακροπρόθεσμα οφέλη για όλους τους εμπλεκόμενους.
Μπετούνης Ιωάννης
BSc Μηχανολόγος Μηχανικός
MSc Robotics
PhD Candidate
