Ως εξέλιξη που λειτουργεί εις βάρος των ελληνικών εθνικών συμφερόντων αξιολόγησε την κύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου από το λιβυκό Κοινοβούλιο ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, κατά την ομιλία του σε εκδήλωση της Ένωσης Απόστρατων Αξιωματικών Στρατού, με αφορμή την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940.
«Αναμφίβολα είναι αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά μας συμφέροντα η κύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου από το λιβυκό Κοινοβούλιο, διότι μπορεί μεν να μην παράγει νομικά αποτελέσματα, είναι όμως επίδειξη δύναμης, επιρροής και πρόκλησης τετελεσμένων, από τους γείτονες», είπε χαρακτηριστικά.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και τουρκικές αξιώσεις
Αναφερόμενος στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, ο πρώην πρωθυπουργός προειδοποίησε για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει ενδεχόμενη αποδοχή των τουρκικών απαιτήσεων, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια υποχώρηση θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο για την ελληνική παρουσία και δραστηριότητα στο Αιγαίο.
Όπως ανέφερε, εάν γίνει αποδεκτή η απαίτηση της Τουρκίας να δίνει την έγκρισή της για τέτοιου είδους έργα, τότε «θα μπορούμε πια να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο, χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Ακόμη και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών μας πια».
Στο ίδιο πλαίσιο, ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή οποιαδήποτε απαίτηση της Άγκυρας για παροχή άδειας σχετικά με την κατασκευή του καλωδίου.
«Οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό», σημείωσε χαρακτηριστικά.
«Συνολική ανατροπή του status quo στο Αιγαίο»
Εξετάζοντας τη στρατηγική που ακολουθεί η Τουρκία, ο Κώστας Καραμανλής έκανε λόγο «για ολοκληρωμένο σχεδιασμό που αποσκοπεί στην συνολική ανατροπή του status quo στο Αιγαίο, στην απόκτηση δικαιωμάτων στην καρδιά του Αιγαίου στην πλάτη των ελληνικών νησιών, για έλεγχο του Αιγαίου μέχρι τον 25ο παράλληλο».
Στη συνέχεια, αναφέρθηκε σε σειρά ενεργειών και διεκδικήσεων της Άγκυρας, τις οποίες συνέδεσε με την προσπάθεια αμφισβήτησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και μεταβολής των υφιστάμενων ισορροπιών στην περιοχή.
Ειδικότερα, υποστήριξε ότι η επιμονή της Τουρκίας στο casus belli δεν αποσκοπεί μόνο στην αποτροπή της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, αλλά στην πλήρη ματαίωση μιας τέτοιας δυνατότητας σε ολόκληρο το Αιγαίο.
Παράλληλα, συνέδεσε το τουρκολιβυκό σύμφωνο με την προσπάθεια της Άγκυρας να προωθήσει τη θέση ότι τα ελληνικά νησιά δεν διαθέτουν δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).
Αναφερόμενος στις λεγόμενες γκρίζες ζώνες, σημείωσε ότι η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία σε συγκεκριμένα νησιά και βραχονησίδες, ενώ, κατά τον ίδιο, η στάση της απέναντι στην ηλεκτρική διασύνδεση Κάσου – Κύπρου καταδεικνύει την πρόθεσή της να διεκδικεί καθοριστικό ρόλο ακόμη και σε έργα ευρωπαϊκού χαρακτήρα.
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις τουρκικές αντιδράσεις για τα θαλάσσια πάρκα στο Βόρειο και Νοτιοανατολικό Αιγαίο. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην αμφισβήτηση των ελληνικών πρωτοβουλιών εντός των χωρικών υδάτων, αλλά επεκτείνει τις διεκδικήσεις της και σε διεθνή ύδατα, επιδιώκοντας παράλληλα να αποκόψει το σύμπλεγμα της Μεγίστης από τον υπόλοιπο εθνικό κορμό.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών. Όπως υποστήριξε, η τουρκική στάση δεν αφορά απλώς την ερμηνεία των προβλέψεων της Συνθήκης της Λωζάννης, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αποδυνάμωσης της αμυντικής θωράκισης των νησιών και περιορισμού της συνολικής αποτρεπτικής ικανότητας της Ελλάδας.
Κατά τον Κώστα Καραμανλή, η επίκληση της αποστρατιωτικοποίησης χρησιμοποιείται πλέον και ως μέσο αμφισβήτησης της κυριαρχίας των συγκεκριμένων νησιών.
Κλείνοντας την αναφορά του στις τουρκικές διεκδικήσεις, επισήμανε ότι η αμφισβήτηση των αρχών του Διεθνούς Δικαίου και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας αποσκοπεί στην επιβολή μιας διαφορετικής αντίληψης, σύμφωνα με την οποία υπερισχύει η ισχύς έναντι των διεθνώς αναγνωρισμένων κανόνων.
Οι ευθύνες των συμμάχων και των εταίρων
Ο πρώην πρωθυπουργός επέκτεινε την κριτική του και στη στάση των διεθνών συμμάχων και εταίρων της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορούν να θεωρούνται ανεπηρέαστοι από τις εξελίξεις όταν επιλέγουν πολιτικές ίσων αποστάσεων ή προωθούν συμβιβασμούς που, κατά την άποψή του, εξυπηρετούν τις τουρκικές επιδιώξεις.
«Δεν είναι άμοιροι ευθυνών σύμμαχοι και εταίροι. Όταν παριστάνουν τον επιτήδειο ουδέτερο και κρατούν ίσες αποστάσεις μεταξύ θύτη και θύματος. Όταν συνιστούν συμβιβασμό και μερική έστω αποδοχή των τουρκικών απαιτήσεων. Όταν, στο όνομα τάχα της συνοχής της συμμαχίας, μας παροτρύνουν να «τα βρούμε», χωρίς αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο».
Στη συνέχεια, άσκησε κριτική στην αντιμετώπιση της Τουρκίας από τους δυτικούς συμμάχους, με αφορμή τον ρόλο που της αποδίδουν στον σχεδιασμό της ευρωπαϊκής άμυνας, αλλά και τις συμφωνίες για την ενίσχυση του εξοπλισμού της.
Παράλληλα, αντιπαρέβαλε τη στάση που τηρείται απέναντι στην Ουκρανία με εκείνη που, όπως ανέφερε, επιδεικνύεται στο Κυπριακό, εκφράζοντας την αντίθεσή του σε προσεγγίσεις που θεωρεί ότι νομιμοποιούν στην πράξη τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και κατοχής.
«Όταν αναγορεύουν την Τουρκία ως καίριο σύμμαχο στην διαμόρφωση της Ευρωπαϊκής άμυνας και συναλλάσσονται μαζί της με παραγγελίες δισεκατομμυρίων για τον περαιτέρω εξοπλισμό της. Όταν μας καλούν σε συστράτευση και θυσίες υπέρ της Ουκρανίας, αλλά για την αιμορραγούσα Κύπρο σφυρίζουν αδιάφορα και ευνοούν λύσεις που επί της ουσία δικαιώνουν τον παράνομο εισβολέα και κατακτητή. Κάτι που άλλωστε παραδέχθηκε και ο ίδιος ο Λόρδος David Hαnnαy, ο ουσιαστικός συντάκτης του σχεδίου Ανάν, ομολογώντας ότι το Σχέδιο Ανάν ήταν μη συνετά γενναιόδωρο προς την Τουρκία».
